Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026

Οι Τούρκοι το 1922 και τώρα…


  γράφει ο Γιώργος Α. Λεονταρίτης
Συγγραφέας Αρθρογράφος

Στις 27 Αυγούστου ήταν η επέτειος τής Μικρασιατικής συμφοράς. Η καταστροφή τής Σμύρνης, υπήρξε η δεύτερη εθνική τραγωδία, μετά την Άλωση τής Κωνσταντινουπόλεως. Η 27η Αυγούστου 1922 έδειξε καθαρά, δύο γεγονότα: α) Ότι... 
 
 
οι Τούρκοι ανέκαθεν ήσαν – και είναι – βάρβαροι και απολίτιστοι. Μέσα στο πέρασμα των αιώνων, δεν άλλαξαν και διετήρησαν την ύπουλη δολιότητα που χαρακτηρίζει την ράτσα τους.

Ορθότατα ο αείμνηστος καθηγητής τού Παντείου, Νεοκλής Σαρρής, είχε πει, ότι «Οι Τούρκοι δεν έχουν ιστορία. Έχουν μόνο ποινικό μητρώο…». β) Η καταστροφή τής Σμύρνης έδειξε ολοκάθαρα, πόσο δόλιοι, καιροσκόποι και υποκριτές ήσαν οι λεγόμενοι «Σύμμαχοί» μας… Μέχρι τις μέρες μας έχουμε δει «συμμάχους» μας (όπως στο ΝΑΤΟ) να ευνοούν και να θωπεύουν τους εξ Ανατολών μοχθηρούς γείτονές μας, πάντα – φυσικά – σε βάρος των δικών μας εθνικών συμφερόντων.
Όταν οι δυνάμεις τής Αντάντ κολάκευσαν και έσπρωξαν τον Ελευθέριο Βενιζέλο να ακολουθήσει τα σχέδια των «συμμάχων» για την Μικρασιατική εκστρατεία, εμφανίσθηκαν να του προσφέρουν την απελευθέρωση τής απ’ αρχαιοτάτων χρόνων ελληνικής Σμύρνης. Στην πραγματικότητα μάς ήθελαν για ρόλο χωροφύλακα, προκειμένου να διαφυλάξουμε τα πετρέλαια τής Μοσούλης που τους ενδιέφεραν.

Και μόλις τα βρήκαν με τους Τούρκους, μας παράτησαν στην τύχη μας. «Βγάλτε τα πέρα μόνοι σας», μας είπαν. Οι φονιάδες τού Κεμάλ ήσαν ελεύθεροι πλέον να πνίξουν στο αίμα την Σμύρνη, να την πυρπολήσουν, και να σφάξουν, από τους πρώτους, τον μεγαλομάρτυρα μητροπολίτη Χρυσόστομο. Αυτοί, λοιπόν, οι «σύμμαχοι» που είχαν τα πλοία τους στο λιμάνι τής Σμύρνης, όχι μόνο απαγόρευσαν στους κυνηγημένους Έλληνες κατοίκους να βρουν καταφύγιο στα σκάφη τους, αλλά τους χτυπούσαν, τους έκοβαν τα χέρια, καθώς αγωνίζονταν να σκαρφαλώσουν στα πλοία, και γελούσαν απολαμβάνοντας την σφαγή των Ελλήνων από τους βαρβάρους τού Κεμάλ.
Ο πατέρας μου Απόλλων Γ. Λεονταρίτης, που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Σμύρνη (ιστορικός συγγραφέας και για πολλά χρόνια Πρόεδρος τής Ενώσεως Ελλήνων Λογοτεχνών) στο βιβλίο του «Το ιστορικόν μιάς ολεθρίας πλάνης» (πρόκειται για το χρονικό τής τραγωδίας των ομογενών τού Αξαρίου κατά την Μικρασιατική συμφορά του 1922) έγραφε μεταξύ άλλων: «Στο Αξάρι πληροφορήθηκαν την επίθεση από τις πρωϊνές σμυρναϊκές εφημερίδες, που έφταναν, όπως πάντα, με το εξπρές τής Πανόρμου, στις 8.45. «Παρενοχλητική κρούσις». Κανένας δεν έδωσε σημασία. Είναι αλήθεια, ότι εδώ και μερικές μέρες, τα μάτια των Τούρκων έλαμπαν παράξενα, και οι μορφές τους καθρέφτιζαν ένα συγκρατημένο ενθουσιασμό.

Αλλά μήπως ήταν η πρώτη φορά; Η προπαγάνδα των Κεμαλικών, που οργίαζε στα ελληνικά μετόπισθεν, τους παραθάρρευε με φανταστικές επιτυχίες και άφθονες υπεραισιόδοξες προβλέψεις, και κάθε τόσο «με το νου τους κάνανε μπαϊράμι». Το βράδυ δεν υπήρχαν νεότερα. Οι απογευματινές εφημερίδες τής Σμύρνης κυκλοφορούσαν γύρω στις τρεις μετά το μεσημέρι, κι η πόστα για το Σόμα, που περνούσε από το Αξάρι στις πέντε, κινούσε από το Μπασμαχανέ, τον κεντρικό σταθμό τής Σμύρνης, στις δώδεκα παρά τέταρτο.
Μερικοί τολμηροί υπαινιγμοί των Τούρκων, εμπνευσμένοι ολοφάνερα από την προπαγάνδα, για να κλονίσουν το ηθικό των δικών μας, δεν εσημείωσαν επιτυχία.
Ο στρατός μας, κρατούσε γερά, και το πλησιέστερο σημείο τού Μετώπου απείχε κάπου διακόσια χιλιόμετρα από το Αξάρι…».Θυμόταν ο Απόλλων Λεονταρίτης, ότι οι κάτοικοι «γιόρτασαν αμέριμνοι την επέτειο τού Δεκαπενταύγουστου, και πολλοί πήγαν, όπως κάθε χρόνο, στο πανηγύρι τής Παναγίας στο Γιαγιάκιοϊ. Ωστόσο, τα νέα των πρωϊνών εφημερίδων, που έφτασαν στις 8.45, αν όχι τίποτε άλλο, διαψεύδανε την αρχική εντύπωση, ότι επρόκειτο περί «παρενοχλητικής κρούσεως». Για πρώτη φορά εχρησιμοποιείτο ο όρος «επίθεσις», με την δυσάρεστη, μάλιστα προσθήκη, ότι «η εξέλιξίς της δεν εξεδήλωσεν εισέτι τον τομέα εις ον ο εχθρός προτίθετο να στρέψει την κυρίαν προσπάθειάν του».

Στην συνέχεια τής ειδησεογραφίας, γινόταν λόγος περί «σφοδρών συγκρούσεων εις τον τομέα Α’ Σώματος» και περί «συνεχιζομένης σθεναράς αποκρούσεως τού εχθρού». Η λέξις «επίθεσις» χτύπησε άσχημα σε μερικούς, και προκάλεσε πρόωρη απογοήτευση…». Έτσι ξεκίνησε η τραγωδία.
Η Μικρασιατική Καταστροφή (που φέρει την σφραγίδα τής τουρκικής βαρβαρότητας) αποτελεί σήμερα και ένα κομβικό γεγονός τής νεοελληνικής ταυτότητας, και η λογοτεχνία έχει παίξει σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση των αφηγήσεων γύρω από αυτό. Έχουμε λογοτεχνικά κείμενα με ευθεία αναφορά στην τραγωδία τού ελληνισμού, όπως: Τα «Ματωμένα χώματα» τής Διδώς Σωτηρίου, το «Αϊβαλί, η πατρίδα μου» τού Φώτη Κόντογλου, «Στου Χατζηφράγκου» τού Κοσμά Πολίτη, ή το «Γκιαούρ» τού Νίκου Παπαπερικλή.
Λάθη στρατηγικής έγιναν από ελληνικής πλευράς. Κι ο Βενιζέλος και το Λαϊκό Κόμμα, διέπραξαν σφάλματα, τα οποία εκμεταλλεύθηκαν οι Τούρκοι. Αλλά ο διχασμός που προκλήθηκε στα ελληνικά πολιτικά κόμματα εξ αιτίας τής Μικρασιατικής συμφοράς, θα βάραινε για πολλές δεκαετίες τον τόπο. Το θέμα είναι τεράστιο, και δεν χωράει – φυσικά – μέσα σε λίγες γραμμές. Πάντως οι «σύμμαχοι» που πάντα εκμεταλλεύονταν τους άλλους λαούς, έβαζαν τους πολίτες να σκοτώνονται για το χατίρι τους.
Εάν, π.χ. ανατρέξουμε στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, θα δούμε πολλά χαρακτηριστικά παραδείγματα. Όμως το θέμα μας, είναι οι αμετανόητοι πονηροί και βάρβαροι Τούρκοι που και σήμερα εξακολουθούν να μας προκαλούν. Οι παραβιάσεις τού εθνικού εναερίου χώρου, φθάνουν επί καθημερινής βάσεως διψήφιο αριθμό. Το γεγονός ότι διαπράττονται από μη επανδρωμένα αεροχήματα, δεν αλλάζει την ουσία. Οι παραβιάσεις παραμένουν. Οι «μεμέτηδες» θέλουν να μας πάρουν τον αέρα. Είναι προφανές, ότι για τους αμετανόητους Τούρκους, τα DRONES είναι το ίδιο σημαντικά με τα μαχητικά τους αεροσκάφη.
Και τούτο γίνεται εμφανές, όταν θέλουν να παρέμβουν στο πού θα αναπτύξουμε τα δικά μας μη επανδρωμένα συστήματα. Εξοργίστηκαν οι εξ Ανατολών μοχθηροί γείτονες από την προοπτική να εγκατασταθεί ελληνική βάση DRONES στην Ρόδο. Θέλουν να ελέγχουν τι κάνουμε εμείς στα νησιά μας. Και οι «σύμμαχοι» τού ΝΑΤΟ, δεν τους λένε κουβέντα. Κατά παράδοση οι Νατοϊκοί, ενδιαφέρονται και θωπεύουν τους Τούρκους. Από εμάς απαιτούν… «κατανόηση»!…

Η Τουρκία είναι ο διεθνής ταραξίας. Πρώτα με μαχητικά, τώρα με DRONES παραβιάζουν τον εναέριο χώρο τού Αιγαίου. Θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια τής αεροπλοΐας με παραβιάσεις τού FIR Αθηνών, ενώ αναπτύσσει δυνάμεις που έχουν προφανή στόχο τα νησιά μας. Το θράσος τού σουλτάνου Ερντογάν κορυφώνεται. Η ατμόσφαιρα μυρίζει μπαρούτι. Δεν υπάρχει πολιτική «ήρεμων νερών». Να χρησιμοποιήσουμε σκληρή γλώσσα, και να καλέσουμε το ΝΑΤΟ να αναλάβει τις ευθύνες του.
Διαφορετικά, δεν έχουμε λόγο να ανήκουμε σ’ αυτήν την μεροληπτική Ατλαντική «Συμμαχία». Τα πολιτικά κόμματα, οφείλουν γι’ αυτό και μόνο το θέμα, να συνεννοηθούν και να τηρήσουν ενιαία τακτική. Η σύγκρουση με τους Τούρκους, είναι κοντά…