Η έναρξη μιας νέας εποχής για την ελληνική εκλογική πραγματικότητα
Μια νέα σελίδα για την Ελλάδα ανοίγει, πια, γύρω από την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος, ώστε πια να καθίσταται εύκολη η κατάθεση της ψήφου και για τους Έλληνες του εξωτερικού. Συγκεκριμένα, ο...
υπουργός Εσωτερικών, Θ.Λιβάνιος, κατέθεσε στη Βουλή, τη Δευτέρα 16/2/2026 το σχέδιο νόμου με τίτλο: «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός Επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές».
Με το παρόν νομοσχέδιο εισάγονται οι εξής μεταρρυθμίσεις:
– Δυνατότητα επιστολικής ψήφου για τους εκτός επικρατείας εκλογείς.
– Ορισμός διακριτής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού με 3 έδρες.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η επιτυχημένη υλοποίηση της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, απέδειξε ότι η χώρα μας μπορεί να διευκολύνει τους Έλληνες εκλογείς που βρίσκονται στο εξωτερικό να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα από τον τόπο κατοικίας τους, ενισχύοντας τους δεσμούς τους με την πατρίδα.
Προϋποθέσεις και εκλογική περιφέρεια
Υπενθυμίζεται ότι για την εφαρμογή της επιστολικής ψήφου στους εκτός επικρατείας εκλογείς, στις εθνικές εκλογές του 2027, απαιτείται η εξασφάλιση πλειοψηφίας των 2/3 των βουλευτών, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος. Σε διαφορετική περίπτωση, θα διατηρηθεί το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την ψηφοφορία με φυσική παρουσία σε εκλογικά τμήματα του εξωτερικού.
Ο ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού με τρεις έδρες, θα επιτρέψει στους εκτός Ελλάδας εκλογείς να επιλέξουν οι ίδιοι τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν στο εθνικό Κοινοβούλιο.
Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η αναγκαία πλειοψηφία των 2/3 των βουλευτών, η ρύθμιση για την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού δεν θα ισχύσει για τις εθνικές εκλογές του 2027, αλλά για τις μεθεπόμενες, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 54 του Συντάγματος.
Επισημαίνεται ότι η κατανομή των συνολικών εδρών θα υπολογίζεται με βάση το σύνολο των ψήφων που λαμβάνει κάθε συνδυασμός σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης αυτής του Απόδημου Ελληνισμού. Σημειώνεται ότι η κατανομή των τριών εδρών στην εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού υπολογίζεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες (όπως Αργολίδα, Λακωνία, Αρκαδία, Βοιωτία).
Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο που κατατέθηκε, έρχεται σε συνέχεια διαλόγου με τα κόμματα και κατόπιν τριών συνεδριάσεων της άτυπης διακομματικής επιτροπής.
Η πρώτη κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 13.00. Το νομοσχέδιο εκτιμάται ότι θα συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου.
Τρόπος άσκησης εκλογικού δικαιώματος στις βουλευτικές εκλογές από εκλογείς εκτός επικράτειας
Σύμφωνα με όσα ορίζει το νομοσχέδιο:
-Η ψηφοφορία διεξάγεται είτε με αυτοπρόσωπη παρουσία σε ειδικά εκλογικά κέντρα του εξωτερικού, όπως ορίζεται στον παρόντα νόμο, είτε με επιστολική ψήφο σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 5083/2024 (Α ́ 12).
-Η ψηφοφορία ολοκληρώνεται σε μία (1) ημέρα και η διεξαγωγή της ορίζεται μεταξύ της τέταρτης (4ης) και της προηγούμενης ημέρας της διεξαγωγής της ψηφοφορίας εντός της ελληνικής επικράτειας. Δεν επιτρέπεται να είναι σε εξέλιξη ψηφοφορία σε ειδικά εκλογικά τμήματα εξωτερικού ενώ έχει περατωθεί η ψηφοφορία εντός της επικράτειας.
-Οι εκλογείς που επιθυμούν να διευκολυνθούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, εγγράφονται με δική τους μέριμνα στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού. Η εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού γίνεται οποτεδήποτε με αίτηση του ενδιαφερομένου σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 4, περί ειδικής εφαρμογής εγγραφής Ελλήνων εκλογέων εξωτερικού.
Αντιστοίχως, η τροποποίηση της αίτησης και η ακύρωση της αίτησης εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού γίνονται με τη διαδικασία του άρθρου 4. Η αίτηση εγγραφής, τροποποίησης ή ακύρωσης της εγγραφής γίνεται αμέσως οριστική.
Για την εφαρμογή του παρόντος, ο εκλογέας κατά την υποβολή της αίτησης της παρ. 3 επιλέγει αποκλειστικά μία (1) από τις παρακάτω επιλογές:
Με το παρόν νομοσχέδιο εισάγονται οι εξής μεταρρυθμίσεις:
– Δυνατότητα επιστολικής ψήφου για τους εκτός επικρατείας εκλογείς.
– Ορισμός διακριτής εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού με 3 έδρες.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η επιτυχημένη υλοποίηση της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, απέδειξε ότι η χώρα μας μπορεί να διευκολύνει τους Έλληνες εκλογείς που βρίσκονται στο εξωτερικό να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα από τον τόπο κατοικίας τους, ενισχύοντας τους δεσμούς τους με την πατρίδα.
Προϋποθέσεις και εκλογική περιφέρεια
Υπενθυμίζεται ότι για την εφαρμογή της επιστολικής ψήφου στους εκτός επικρατείας εκλογείς, στις εθνικές εκλογές του 2027, απαιτείται η εξασφάλιση πλειοψηφίας των 2/3 των βουλευτών, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 51 του Συντάγματος. Σε διαφορετική περίπτωση, θα διατηρηθεί το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την ψηφοφορία με φυσική παρουσία σε εκλογικά τμήματα του εξωτερικού.
Ο ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού με τρεις έδρες, θα επιτρέψει στους εκτός Ελλάδας εκλογείς να επιλέξουν οι ίδιοι τους βουλευτές που θα τους εκπροσωπούν στο εθνικό Κοινοβούλιο.
Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η αναγκαία πλειοψηφία των 2/3 των βουλευτών, η ρύθμιση για την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού δεν θα ισχύσει για τις εθνικές εκλογές του 2027, αλλά για τις μεθεπόμενες, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 54 του Συντάγματος.
Επισημαίνεται ότι η κατανομή των συνολικών εδρών θα υπολογίζεται με βάση το σύνολο των ψήφων που λαμβάνει κάθε συνδυασμός σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένης αυτής του Απόδημου Ελληνισμού. Σημειώνεται ότι η κατανομή των τριών εδρών στην εκλογική περιφέρεια απόδημου Ελληνισμού υπολογίζεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στις υπόλοιπες τριεδρικές περιφέρειες (όπως Αργολίδα, Λακωνία, Αρκαδία, Βοιωτία).
Υπενθυμίζεται ότι το νομοσχέδιο που κατατέθηκε, έρχεται σε συνέχεια διαλόγου με τα κόμματα και κατόπιν τριών συνεδριάσεων της άτυπης διακομματικής επιτροπής.
Η πρώτη κοινή συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης και της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ελληνισμού της Διασποράς θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 13.00. Το νομοσχέδιο εκτιμάται ότι θα συζητηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου.
Τρόπος άσκησης εκλογικού δικαιώματος στις βουλευτικές εκλογές από εκλογείς εκτός επικράτειας
Σύμφωνα με όσα ορίζει το νομοσχέδιο:
-Η ψηφοφορία διεξάγεται είτε με αυτοπρόσωπη παρουσία σε ειδικά εκλογικά κέντρα του εξωτερικού, όπως ορίζεται στον παρόντα νόμο, είτε με επιστολική ψήφο σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 5083/2024 (Α ́ 12).
-Η ψηφοφορία ολοκληρώνεται σε μία (1) ημέρα και η διεξαγωγή της ορίζεται μεταξύ της τέταρτης (4ης) και της προηγούμενης ημέρας της διεξαγωγής της ψηφοφορίας εντός της ελληνικής επικράτειας. Δεν επιτρέπεται να είναι σε εξέλιξη ψηφοφορία σε ειδικά εκλογικά τμήματα εξωτερικού ενώ έχει περατωθεί η ψηφοφορία εντός της επικράτειας.
-Οι εκλογείς που επιθυμούν να διευκολυνθούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, εγγράφονται με δική τους μέριμνα στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού. Η εγγραφή στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού γίνεται οποτεδήποτε με αίτηση του ενδιαφερομένου σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 4, περί ειδικής εφαρμογής εγγραφής Ελλήνων εκλογέων εξωτερικού.
Αντιστοίχως, η τροποποίηση της αίτησης και η ακύρωση της αίτησης εγγραφής στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους εξωτερικού γίνονται με τη διαδικασία του άρθρου 4. Η αίτηση εγγραφής, τροποποίησης ή ακύρωσης της εγγραφής γίνεται αμέσως οριστική.
Για την εφαρμογή του παρόντος, ο εκλογέας κατά την υποβολή της αίτησης της παρ. 3 επιλέγει αποκλειστικά μία (1) από τις παρακάτω επιλογές:
α) ψηφοφορία με αυτοπρόσωπη παρουσία ή
β) ψηφοφορία με επιστολική ψήφο ή
γ) ψηφοφορία με επιστολική ψήφο μόνο αν στην επιθυμητή πόλη ψηφοφορίας με
αυτοπρόσωπη παρουσία δεν συσταθεί εκλογικό τμήμα
Τέλος σημειώνεται ότι Υπουργείο Εσωτερικών λειτουργεί ηλεκτρονική εφαρμογή, προσβάσιμη μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης της Δημόσιας Διοίκησης (gov.gr) για την εγγραφή, τη μεταβολή στοιχείων και τη διαγραφή από τον ειδικό εκλογικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού.
