Δελτίο Καιρού

 

Γράφει  o Άκης Δημητριάδης

ερασιτέχνης ψαράς

  

   Ανακοινώθηκε ότι σήμερα, Δευτέρα 21 Οκτωβρίου, το Ευγενίδειο Ίδρυμα, η Ελληνική Μετεωρολογική Εταιρεία, το Εργαστήριο Κλιματολογίας και Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος, του Πανεπιστημίου Αθηνών και η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.) οργανώνουν στην Αθήνα για το ελληνικό κοινό μια εκδήλωση αφιερωμένη στην Μετεωρολογία. 

Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να δουν από κοντά μετεωρολογικά όργανα, να μάθουν πώς λειτουργούν, να μιλήσουν με τους επιστήμονες που ασχολούνται με την πρόγνωση του καιρού και να ενημερωθούν για τον καθοριστικό ρόλο των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην αποσταθεροποίηση του κλίματος. Η εκδήλωση υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία για την αξιοποίηση των Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT).

Όλα αυτά είναι ωραία και καλά, αλλά δυστυχώς μόνο για τους Αθηναίους. Δεν πειράζει, όμως, ας είναι καλά οι άνθρωποι της πρωτεύουσας, που ζουν σαν τα ποντίκια μέσα στο νέφος και την τρέλα της μεγαλούπολης.

 

Τα καιρικά φαινόμενα απασχολούσαν ανέκαθεν τον άνθρωπο και του προκαλούσαν δέος.

Στη Βίβλο αναφέρονται ο κατακλυσμός του Νώε, οι 10 πληγές της Αιγύπτου (ξηρασία, χαλάζι, κ.ά.), ο άνεμος, η φουρτούνα, η βροχή, το ψύχος  και το ναυάγιο με τον Απόστολο Παύλο στην Μάλτα, κ.ά.  Η Βίβλος μιλάει επίσης για ακραία καιρικά φαινόμενα λίγο πριν από τη μεγάλη κρίση.

Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν τα φυσικά φαινόμενα στους μυθικούς θεούς τους. Ο Δίας, για παράδειγμα, είχε το προσωνύμιο «νεφεληγερέτης», δηλαδή ότι μαζεύει και περιβάλλεται από νεφέλες (σύννεφα). Ο Αίολος ήταν ο θεός των ανέμων (με τον περίφημο ασκό του), και η Αλκυόνη κόρη του (με τις γνωστές Αλκυονίδες μέρες).

Ο Αριστοτέλης το 350 π.Χ. έγραψε 4 τόμους που τους ονόμασε «Μετεωρολογικά». Ο μαθητής του Θεόφραστος επίσης έγραψε τα «Σημεία», σχετικά με τη βροχή, τον άνεμο, τις καταιγίδες και τις καλοκαιρίες. Γενικά, οι Έλληνες ως ναυτικός λαός ανέπτυξαν τη μετεωρολογία σε επιστημονική βάση και την απάλλαξαν από προλήψεις.

            Από την εποχή του Αριστοτέλη μέχρι τον 19^ο αιώνα δεν υπήρξε σημαντική πρόοδος στη μετεωρολογία. Οι πρώτοι χάρτες καιρού έγιναν από τον Γερμανό μετεωρολόγο Brandes to 1822 και η πρώτη πρόβλεψη καιρού από τον Γάλλο La Verrier το 1854. Οι πρώτοι μετεωρολογικοί σταθμοί στην Ελλάδα έγιναν το 1890.

            Σήμερα η πρόγνωση του καιρού βασίζεται κυρίως σε ηλεκτρονικά στοιχεία που δίνουν οι τεχνητοί δορυφόροι της γης. Φαίνεται ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε μια γενική αλλαγή στο περιβάλλον της γης με μια αύξηση της μέσης θερμοκρασίας και το λιώσιμο των πάγων στους πόλους.

Στην περιοχή μας αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται, διότι παλιά η Κατερίνη και η γύρω περιοχή το χειμώνα είχαν πολλά χιόνια και βροχές, τα οποία δεν υπάρχουν σήμερα. Μια ποντιακή έκφραση έλεγε, «ο ουρανός συννεφώδης – η γη τσαμουρώδης» και πολλοί αποκαλούσαν την Κατερίνη «το Λονδίνο της Ελλάδας» ακριβώς επειδή έβρεχε πολύ συχνά. Επίσης χιόνιζε πολύ συχνά, ενώ σήμερα παρακαλούμε να χιονίσει – ιδιαίτερα στο χιονοδρομικό κέντρο Ελατοχωρίου – για να δούμε κυριολεκτικά μια άσπρη μέρα.

Ένα άλλο παράξενο φαινόμενο στην περιοχή μας είναι ότι το χειμώνα πολλές φορές έχουμε καλοκαιρία, όταν σε όλη την άλλη Ελλάδα βρέχει και έχει κακό καιρό. Πολλοί το αποδίδουν στον Όλυμπο και τα Πιέρια Όρη, τα οποία περιβάλλουν το νομό από τα δυτικά, και τη θάλασσα στα ανατολικά. Η θάλασσα «μαλακώνει» πάντοτε τον καιρό, ενώ η οροσειρά του Ολύμπου και των Πιερίων φαίνεται ότι λειτουργούν ως τείχος και ασπίδα, συγκρατώντας τα βαρομετρικά χαμηλά που έρχονται από τα δυτικά, από την Ιταλία και το Ιόνιο Πέλαγος.

 

 

 Η πιο δημοφιλής εκπομπή στην τηλεόραση, με την μεγαλύτερη ακροαματικότητα, είναι το Δελτίο Πρόγνωσης Καιρού. Έχουμε φτάσει μάλιστα στο άλλο άκρο, λόγω της πληθώρας των πληροφοριών, κι επειδή οι ακροατές δεν είναι όλοι ίδιοι αλλά ο καθένας ενδιαφέρεται και για κάτι διαφορετικό, οι προγνώσεις αντί να είναι λίγα λόγια και ξεκάθαρα, να είναι ίξης-αφίξης, δηλαδή μπορείς να τις ερμηνεύσεις όπως θέλεις.

       Για παράδειγμα, λέει η πρόγνωση, κατά τόπους...    που σημαίνει ότι αν δεν βρέξει στη δική σου περιοχή, μπορεί να βρέξει σε κάποια άλλη.
       Μια άλλη πρόγνωση λέει   Ο καιρός θα έχει ανοίγματα, με πιθανότητα ασθενών βροχών ή έντονων καταιγίδων, με γρήγορη βελτίωση...   που σημαίνει ή θα βρέξει ή θα χιονίσει ή καλό καιρό θα κάνει !

 

Γιατί είναι τόσο μπερδεμένες οι προγνώσεις ;

 

Για να ικανοποιήσουν όλους τους ακροατές.

Οι γεωργοί θέλουν τη βροχή για να ποτίσουν το χωράφι και το περιβόλι τους  - και να μη αντλούν από τα πηγάδια και τις πομόνες. Αντίθετα, οι οδηγοί απεχθάνονται τη βροχή διότι δυσκολεύονται στην οδήγηση και λερώνονται τα αυτοκίνητά τους.

Όσοι κάνουν σέρφινγκ και ιστιοσανίδα θέλουν να φυσάει, ενώ αυτοί που ταξιδεύουν με πλοίο και οι ερασιτέχνες ψαράδες ενδιαφέρονται για μπουνάτσα.

 

Οι κάτοικοι της πρωτεύουσας και των πόλεως παρακαλούν να χιονίσει για να δουν άσπρη μέρα και τα παιδιά να παίξουν χιονοπόλεμο. Το ίδιο και όσοι θέλουν να πάνε στα χιονοδρομικά κέντρα για να κάνουν σκι. Αντίθετα, οι φτωχοί συνταξιούχοι της βόρειας Ελλάδας, που παγώνουν από το κρύο 6 μήνες 0κτώβριο – Μάρτιο, παρακαλούν να μη χιονίσει και να μη πέσει η θερμοκρασία πολύ κάτω από το μηδέν.

Την σύγχυση εντείνουν οι διάφορες παρουσιάστριες του Δελτίου με τις κινήσεις και το ντύσιμό τους. Συνέχεια κινούνται αριστερά – δεξιά, και σε ζαλίζουν. Επίσης μερικές φορούν στενές, κοντές και προκλητικές φούστες, ψηλά τακούνια και ντεκολτέ, οπότε αντί να παρακολουθείς τα σύννεφα στο χάρτη, η προσοχή σου επικεντρώνεται αλλού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η περίφημη Πετρούλα πριν από καιρό, η οποία αντί να δείχνει τις καμπύλες με τα σύννεφα και τα μποφόρ, έδειχνε τις δικές της καμπύλες...

 

 

Εγώ, πάντως, όποτε θέλω να πάω για ψάρεμα, συμβουλεύομαι τον Μπάρμπα – Γιώργο, που ξέρει πάντα με ακρίβεια τι καιρό θα κάνει. Ο Μπάρμπα – Γιώργος είναι αγρότης και έχει βγάλει μόνο το Δημοτικό Σχολείο. Δεν σπούδασε ούτε Φυσική, ούτε Μαθηματικά, ούτε Μετεωρολογία. Κι όμως, οι δικές του προβλέψεις βγαίνουν πάντα σωστές. Έχει έναν δικό του αλάνθαστο τρόπο. Βλέπει πώς κινούνται τα φύλλα στα δέντρα της αυλής του, ρίχνει μια γρήγορη ματιά στον ορίζοντα και στο σχήμα που έχουν τα σύννεφα, κι αμέσως θα σου πει με ακρίβεια τι καιρό θα κάνει.

Κι αν ήμουν εγώ διευθυντής στην Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία, αντί για κάποιο φυσικό, μαθηματικό ή μετεωρολόγο, που μας τα λένε ίξης-αφίξης, θα προσλάμβανα τον Μπάρμπα – Γιώργο, με τις ξεκάθαρες κουβέντες και τις αλάνθαστες προβλέψεις!