Στην ιστορία του κόσμου, και ιδιαίτερα της Ελλάδος, υπάρχουν άνθρωποι προσωπικότητες, Που προσέφεραν μεγάλες υπηρεσίες στην πατρίδα, και η πατρίδα τους τίμησε δεόντως για τις υπηρεσίες αυτές.
Υπάρχουν όμως και μελανές σελίδες στην ιστορία αυτών των ανθρώπων, οι οποίες σκοπίμως ή από άγνοια αποσιωπούνται.
Τέτοιο...
παράδειγμα είναι η περίπτωση του Πατριάρχη Ιωακείμ του Γ του οποίου τον ανδριάντα, τοποθέτησαν κάποιοι ιδιώτες στη Θεσσαλονίκη, με τις ευλογίες και τους επαινετικούς λόγους της δημοτικής αρχής. Δεν εγκαλούμε ούτε τους ιδιώτες ούτε την δημοτική αρχή γι’ αυτή τους την ευγενική πράξη. Όμως εμείς οι Λιτοχωρίτες έχουμε το δικαιωμα να εκφράσουμε τα παράπονα μας για της αδικία που έγινε σε βάρος μας από τον συγκεκριμένο ιεράρχη, παραμονές της επανάστασης του 1878 όπου σύσσωμο το Λιτόχωρο ξεσηκώθηκε ενάντια στον Τούρκο δυνάστη για να υποστεί και τις γνωστές συνέπειες.
Ο συγκεκριμένος Ιεράρχης ως Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, υπακούοντας στις άδικες και παράλογες απαιτήσεις των τότε μοναχών του Αγίου Διονυσίου, και ιδιαίτερα του ηγουμένου Δαμιανού, ενός ραδιούργου ρασοφόρου, αφόρισε όλους τους Λιτοχωρίτες με το παρακάτω αφοριστήριο, που αντιγράφω αυτούσιο.
ΙΩΑΚΕΙΜ Ο Γ ΓΙΑΤΡΙΑΡΧΠΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
Αριθμ Πρωτ. 1770
Θεοφελέστατε Επίσκοπε Πλαταμώνος, εν Αγίω πνέυματι αγαπητέ και συλειτουργέ, και εντιμότατοι κληρικοί, ευλαβέστατοι ιερείς και τιμιώτατοι προεστώτες και πρόκριτοι της επαρχίας ταύτης, χάρις είη υμίν, και ειρήνη παρά Θεού.
Οι οσιότατοι πατέρες, του αυτόθι εν Ολύμπου κειμένου, ιερού ημετέρου Πατριαρχικού Σταυροπηγιακού Μοναστηρίου, του Αγίου Διονυσίου, ανηνέχθησαν τη αγία ταύτη του χρηστού Μεγάλη Εκκλησία, δι’ ενυπογράφω και ενσφραγίστου αυτών αναφοράς, και το παρόν και εξετήσαντες ημέτερον Πατριαρχικόν και Συνοδικόν επιτίμιον, κατά τινών και ανευλαβών καιασυνηδείτων γειτόνων, κατοίκων του ειρημένου χωρίου [Λιτοχώρου ], οίτινες προ χρόνων ικανών, καταπατήσαντες τα αρχαία όρια του ιερού τούτου σκηνώματος, κατέσχον αυθαιρέτως και διαφόροις δολίοις τρόποις, ιδιοποιήθησαν εις με τηνΘέσιν καλούμενην “Βαρκός,, όπου ανέκαθεν υπάρχουσι τα μοναστριακά ζεύγη, επέκεινα των τριών χιλιάδων γαίας προσοδοφόρους, εξασφαλισάμενοι εαυτοίς ταύτας δια νέων τίτλων, ους κατόρθωσαν αποκτήσαι, εν ανωμάλαις της Μονήςπεριστάσεσιν . Εις δε την παραλίαν την καλουμένην “Πλάκα,, ένθα το παχύ και ερίβωλον των γαιών υπερπλήρου σίτου ταςαποθήκας, της ήδη λιμωττούσης περί ης ο λόγος Μονής, και ένθα έσπειρον και εθέριζον μέχρι του αωξ έτους οι τε θανόντες και οι τέως επιζώντες πατέρες, και τα μοναστηριακά πρόβατα διαχείμαζον εν τοις πέριξ λειμώσιν εξ αμνημονεύτου αρχαιότητος, Οι εν λόγω Λιτοχωρίται, εφύτευσαν αμπελώνας εν αυτοίς τοις μοναστηριακοίς αγροίς έπηξαν μάνδρας εν τοις πέριξ δια τα ποίμνια αυτών, τη δ’ εν μέσω αυτών κειμένην καλύβην των μοναστηριακών ζευγών, ενπελέκει και λαξευτηρίω κατέρραξαν, και λαβόντες λίθους, αυτής εποίησαν εαυτοίς αγροτκάς οικοίας και σκηνώματα.. Προς δε τούτοις, και τας πέριξ του βουβαλοχωρίου γαίας, χρησίμους άλλοτε εις νομήν και διαχείμασιν των βουβαλίων, επίσηςιδιοποιήθησαν μεταποιήσαντας αυτά; οι μέν εις αγρούς και λειβάδια, οι δε εις διατροφήν των ποιμνίων αυτών πήξαντεςπρο ετών και μάνδρας, επί βλάβη ουσιώδη και του υπολοτπομένου μοναστηριακού μέρους.
Επ’ εσχάτων δε μάλιστα, ότε ελήφθησαν υπό του κανονικού κυριάρχου της Επισκοπής ταύτης ιεροτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Ιωακείμ, επόπτου της ειρημένης ιεράς Μονής» παντοία ειρηνοποιά και συμβιβαστικά μέτρα προς λύσιν τηςπολυχρόνου ταύτης έριδος και διαφοράς, και μαρτυρίαι κατατέθησαν υπό πλησιοχώρων και γεροντότερων κατοίκων, χριστιανών τε και Οθωμανών, οι τα πρώτα φέροντες Λιτοχωρίται οι κυρίως ευθυνόμενοι, εις την διαρπαγήν των μοναστηριακών γαιών, αντί να ωφεληθώσιν εκ της παραχωρήσεως ας ηθέλησε εκ ποιήσας υπέρ αυτών εκ συγκαταβάσεως η αυτού ιερότης, προτείνας και υποδείξας την εν αμοιβαία συγκαταθέσει εκατέρωθεν των διαφερομένων μερώνδιαχάραζιν νέων ορίων, τουναντίον ούτοι όπως κορέσωσι το της πλεονεξίας και ιεροσυλίας αυτών πάθος, αφ’ ουαπεποήθησαν πάσαν συμβιβαστικήν και ειρηνικήν λύσιν της διαφοράς ταύτης, ήρξαντο έκτοτε μέχρι σήμερον πλείστα όσα κατεργαζόμενοι εναντίον της γείτονος αυτών Μονής, ελαύνοντες αυθαιρέτως και κακοβούλως, τα πολυπληθή αυτών ποίμνια μέχρι και αυτών των παραθύρων αυτής, πηγνύοντες μάνδρας αυτών επ’ αυτού του αδιαφιλονίκητου εδάφους αυτής, ξυλευόμενοι αδιακρίτως εν τοις διαφόροις μέρεσιν αυτής δωρεάν και εισάγοντες καθ’ εκάστην, εν τη χώρα αυτώνσημαντικάς ποσότητας καυσίμου ύλης, θερίζοντες και αυτοδικαίως αντιποιούμενοι τας χορτοφόρους και αρωσίμους γαίας αυτής, και εν ενί ασυνηδείτως επιδιώκοντες, την παντελή εξαφάνησιν και καταστροφήν αυτής.
Όθεν οι ενασκούμενοι περί ων ο λόγος Πατέρες μετά θλίψεως και αθυμίας δικαίας καθορώντες, την συστηματικήν ταύτηνεπιβουλήν, των περί ου ο λόγος γειτόνων αυτών Λιτοχωριτών, και μη ανεχόμενοι το παράπαν της ιεροσύλου ταύτης προθέσεως αυτών μεθ’ ης αναφανδόν τεκταίνονται τον παντελήν όλεθρον της ιεράς μετανοίας, το παρόν εξετήσαντες,ημέτερον Πατριαρχικόν και Συνοδικόν Επιτίμιον, κατά τε αυτών των επιβαλόντων χείρα άδικον και ιερόσυλον επί τωνπροαιωνίων και αναμφησβητήτων μοναστηριακών δικαίων αυτών. Των υποβολέων και συνεργών αυτοίς, και των εξ’ ιδιοτελείας η χάριτος αποκρυπτόντων ομολογείσαι ευσυνηδείτως, και αμερολήπτως, μεχρι τινός έκπαλαι εξετείνοντα τα όρια της Μονής αυτών.
Τούτου χάριν γράφοντες ει ούτως έχει, αποφαινόμεθα συνοδικώς, μετά των Περί ημάς ιερωτάτων αρχιερέων καιυπερτίμων εν Αγίω Πνεύματι αγαπητών ημίν αδελφών, και συλλειτουργών ίνα όσοι και οποίοι των χριστιανών κατοίκων τουγείτονος χωρίου Λιτοχωρίου τη αισχροκερδία και ασυνειδησία ητώμενοι ετόλμησαν χείρα ιερόδουλον βαλείν , επί των μοναστηριακών γαιών, και παρασαλεύσαι επί τη ιδία ωφελεία τα πανάρχαια όρια αυτών, αν μη άμα του ακούσει και ιδείντο παρόν Εκκλησιαστικόν Επιτίμιον, το θεόν φοβιθέντες και την αιώνιων κακοβουλίαν και αυθεραίτω των ιερών καιαφιλονικήτων δικαίων επί καιρία βλάβη της αναξιοπαθούσης Περί ης ο λόγος Μονής, αυτοί ως φιλάδικοι και ιερόσυλοι, επί δε και οι υποκινούντες αυτούς δια το αξιοκατάκριττον και θεομίσιτον της ιεροσυλίας ανόμημα, καθώς οι ειδότες μέχρι τίνος ανέκαθεν εξετείνοντο τα αληθή όρια του ιερού τούτου Σκηνώματος, αν μη και ούτοι φιλάδικοι και της αληθείας του δικαίου αντίμαχοι, ομού αφορισμένοι υπάρχουν παρά θεού παντοκράτορος, και κατηραμένοι και ασυγχώρητοι, μετά θάνατον άλυτοι η οργή του θεού ειη επί τας κεφαλάς αυτών και προκοπήν μηδεποτε ιδοίεν, έχοντες και τας αράς πάντων των απ’ αιώνος αγίων και οσίων τριακοσίων δέκα οκτώ της εκκλησίας πατέρων των εν Νικαία, και των λοιπών πανσέπτων Οικουμενικών συνόδων, εάν μη ποιήσωσιν ως γράφομεν.
ΕΝ ΜΙΝΙ ΑΠΡΙΛΙΩ ΙΝΔΙΩΚΤΟΝΟΣ ΙΙ ‘αωοζ
Υ.Γ Οι παραπάνω αιτιάσεις είναι ανυπόστατες και αποδεικνύεται αυτό από τα διοικητικά δικαστήρια του 1922 και τις μετέπειτα μέχρι σήμερα εξελίξεις.
Νικόλαος Κουκουτάτσιος.
ΙΩΑΚΕΙΜ Ο Γ ΓΙΑΤΡΙΑΡΧΠΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
Αριθμ Πρωτ. 1770
Θεοφελέστατε Επίσκοπε Πλαταμώνος, εν Αγίω πνέυματι αγαπητέ και συλειτουργέ, και εντιμότατοι κληρικοί, ευλαβέστατοι ιερείς και τιμιώτατοι προεστώτες και πρόκριτοι της επαρχίας ταύτης, χάρις είη υμίν, και ειρήνη παρά Θεού.
Οι οσιότατοι πατέρες, του αυτόθι εν Ολύμπου κειμένου, ιερού ημετέρου Πατριαρχικού Σταυροπηγιακού Μοναστηρίου, του Αγίου Διονυσίου, ανηνέχθησαν τη αγία ταύτη του χρηστού Μεγάλη Εκκλησία, δι’ ενυπογράφω και ενσφραγίστου αυτών αναφοράς, και το παρόν και εξετήσαντες ημέτερον Πατριαρχικόν και Συνοδικόν επιτίμιον, κατά τινών και ανευλαβών καιασυνηδείτων γειτόνων, κατοίκων του ειρημένου χωρίου [Λιτοχώρου ], οίτινες προ χρόνων ικανών, καταπατήσαντες τα αρχαία όρια του ιερού τούτου σκηνώματος, κατέσχον αυθαιρέτως και διαφόροις δολίοις τρόποις, ιδιοποιήθησαν εις με τηνΘέσιν καλούμενην “Βαρκός,, όπου ανέκαθεν υπάρχουσι τα μοναστριακά ζεύγη, επέκεινα των τριών χιλιάδων γαίας προσοδοφόρους, εξασφαλισάμενοι εαυτοίς ταύτας δια νέων τίτλων, ους κατόρθωσαν αποκτήσαι, εν ανωμάλαις της Μονήςπεριστάσεσιν . Εις δε την παραλίαν την καλουμένην “Πλάκα,, ένθα το παχύ και ερίβωλον των γαιών υπερπλήρου σίτου ταςαποθήκας, της ήδη λιμωττούσης περί ης ο λόγος Μονής, και ένθα έσπειρον και εθέριζον μέχρι του αωξ έτους οι τε θανόντες και οι τέως επιζώντες πατέρες, και τα μοναστηριακά πρόβατα διαχείμαζον εν τοις πέριξ λειμώσιν εξ αμνημονεύτου αρχαιότητος, Οι εν λόγω Λιτοχωρίται, εφύτευσαν αμπελώνας εν αυτοίς τοις μοναστηριακοίς αγροίς έπηξαν μάνδρας εν τοις πέριξ δια τα ποίμνια αυτών, τη δ’ εν μέσω αυτών κειμένην καλύβην των μοναστηριακών ζευγών, ενπελέκει και λαξευτηρίω κατέρραξαν, και λαβόντες λίθους, αυτής εποίησαν εαυτοίς αγροτκάς οικοίας και σκηνώματα.. Προς δε τούτοις, και τας πέριξ του βουβαλοχωρίου γαίας, χρησίμους άλλοτε εις νομήν και διαχείμασιν των βουβαλίων, επίσηςιδιοποιήθησαν μεταποιήσαντας αυτά; οι μέν εις αγρούς και λειβάδια, οι δε εις διατροφήν των ποιμνίων αυτών πήξαντεςπρο ετών και μάνδρας, επί βλάβη ουσιώδη και του υπολοτπομένου μοναστηριακού μέρους.
Επ’ εσχάτων δε μάλιστα, ότε ελήφθησαν υπό του κανονικού κυριάρχου της Επισκοπής ταύτης ιεροτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Ιωακείμ, επόπτου της ειρημένης ιεράς Μονής» παντοία ειρηνοποιά και συμβιβαστικά μέτρα προς λύσιν τηςπολυχρόνου ταύτης έριδος και διαφοράς, και μαρτυρίαι κατατέθησαν υπό πλησιοχώρων και γεροντότερων κατοίκων, χριστιανών τε και Οθωμανών, οι τα πρώτα φέροντες Λιτοχωρίται οι κυρίως ευθυνόμενοι, εις την διαρπαγήν των μοναστηριακών γαιών, αντί να ωφεληθώσιν εκ της παραχωρήσεως ας ηθέλησε εκ ποιήσας υπέρ αυτών εκ συγκαταβάσεως η αυτού ιερότης, προτείνας και υποδείξας την εν αμοιβαία συγκαταθέσει εκατέρωθεν των διαφερομένων μερώνδιαχάραζιν νέων ορίων, τουναντίον ούτοι όπως κορέσωσι το της πλεονεξίας και ιεροσυλίας αυτών πάθος, αφ’ ουαπεποήθησαν πάσαν συμβιβαστικήν και ειρηνικήν λύσιν της διαφοράς ταύτης, ήρξαντο έκτοτε μέχρι σήμερον πλείστα όσα κατεργαζόμενοι εναντίον της γείτονος αυτών Μονής, ελαύνοντες αυθαιρέτως και κακοβούλως, τα πολυπληθή αυτών ποίμνια μέχρι και αυτών των παραθύρων αυτής, πηγνύοντες μάνδρας αυτών επ’ αυτού του αδιαφιλονίκητου εδάφους αυτής, ξυλευόμενοι αδιακρίτως εν τοις διαφόροις μέρεσιν αυτής δωρεάν και εισάγοντες καθ’ εκάστην, εν τη χώρα αυτώνσημαντικάς ποσότητας καυσίμου ύλης, θερίζοντες και αυτοδικαίως αντιποιούμενοι τας χορτοφόρους και αρωσίμους γαίας αυτής, και εν ενί ασυνηδείτως επιδιώκοντες, την παντελή εξαφάνησιν και καταστροφήν αυτής.
Όθεν οι ενασκούμενοι περί ων ο λόγος Πατέρες μετά θλίψεως και αθυμίας δικαίας καθορώντες, την συστηματικήν ταύτηνεπιβουλήν, των περί ου ο λόγος γειτόνων αυτών Λιτοχωριτών, και μη ανεχόμενοι το παράπαν της ιεροσύλου ταύτης προθέσεως αυτών μεθ’ ης αναφανδόν τεκταίνονται τον παντελήν όλεθρον της ιεράς μετανοίας, το παρόν εξετήσαντες,ημέτερον Πατριαρχικόν και Συνοδικόν Επιτίμιον, κατά τε αυτών των επιβαλόντων χείρα άδικον και ιερόσυλον επί τωνπροαιωνίων και αναμφησβητήτων μοναστηριακών δικαίων αυτών. Των υποβολέων και συνεργών αυτοίς, και των εξ’ ιδιοτελείας η χάριτος αποκρυπτόντων ομολογείσαι ευσυνηδείτως, και αμερολήπτως, μεχρι τινός έκπαλαι εξετείνοντα τα όρια της Μονής αυτών.
Τούτου χάριν γράφοντες ει ούτως έχει, αποφαινόμεθα συνοδικώς, μετά των Περί ημάς ιερωτάτων αρχιερέων καιυπερτίμων εν Αγίω Πνεύματι αγαπητών ημίν αδελφών, και συλλειτουργών ίνα όσοι και οποίοι των χριστιανών κατοίκων τουγείτονος χωρίου Λιτοχωρίου τη αισχροκερδία και ασυνειδησία ητώμενοι ετόλμησαν χείρα ιερόδουλον βαλείν , επί των μοναστηριακών γαιών, και παρασαλεύσαι επί τη ιδία ωφελεία τα πανάρχαια όρια αυτών, αν μη άμα του ακούσει και ιδείντο παρόν Εκκλησιαστικόν Επιτίμιον, το θεόν φοβιθέντες και την αιώνιων κακοβουλίαν και αυθεραίτω των ιερών καιαφιλονικήτων δικαίων επί καιρία βλάβη της αναξιοπαθούσης Περί ης ο λόγος Μονής, αυτοί ως φιλάδικοι και ιερόσυλοι, επί δε και οι υποκινούντες αυτούς δια το αξιοκατάκριττον και θεομίσιτον της ιεροσυλίας ανόμημα, καθώς οι ειδότες μέχρι τίνος ανέκαθεν εξετείνοντο τα αληθή όρια του ιερού τούτου Σκηνώματος, αν μη και ούτοι φιλάδικοι και της αληθείας του δικαίου αντίμαχοι, ομού αφορισμένοι υπάρχουν παρά θεού παντοκράτορος, και κατηραμένοι και ασυγχώρητοι, μετά θάνατον άλυτοι η οργή του θεού ειη επί τας κεφαλάς αυτών και προκοπήν μηδεποτε ιδοίεν, έχοντες και τας αράς πάντων των απ’ αιώνος αγίων και οσίων τριακοσίων δέκα οκτώ της εκκλησίας πατέρων των εν Νικαία, και των λοιπών πανσέπτων Οικουμενικών συνόδων, εάν μη ποιήσωσιν ως γράφομεν.
ΕΝ ΜΙΝΙ ΑΠΡΙΛΙΩ ΙΝΔΙΩΚΤΟΝΟΣ ΙΙ ‘αωοζ
Υ.Γ Οι παραπάνω αιτιάσεις είναι ανυπόστατες και αποδεικνύεται αυτό από τα διοικητικά δικαστήρια του 1922 και τις μετέπειτα μέχρι σήμερα εξελίξεις.
Νικόλαος Κουκουτάτσιος.
