Η μακροχρόνια ένταση στις σχέσεις μεταξύ του Πακιστάν και του καθεστώτος των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν έλαβε εκρηκτικές διαστάσεις, με το Ισλαμαμπάντ να κηρύσσει επίσημα την έναρξη ανοικτού πολέμου. Η δραματική αυτή εξέλιξη πυροδοτήθηκε από...
μια αφγανική επίθεση στη μεθοριακή γραμμή, η οποία προκάλεσε την άμεση και σφοδρή στρατιωτική απάντηση της πακιστανικής αεροπορίας, με βομβαρδισμούς σε στρατηγικά σημεία, συμπεριλαμβανομένης της Καμπούλ.
Η πακιστανική κυβέρνηση, μέσω του υπουργού Εσωτερικών Μόχσιν Νάκβι, χαρακτήρισε τις αεροπορικές επιδρομές ως μια «επιβεβλημένη ανταπόδοση». Οι πακιστανικές ένοπλες δυνάμεις έπληξαν εγκαταστάσεις στην Καμπούλ και την Κανταχάρ, την έδρα του ανώτατου ηγέτη των Ταλιμπάν. Η ρητορική από την πλευρά του Ισλαμαμπάντ είναι πρωτοφανής σε οξύτητα: ο υπουργός Άμυνας, Ασίφ Χαουάτζα, διεμήνυσε πως η υπομονή εξαντλήθηκε, ενώ ο πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ υπογράμμισε την επιχειρησιακή ικανότητα της χώρας του να «συντρίψει» κάθε επιθετική βλέψη.
Από την πλευρά τους, οι Ταλιμπάν έκαναν λόγο για «ευρείας κλίμακας επιθέσεις» κατά πακιστανικών θέσεων στα σύνορα, ισχυριζόμενοι ότι οι δικές τους ενέργειες αποτελούσαν απάντηση σε προηγούμενους βομβαρδισμούς.
Παρά τις αντικρουόμενες αναφορές για τον αριθμό των θυμάτων – με το Πακιστάν να κάνει λόγο για πάνω από 130 νεκρούς στις τάξεις των Αφγανών και τους Ταλιμπάν να διαψεύδουν την ύπαρξη απωλειών από τις τελευταίες επιδρομές – είναι σαφές ότι η σύγκρουση έχει περάσει σε ένα νέο, εξαιρετικά αιματηρό στάδιο.
Το ιστορικό της ρήξης
Η επιδείνωση των σχέσεων των δύο χωρών δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Παρότι ιστορικά υπήρχαν δεσμοί συμμαχίας, η επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021 άλλαξε τις ισορροπίες.
Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί την Καμπούλ ότι προσφέρει άσυλο σε τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως το Κίνημα των Ταλιμπάν στο Πακιστάν (ΚΤΠ), οι οποίες εξαπολύουν επιθέσεις αυτοκτονίας σε πακιστανικό έδαφος.
Η Καμπούλ αρνείται συστηματικά αυτές τις κατηγορίες, ωστόσο η δυσπιστία έχει οδηγήσει στο κλείσιμο των περισσότερων συνοριακών περασμάτων ήδη από τον Οκτώβριο, μετά από προηγούμενες συγκρούσεις με δεκάδες νεκρούς.
Οι διεθνείς προσπάθειες για εκτόνωση της κρίσης φαίνεται πως έπεσαν στο κενό. Μια προσωρινή εκεχειρία που επιτεύχθηκε τον Οκτώβριο με τη μεσολάβηση του Κατάρ και της Τουρκίας κατέρρευσε μέσα σε λίγες ημέρες. Παρά τη μεταγενέστερη παρέμβαση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία οδήγησε στην απελευθέρωση αιχμαλώτων, οι θεμελιώδεις διαφορές παραμένουν αγεφύρωτες.
Σήμερα, η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι το Πακιστάν είναι μια πυρηνική δύναμη που αντιμετωπίζει εσωτερική αστάθεια, ενώ το Αφγανιστάν παραμένει ένα απομονωμένο κράτος υπό ένα καθεστώς που αμφισβητεί τα υφιστάμενα σύνορα.
Η μετάβαση από τις σποραδικές μεθοριακές αψιμαχίες στον «ανοικτό πόλεμο» δημιουργεί έναν νέο, επικίνδυνο πόλο αστάθειας στην Κεντρική Ασία, με απρόβλεπτες συνέπειες για την ευρύτερη περιοχή.
