«Να γίνεις παππούλης με άσπρα μαλλιά..»

 

  Γράφει  o Άκης Δημητριάδης

φιλόλογος - συγγραφέας

  Πριν λίγες μέρες ο αειθαλής πρώην Έλληνας πρωθυπουργός Κώστας Μητσοτάκης γιόρτασε τα γενέθλιά του – έκλεισε τα 95 και πήρε τα 96. Μερικοί τον αποκαλούν «δεινόσαυρο της πολιτικής» κι άλλοι λένε ότι, έτσι όπως πάει, «θα μας θάψει όλους». Πάντως, μακροβιότερος Έλληνας πρωθυπουργός είναι κάποιος άλλος, ο Ξενοφών Ζολώτας, που πέθανε σε ηλικία 100 ετών. 

Το θέμα της μακροζωίας και της καλύτερης ποιότητας ζωής στα γεράματα, απασχολούσε ανέκαθεν τους ανθρώπους. Πάντοτε αναζητούσαμε κάποιο τρόπο, κάποιο ελιξίριο, για να μείνουμε νέοι, αν είναι δυνατό για πάντα. Στη μυθολογία, την τέχνη, την ιστορία, την επιστήμη, ακόμα και στη θρησκεία συναντάμε την αναζήτηση του μυστικού της μακροζωίας. Το ελιξήριο της ζωής ενέπνευσε και εμπνέει, αιώνες τώρα.

Στη Βίβλο αναφέρονται άνθρωποι που έζησαν 200, 300, μέχρι και 900 χρόνια:  Ισμαήλ 137, Θάρα 205, Ενώχ 365, Λάμεχ 753, Ιάρεδ 800, Μαλαλεήλ 895, Σηθ 912, Αδάμ 930, Νώε 950, Μαθουσάλας 969.

Ένα από τα μεγαλύτερα κλασσικά λογοτεχνικά έργα είναι το «Πορτραίτο του Ντόριαν Γρέϊ», μυθιστόρημα που έγραψε ο Όσκαρ Ουάϊλντ. Ο ήρωας πουλάει την ψυχή του στον Διάβολο, με αντάλλαγμα την αιώνια νεότητα και το αιώνιο κάλλος, καθώς επίσης και τη χίμαιρα των απολαύσεων χωρίς φραγμούς και αντιστάσεις στις συνέπειες.

Ένας άλλος διάσημος Ρώσος γιατρός, βιολόγος, ο Μίκαελ Τόμπακ, έγραψε το έργο «Μπορούμε να ζήσουμε 150 χρόνια;», που έχει γίνει μπεστ σέλερ με εκατομμύρια αντίτυπα σε πολλές γλώσσες.

Αμέτρητα ποσά έχουν δαπανηθεί για να ανακαλυφτεί το «μαγικό φίλτρο», που θα δίνει στον άνθρωπο την αιώνια νιότη και αθανασία. Είναι μια από τις πιο γοητευτικές έρευνες. Αμέτρητοι επιστήμονες ερεύνησαν αμέτρητες ώρες τη βιολογική διαδικασία που φθείρει και νεκρώνει τα κύτταρα στον χρόνο, με σκοπό να την αναστρέψουν και να την καταργήσουν.

Ανάμεσα σ’ αυτούς τους επιστήμονες είναι και ο καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νεκτάριος Ταβερναράκης, διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας. Μετά από έρευνες δεκαετιών, τα μέλη της ομάδας του κατάφεραν να εντοπίσουν συγκεκριμένα γονίδια, τα οποία παίζουν σημαντικό ρόλο στη γήρανση, τον εκφυλισμό και τη νέκρωση των νευρικών κυττάρων, αλλά και στη διαδικασία μνήμης και μάθησης.

Ο κ. Ταβερναράκης τιμήθηκε πρόσφατα για τα σημαντικά επιστημονικά του επιτεύγματα με το Ακαδημαϊκό Βραβείο Επιστημονικής Αριστείας του Εμπειρίκειου Ιδρύματος, που δίνεται σε Ελληνες επιστήμονες στην Ελλάδα ή το εξωτερικό, οι οποίοι έχουν συμβάλει στην προαγωγή των επιστημών της Ιατρικής, Βιολογίας, Φυσικής, Μαθηματικών, Χημείας και συναφών θετικών επιστημών. Εκτός από αυτό, έχει σωρεία άλλων διεθνών κορυφαίων βραβείων και χαίρει παγκόσμιας αναγνώρισης.

 

            Η διατήρηση της νεότητας και η μακροζωία έχει συνδεθεί με τις τροφές. Οι αρχαίοι μας Έλληνες πρόγονοι πίστευαν ότι οι θεοί τους ήταν αθάνατοι επειδή έτρωγαν αμβροσία (από το α – βροτός, ο μη θνητός), και έπιναν νέκταρ.

            Σήμερα στην αγορά εμφανίστηκαν πολλά καταστήματα που πουλάνε οικολογικά και βιολογικά προϊόντα. Σε πολλές πόλεις μάλιστα λειτουργούν λαϊκές αγορές με προϊόντα αποκλειστικά οικολογικά και βιολογικά.

            Εμφανίστηκαν και πολλοί διατροφολόγοι, οι οποίοι μας συμβουλεύουν πώς να ζήσουμε περισσότερα χρόνια με λιγότερα προβλήματα υγείας. Για παράδειγμα, λένε:

·           Περιορίστε την κατανάλωση κόκκινου κρέατος (όπως το βοδινό κρέας, χοιρινό και αρνί).

·           Αποφύγετε επεξεργασμένα κρέατα (όπως καπνιστά ή παστά, μπέικον, λουκάνικα, αλλαντικά κ.ο.κ.).

·           Καταναλώστε λαχανικά και φρούτα που έχουν κόκκινο, κίτρινο, πορτοκαλί και πράσινο χρώμα, όπως οι πιπεριές, τα πορτοκάλια, οι φράουλες, τα καρότα. Χρώμα σημαίνει αντιοξειδωτικά!

·           Μειώστε την κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών.

·           Περιορίστε την κατανάλωση των αλμυρών και επεξεργασμένων τροφών.

·           Μειώστε την κατανάλωση προϊόντων η διατροφική ετικέτα των οποίων αναφέρει ότι περιέχουν υδρογονωμένα ή μερικώς υδρογονωμένα λιπαρά.

·           Περιορίστε την κατανάλωση έτοιμων γευμάτων τύπου fast food.

·           Αποφύγετε τη συχνή χρήση βουτύρων και μαργαρινών και προτιμήστε ελαιόλαδο.

·           Περιορίστε την κατανάλωση των έτοιμων αρτοσκευασμάτων (π.χ. κρουασάν, ντόνατς, μπισκότα, κ.ά.).

·           Αποφύγετε τη συχνή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών, όπως είναι τα συνήθη αναψυκτικά.

·           Διατηρήστε το βάρος σας και το ποσοστό λίπους σας σε φυσιολογικά επίπεδα.

·           Θυμηθείτε να πίνετε 1,5 λίτρο νερό (ή παραπάνω αν αθλείστε ή ο καιρός είναι ζεστός), μοιρασμένο σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.

·           Για σνακ καταναλώστε ωμούς και ανάλατους ξηρούς καρπούς, που προσφέρουν ασβέστιο, σίδηρο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

 

 

 

Τέλος, στις μέρες μας έχουν εμφανιστεί αμέτρητα νέα προϊόντα, συμπληρώματα διατροφής και σκευάσματα, τα οποία υπόσχονται καλύτερη ποιότητα ζωής και μακροζωία. Μερικά από αυτά είναι:

·           Χυμός από ρόδι, πλούσιος σε αντιοξειδωτικές ουσίες

·           Χυμός γκότζι, καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες

·           Βασιλικός πολτός

·           Γκίνκο Μπιλόμπα

·           Πρόπολη

·           Τσίνσενγκ

·           Ιπποφαές

·           Κεφίρ

·           Κομπούχα

·           Νόνι

·           Πράσινο τσάϊ

·           Σβέντεν μπίτερ

·           Σημύδα

·           Σπιρουλίνα

·           Φερούλα

·           Αλόη.

 

Τέλος, ο ελληνικός καφές φαίνεται ότι συμβάλλει στη μακροζωία και στην καλή υγεία, σύμφωνα με πολυετή πανεπιστημιακή μελέτη που έγινε στους κατοίκους της Ικαρίας από την Α΄. Καρδιολογική Κλινική του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου και από το Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το ακριτικό αυτό ελληνικό νησί συγκαταλέγεται στον κατάλογο με τα υψηλότερα ποσοστά υπερηλίκων του κόσμου. Ενώ στην Ευρώπη μόνο το 0,1% του πληθυσμού ζει πάνω από 90 χρόνια, στην Ικαρία το ποσοστό αυτό είναι δεκαπλάσιο! Οι ερευνητές κατέληξαν στα συμπέρασμα ότι ο βραστός ελληνικός καφές με το πλούσιο σε πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά περιεχόμενό του είναι εξαιρετικά ευεργετικός.

 

 

Όλα αυτά είναι ενδιαφέροντα. Το πιο σημαντικό ίσως, είναι οι συνθήκες και ο τρόπος με τον οποίο ζούμε. Ο Αριστοτέλης το είπε πριν χιλιάδες χρόνια: «O τρόπος με τον οποίο θα γεράσουμε θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα ζήσουμε». Το ίδιο λένε και σήμερα και οι ειδικοί:

·           Εξασκήστε το μυαλό σας για να μη γεράσει (σταυρόλεξα κλπ.)

·           Mορφωθείτε (μάθετε οτιδήποτε)

·           «Γυμνάστε» το μυαλό σας με ξένες γλώσσες

·           Μάθετε ένα μουσικό όργανο

·           Αναπτύξτε κοινωνικές επαφές

·           Διώξτε το στρες

·           Ασκηθείτε (περπάτημα, τζόγκινκ, γυμναστήριο)

·           Κοιμηθείτε καλά

·           Κάντε brain fitness

·           Κόψτε το κάπνισμα

·           Ελέγξτε το σωματικό σας βάρος.

 

Πρόσφατα γιόρτασα τα γενέθλιά μου, όπως ο Κώστας Μητσοτάκης. Τα αισθήματά μου είναι ανάμεικτα, απ’ τη μια ευχάριστα και παρήγορα, κι απ’ την άλλη κάπως ανησυχητικά.

Πρώτα – πρώτα, έκλεισα τα 67 και πήρα τα 68. Άρα, καλώς εχόντων των πραγμάτων, για να φτάσω στα 95 του Μητσοτάκη έχω μπροστά μου να ζήσω άλλα 28 χρόνια. Αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό.

Απ΄ την άλλη με προβληματίζουν μερικά πράγματα. Για παράδειγμα, κάθε φορά που σβήσω τα κεριά της τούρτας στα γενέθλιά μου, συνολικά πάνω από 60 φορές μέχρι σήμερα, έχω ακούσει το τραγούδι-ευχή:

Να γίνεις παππούλης με άσπρα μαλλιά.

Η αλήθεια όμως είναι ότι τα μαλλιά μου, αντί να γίνουν άσπρα σύμφωνα με την ευχή, έπεσαν εντελώς και είμαι φαλακρός!

Το τραγουδάκι λέει και το άλλο,

 «…και όλοι να λένε, Να, ένας σοφός»,

αλλά μέχρι σήμερα δεν άκουσα κανέναν να μου έχει πει κάτι τέτοιο!

 

            Αρχίζω να ανησυχώ, και κάνω αυτοκριτική, τι μπορεί να έχει φταίξει στη ζωή μου, τι παραλείψεις και στραβά μπορεί να έχω κάνει. Πάντα θυμάμαι το περιστατικό εκείνο με το ρεπορτάζ που έκανε γνωστό κανάλι της τηλεόρασης:

Έστειλε, λοιπόν, μια κοπέλα δημοσιογράφο σε ένα ορεινό χωριό της Πίνδου, όπου ζούν αιωνόβιοι, να τους πάρει συνέντευξη. Πήγε η κοπέλα, και τους βρήκε στην πλατεία του χωριού να κάθονται κάτω από τον ψηλό πλάτανο. Πλησιάζει έναν, που της φάνηκε ότι είναι πολύ μεγάλος στην ηλικία.

 

•  Καλημέρα, παππούλη, θα ήθελα να μάθω ποιο είναι το μυστικό της μακροζωίας σας εδώ στο χωριό.
• Άκουσε, παιδί μου, εγώ στη ζωή μου ήμουν κτηνοτρόφος, είχα πολλά γίδια και πρόβατα. Ποτέ δεν ήπια αλκοόλ, μόνο φρέσκο γνήσιο γάλα.
• Και πόσο χρονώ είσαι παππούλη;
• Εγώ, παιδί μου, είμαι 103 χρόνων, αν θυμάμαι καλά.
  
  Πλησιάζει κατόπιν έναν άλλον, επίσης μεγάλο στην ηλικία, που καθόταν δίπλα του.
• Εσύ, παππούλη, πού αποδίδεις την μακροζωία σου;
• Εγώ, παιδί μου, δεν κάπνισα ποτέ στη ζωή μου, δεν έβαλα στο στόμα μου αυτόν το διάολο που λέγεται τσιγάρο.
• Και πόσο χρονώ είσαι, παππούλη;
• 105,  παιδί μου.
  
        Πλησιάζει κατόπιν έναν άλλον, επίσης μεγάλο στην ηλικία, που καθόταν δίπλα του.
• Εσύ, παππούλη, πού αποδίδεις την μακροζωία σου;
• Εγώ, παιδί μου, δεν έκανα ποτέ καταχρήσεις, ούτε κάπνισα, ούτε έπινα, και κοιμόμουν κανονικά 8 - 10 ώρες. Με τις κότες κοιμόμουν νωρίς-νωρίς το βράδυ και αποδίδω τη μακροζωία μου στον καθαρό αέρα και το οξυγόνο του βουνού.
• Και πόσο χρονώ είσαι, παππούλη;
• 108,  παιδί μου.
  
  Δίπλα του καθόταν ένας που φαινόταν ο πιο γέρος από όλους. Τον πλησιάζει και τον ρωτάει,
• Εσύ, παππούλη, πού αποδίδεις την μακροζωία σου;
• Άκουσε, παιδί μου. Εγώ ποτέ δεν έκανα πίσω στις απολαύσεις της ζωής. Αυτά που λένε για χοληστερίνη, τριγλυκερίδια  και καρκίνους είναι βλακείες. Εγώ έτρωγα ό,τι μου άρεζε, έπινα όλα τα αλκοολούχα ποτά σαν σφουγγάρι, δεν έχω αφήσει τσίπουρα και ουίσκια, ξενυχτούσα, μου άρεζαν οι γυναίκες και έφαγα τα λεφτά μου μ’ αυτές, κάπνιζα τα πιο βαριά τσιγάρα, έχω κάνει όλων των ειδών τις καταχρήσεις…
• Και πόσο χρονώ είσαι, παππούλη;
• 46,  παιδί μου ! ...