Υπάρχουν συμφωνίες που κρίνονται από το περιεχόμενό τους και άλλες που κρίνονται ακόμα και από τον συμβολισμό τους. Ηπρόσφατη συμφωνία Ελλάδας-Βουλγαρίας είναι τραγική και άκρως επιζήμια και στα δύο επίπεδα.
Στις 29 Σεπτεμβρίου, την ίδια ημέρα που η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη τιμούν τη μνήμη χιλιάδων θυμάτων των βουλγαρικών εγκλημάτων και των σφαγών του 1941, η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά συμφωνία με...
τη
Βουλγαρία για την επιστροφή κλεμμένων εκκλησιαστικών κειμηλίων, με
αντάλλαγμα τη μεταφορά των οστών που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ.
Δύσκολα θα μπορούσε να επιλεγεί πιο ατυχής ημερομηνία.
Υπάρχει, όμως, ένα θεμελιώδες ζήτημα.Τα κλεμμένα δεν ανταλλάσσονται. Επιστρέφονται χωρίς όρους και ανταλλάγματα. Όταν αντικείμενα ανυπολόγιστης αξίας έχουν κλαπεί κατά τη λεηλασία ιερώνμονών και μητροπόλεων της Βόρειας Ελλάδας,μετά από χιλιάδες σφαγές και θηριωδίες, η μερική επιστροφή τους δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως γενναιόδωρη παραχώρηση.
Πολύ περισσότερο,δεν νοείται, ούτε ηθικά ούτε νομικά,μια χώρα της ΕΕ να ζητά ανταλλάγματα για να επιστρέψει, σε μια άλλη σύμμαχο χώρα της ΕΕ, όσα άρπαξε και λεηλάτησε πριν από περίπου έναν αιώνα.
Ας δεχθούμε, όμως, για χάρη της συζήτησης, τη λογική της «ανταλλαγής». Τι δίνουμε; Τα οστά που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ, τον πρωτεργάτη του βουλγαρικού εθνικισμού! Οστά, τα οποία αποτελούσαν τον διακαή πόθο αιώνων των Βουλγάρων καιτα οποία βρέθηκαν το 1965 στον Άγιο Αχίλλειο των Πρεσπών, ύστερα από νόμιμη αρχαιολογική έρευνα σε ελληνικό έδαφος. Τι παίρνουμε; 48 από περίπου 6.000 ιερά κειμήλια και χειρόγραφα,που προήλθαν από τις λεηλασίες ελληνικών ιερών μονών της Δράμας, των Σερρών και της Ξάνθης, από Βούλγαρους κομιτατζήδες το 1917.
Μόνο από την Ιερά Μονή της Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας, την αρχαιότερη μονή της Ευρώπης,αφαιρέθηκαν 800 εκκλησιαστικά κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Και σήμερα η «επιτυχία» μετριέται σε 48 αντικείμενα.
Με άλλα λόγια, παραχωρήσαμε το 100% αυτού που ζητούσε η βουλγαρική πλευρά για να πάρουμε πίσω μόλις το 0,8% των κλεμμένων, διοργανώνοντας μάλιστα και φιέστες. Φιέστες για μια συμφωνία που παραχαράσσει την ιστορική μνήμη, καθώς μιλάει για απλή μεταφορά κειμηλίων και όχι για κλοπή και αρπαγή. Που ξεπλένει τις βουλγαρικές θηριωδίες και ακυρώνει ολόκληρες Συνθήκες όπως αυτή του Νεϊγύ (1919).
Ποιο διαπραγματευτικό χαρτί μένει πλέον για την επιστροφή των υπολοίπων; Τι θα ζητήσουμε και τι θα προσφέρουμε αύριο; Από πού πηγάζει η αισιοδοξία ότι θα επιστραφούν τα υπόλοιπα, όταν γνωρίζουμε ότι η βουλγαρική πλευρά υπήρξε εξαιρετικά αδιάλλακτη επί δεκαετίες καιπλέον δεν θα έχουμε τίποτα άλλο να δώσουμε; Ή μήπως θα ζητηθούν άλλου είδους ανταλλάγματα;
Ακόμα πιο αποκαλυπτική είναι η αντίδρασητου Μητροπολίτη Δράμας, κ. Δωροθέου, ο οποίος μίλησε για εμπαιγμό και εξέφρασε την έκπληξή του για τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο προχώρησε η συμφωνία, τονίζοντας ότι ούτε ενημερώθηκε ούτε ερωτήθηκε.
Και εδώ βρίσκεται μια κραυγαλέα αντίφαση:
Από τη μία, έχουμε μια κυβέρνηση που ζητά από την Εκκλησία να μην αναμιγνύεται στα της Πολιτείας και από την άλλη, σε ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά άμεσα την Εκκλησία, τις Μητροπόλεις και τις Ιερές Μονές, πουαδιαμφισβήτητα είναι οι νόμιμοι και μοναδικοί ιδιοκτήτες των κλεμμένων κειμηλίων, τότε αποφασίζει ερήμην τους.
Και το ερώτημα προς την κυρία Μενδώνη είναι απλό: αν σας έκλεβαν ολόκληρο το σπίτι μετά από βιαιοπραγία, θα πανηγυρίζατε επειδή ο κλέφτης σας επέστρεφε,ύστερα από πολλά χρόνια, το χαλάκι της εξώπορτας, ζητώντας σας μάλιστα σε αντάλλαγμα κάτι πολύτιμο για τον ίδιο;
Υπάρχει, όμως, ένα ακόμα ερώτημα που υπερβαίνει τη συγκεκριμένη συμφωνία: θα εμπιστευόταν κανείς έναν τέτοιο διαπραγματευτή για να διαπραγματευτεί οποιοδήποτε άλλο μείζον εθνικό ζήτημα, όπως, για παράδειγμα, τις γερμανικές αποζημιώσεις; Και κατ’ επέκταση, είναι δυνατόν να εμπιστευτούμε την ίδια πολιτική ηγεσία να διαπραγματευτεί τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα;
Κύριε Μητσοτάκη και κυρία Μενδώνη, μέχρι σήμερα λέγαμε ότι οι πολιτικές σας επιλογές για τον πολιτισμό είναι άκρως επιζήμιες.Με αυτή τη συμφωνία αποδεικνύετε ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζετε την ιστορική και πνευματική μας κληρονομιά είναι πλέον επικίνδυνος.
Υπάρχει, όμως, ένα θεμελιώδες ζήτημα.Τα κλεμμένα δεν ανταλλάσσονται. Επιστρέφονται χωρίς όρους και ανταλλάγματα. Όταν αντικείμενα ανυπολόγιστης αξίας έχουν κλαπεί κατά τη λεηλασία ιερώνμονών και μητροπόλεων της Βόρειας Ελλάδας,μετά από χιλιάδες σφαγές και θηριωδίες, η μερική επιστροφή τους δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως γενναιόδωρη παραχώρηση.
Πολύ περισσότερο,δεν νοείται, ούτε ηθικά ούτε νομικά,μια χώρα της ΕΕ να ζητά ανταλλάγματα για να επιστρέψει, σε μια άλλη σύμμαχο χώρα της ΕΕ, όσα άρπαξε και λεηλάτησε πριν από περίπου έναν αιώνα.
Ας δεχθούμε, όμως, για χάρη της συζήτησης, τη λογική της «ανταλλαγής». Τι δίνουμε; Τα οστά που αποδίδονται στον τσάρο Σαμουήλ, τον πρωτεργάτη του βουλγαρικού εθνικισμού! Οστά, τα οποία αποτελούσαν τον διακαή πόθο αιώνων των Βουλγάρων καιτα οποία βρέθηκαν το 1965 στον Άγιο Αχίλλειο των Πρεσπών, ύστερα από νόμιμη αρχαιολογική έρευνα σε ελληνικό έδαφος. Τι παίρνουμε; 48 από περίπου 6.000 ιερά κειμήλια και χειρόγραφα,που προήλθαν από τις λεηλασίες ελληνικών ιερών μονών της Δράμας, των Σερρών και της Ξάνθης, από Βούλγαρους κομιτατζήδες το 1917.
Μόνο από την Ιερά Μονή της Παναγίας της Εικοσιφοίνισσας, την αρχαιότερη μονή της Ευρώπης,αφαιρέθηκαν 800 εκκλησιαστικά κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Και σήμερα η «επιτυχία» μετριέται σε 48 αντικείμενα.
Με άλλα λόγια, παραχωρήσαμε το 100% αυτού που ζητούσε η βουλγαρική πλευρά για να πάρουμε πίσω μόλις το 0,8% των κλεμμένων, διοργανώνοντας μάλιστα και φιέστες. Φιέστες για μια συμφωνία που παραχαράσσει την ιστορική μνήμη, καθώς μιλάει για απλή μεταφορά κειμηλίων και όχι για κλοπή και αρπαγή. Που ξεπλένει τις βουλγαρικές θηριωδίες και ακυρώνει ολόκληρες Συνθήκες όπως αυτή του Νεϊγύ (1919).
Ποιο διαπραγματευτικό χαρτί μένει πλέον για την επιστροφή των υπολοίπων; Τι θα ζητήσουμε και τι θα προσφέρουμε αύριο; Από πού πηγάζει η αισιοδοξία ότι θα επιστραφούν τα υπόλοιπα, όταν γνωρίζουμε ότι η βουλγαρική πλευρά υπήρξε εξαιρετικά αδιάλλακτη επί δεκαετίες καιπλέον δεν θα έχουμε τίποτα άλλο να δώσουμε; Ή μήπως θα ζητηθούν άλλου είδους ανταλλάγματα;
Ακόμα πιο αποκαλυπτική είναι η αντίδρασητου Μητροπολίτη Δράμας, κ. Δωροθέου, ο οποίος μίλησε για εμπαιγμό και εξέφρασε την έκπληξή του για τον αιφνιδιαστικό τρόπο με τον οποίο προχώρησε η συμφωνία, τονίζοντας ότι ούτε ενημερώθηκε ούτε ερωτήθηκε.
Και εδώ βρίσκεται μια κραυγαλέα αντίφαση:
Από τη μία, έχουμε μια κυβέρνηση που ζητά από την Εκκλησία να μην αναμιγνύεται στα της Πολιτείας και από την άλλη, σε ένα κρίσιμο ζήτημα που αφορά άμεσα την Εκκλησία, τις Μητροπόλεις και τις Ιερές Μονές, πουαδιαμφισβήτητα είναι οι νόμιμοι και μοναδικοί ιδιοκτήτες των κλεμμένων κειμηλίων, τότε αποφασίζει ερήμην τους.
Και το ερώτημα προς την κυρία Μενδώνη είναι απλό: αν σας έκλεβαν ολόκληρο το σπίτι μετά από βιαιοπραγία, θα πανηγυρίζατε επειδή ο κλέφτης σας επέστρεφε,ύστερα από πολλά χρόνια, το χαλάκι της εξώπορτας, ζητώντας σας μάλιστα σε αντάλλαγμα κάτι πολύτιμο για τον ίδιο;
Υπάρχει, όμως, ένα ακόμα ερώτημα που υπερβαίνει τη συγκεκριμένη συμφωνία: θα εμπιστευόταν κανείς έναν τέτοιο διαπραγματευτή για να διαπραγματευτεί οποιοδήποτε άλλο μείζον εθνικό ζήτημα, όπως, για παράδειγμα, τις γερμανικές αποζημιώσεις; Και κατ’ επέκταση, είναι δυνατόν να εμπιστευτούμε την ίδια πολιτική ηγεσία να διαπραγματευτεί τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα;
Κύριε Μητσοτάκη και κυρία Μενδώνη, μέχρι σήμερα λέγαμε ότι οι πολιτικές σας επιλογές για τον πολιτισμό είναι άκρως επιζήμιες.Με αυτή τη συμφωνία αποδεικνύετε ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζετε την ιστορική και πνευματική μας κληρονομιά είναι πλέον επικίνδυνος.
