Η φράση «σε καλό να μας βγει» είναι μια κοινή έκφραση που χρησιμοποιούμε συχνά όταν γελάμε με φίλους, χωρίς...
να συνειδητοποιούμε πάντα το βαθύτερο νόημά της. Πίσω από αυτή την απλή φράση κρύβεται ένας βαθιά ριζωμένος φόβος: η πεποίθηση ότι κάθε ευχάριστο γεγονός που μας συμβαίνει έχει ένα τίμημα, μια πιθανή άσχημη είδηση που θα ακολουθήσει.
Ο φόβος πίσω από την έκφραση «σε καλό να μας βγει»
Η καθημερινή αυτή φράση, που ξεστομίζεται σχεδόν αυτόματα, αντανακλά μια υποβόσκουσα ανησυχία. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η χαρά ή η ευτυχία δεν είναι παρά μια προσωρινή κατάσταση που θα διακοπεί από κάτι δυσάρεστο. Αυτή η αντίληψη μπορεί να οδηγήσει σε έναν μηχανισμό αυτοπροστασίας, όπου η χαρά αντιμετωπίζεται με επιφύλαξη.
Ο φόβος αυτός μπορεί να οδηγηθεί στα άκρα σε ορισμένα άτομα, τα οποία φτάνουν στο σημείο να αποφεύγουν εντελώς ευχάριστα γεγονότα. Για αυτούς, η χαρά δεν είναι απλώς μια ευχάριστη εμπειρία, αλλά ένας δυσοίωνος προάγγελος για κάτι κακό που πρόκειται να συμβεί.
Τι είναι η χαιροφοβία;
Η συγκεκριμένη κατάσταση, όπου κάποιος φοβάται να νιώσει χαρά, ονομάζεται χαιροφοβία. Η λέξη έχει ελληνικές ρίζες και χρησιμοποιείται και στην αγγλική γλώσσα ως "chairophobia". Αν και δεν περιλαμβάνεται στο επίσημο εγχειρίδιο των ψυχιατρικών διαταραχών (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), η αναγνώριση των συμπτωμάτων της μπορεί να υπονομεύσει σημαντικά την ποιότητα ζωής ενός ατόμου.
Τα άτομα που βιώνουν χαιροφοβία μπορεί να έχουν σκέψεις ότι η χαρά τους κάνει «κακούς» ή «χειρότερους» ανθρώπους. Επίσης, μπορεί να πιστεύουν ότι είναι κακό για τους φίλους ή τους συγγενείς τους να εκφράζουν χαρά, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η έκφραση θετικών συναισθημάτων θεωρείται κάτι αρνητικό.
Οι ρίζες του φόβου για τη χαρά
Σε μια εποχή όπου η χαρά και η ευτυχία αναδεικνύονται σε «Άγιο Δισκοπότηρο», μπορεί να φαντάζει παράδοξο κάποιος να φοβάται τα ευχάριστα συναισθήματα. Ωστόσο, όπως σχολιάζει η ψυχίατρος Carrie Barron, αυτό δεν είναι παράλογο, ειδικά αν τα άτομα έχουν συνδέσει τη χαρά με ενοχές και τιμωρία από την παιδική τους ηλικία.
Για παράδειγμα, ένα ευχάριστο γεγονός του παρελθόντος μπορεί να έχει ακολουθηθεί από ένα δυσάρεστο, ακόμα κι αν δεν υπήρχε σχέση αιτίου-αιτιατού μεταξύ τους, αλλά ήταν εντελώς συγκυριακά. Από τότε, υπό τη φανταστική απειλή ότι θα συμβεί κάτι κακό, το άτομο μπορεί να αρχίσει να αποφεύγει οτιδήποτε μπορεί να του προκαλέσει χαρά.
Προσωπική εμπειρία και αντιμετώπιση
Η blogger Stephanie Yeboah έχει περιγράψει τη ζωή της με χαιροφοβία, τονίζοντας ότι «δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ζεις συνέχεια μέσα στη δυστυχία». Στην περίπτωσή της, η χαιροφοβία πυροδοτήθηκε από τραυματικά γεγονότα. Ως αποτέλεσμα, ακόμα και γεγονότα όπως ο εορτασμός μιας νίκης ή η ολοκλήρωση μιας δύσκολης εργασίας την κάνουν να νιώθει άβολα.
Για την αντιμετώπιση της χαιροφοβίας, είναι σημαντικό να καταφύγει κανείς σε ειδικούς ψυχικής υγείας. Η διαδικασία για την υπέρβαση αυτής της κατάστασης μπορεί να περιλαμβάνει την αναδρομή σε γεγονότα του παρελθόντος που αποτέλεσαν την αφετηρία της, ώστε να τα δει το άτομο μέσα από μια νέα οπτική γωνία και να αναπλαισιώσει τις εμπειρίες του.
marieclaire.gr
