Κυριακή 29 Μαρτίου 2026

Η επίθεση στον Σταθμό Χωροφυλακής Λιτοχώρου (Ν. 30/31 Μαρτίου 1946)


  Γράφει ο Χρήστος Μπολώσης

Από την Άνοιξη του 1945, ο Διεθνής Κομμουνισμός, κατόπιν μελέτης της Καταστάσεως στα Βαλκάνια, αποφάσισε την έναρξη του συμμοριακού αγώνα, στις βόρειες Ελληνικές επαρχίες.

Κύριος αντικειμενικός σκοπός καθορίσθηκε η Μακεδονία και η Θράκη, ενώ παραλλήλως...  
 
 
θα ενεργούντο δευτερεύουσες προσπάθειες για πρόκληση γενικότερης αναστατώσεως της Χώρας.

Τέλος, θα γινόταν και ευρεία διπλωματική και πολιτική εκμετάλλευση, ώστε το συμμοριακό κίνημα, να παρουσιασθεί ως εμφύλιος πόλεμος.

Τότε απέτυχαν. Το πέτυχαν όμως, 43 χρόνια αργότερα, στις 18 Σεπτεμβρίου του 1989…

Για την εφαρμογή του γενικού αυτού σχεδίου, ως απαραίτητες προϋποθέσεις είχαν τεθεί οι επιθετικές ενέργειες των Κομμουνιστοσυμμοριτών (Κ/Σ), προκειμένου να εξασφαλισθούν οι ορεινοί όγκοι, που περιβάλλουν τη Θεσσαλική πεδιάδα, ώστε να αποκοπεί η Βόρεια Ελλάδα από τη Νότια.

Για τη συνέχεια, προβλεπόταν επίθεση από Νότο (Θεσσαλία) και Βορρά (από τις όμορες χώρες), για κατάληψη της Μακεδονίας.

Για τον σκοπό αυτό, θα έπρεπε να εξασφαλισθεί για τους Κ/Σ η επικοινωνία Βορρά – Νότου. Συνεπώς ήταν ανάγκη, όπως μέσα στο 1946, εξασφαλισθούν οι ορεινοί όγκοι Γράμμου, Βιτσίου, Καϊμακτσαλάν (Βόρας), Κρουσίων και Μπέλλες (Κερκίνη). Για τον λόγο αυτό, στις ανωτέρω περιοχές η κομμουνιστική δραστηριότητα υπήρξε έντονη.

Έτσι το ΚΚΕ, αποφάσισε όπως την Άνοιξη και το Καλοκαίρι του 1946, γίνει μία σειρά ενόπλων δραστηριοτήτων των Κ/Σ, οι οποίες συνίσταντο σε προσβολή και συντριβή μικρών στρατιωτικών τμημάτων, προσβολή σταθμών χωροφυλακής, διοργάνωση συλλαλητηρίων στα μεγάλα αστικά κέντρα, με ενίοτε απρόβλεπτες συνέπειες, ανάπτυξη και διάδοση της κομμουνιστικής προπαγάνδας και τέλος τη διάβρωση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η πρώτη καλά οργανωμένη επίθεση Κ/Σ εναντίον κατοικημένου τόπου, έγινε κατά του Σταθμού Χωροφυλακής Λιτοχώρου (ΣΧΛ) Πιερίας, τη νύκτα της 30 προς 31 Μαρτίου του 1946.

Η ημερομηνία είχε προσεκτικά επιλεγεί, αφού στις 31 Μαρτίου θα διεξάγονταν βουλευτικές εκλογές, για τις οποίες το ΚΚΕ είχε, ως γνωστόν, ρίξει το σύνθημα της «Αποχής».

Εδώ βέβαια γεννάται το εύλογο ερώτημα. Αφού το ΚΚΕ είχε, όπως ισχυριζόταν τότε, αλλά και ισχυρίζονται ακόμη και σήμερα τα κομμουνιστικά απολιθώματα, την ευρεία αποδοχή των λαϊκών μαζών, γιατί δεν «κατέβηκε» στις εκλογές; Μήπως επειδή κάτι «ψυλλιαζόταν»; Μήπως έτρεμαν τη λαϊκή καταδίκη; Μήπως επεδίωκαν να επιδεινώσουν το ήδη οξύ πολιτικό κλίμα; Είναι γεγονός, ότι η μη συμμετοχή του ΚΚΕ στις εκλογές και άρα στη Βουλή, του έλυνε τα χέρια, να προχωρήσει στον ένοπλο αγώνα για την κατάληψη της εξουσίας.

Όπερ και εγένετο.

Η επίθεση, που ήταν απόρροια των αποφάσεων της 2ας Ολομέλειας της ΚΕ/ΚΚΕ (12-2-1946), εκδηλώθηκε περί την 23.30 ώρα, όταν συμμορία αποτελουμένη από περίπου 80 επίλεκτους και φανατικούς κομμουνιστές, οπλισμένους με αυτόματα όπλα, χειροβομβίδες και όλμους, επετέθη στον ΣΧΛ Πιερίας, στον οποίο στρατωνίζονταν οπλίτες της Χωροφυλακής και Εθνοφύλακες, οι οποίοι προορίζονταν για την τήρηση της τάξεως κατά τις βουλευτικές εκλογές, αλλά και για τη φρουρά του εκλογικού τμήματος.

Η επίθεση, η οποία είχε προπαρασκευασθεί σε όλες της τις λεπτομέρειες, εκδηλώθηκε αιφνιδιαστικώς κατά του οικήματος του ΣΧΛ, από όλες τις κατευθύνσεις υποστηριζομένη από καταιγιστικά πυρά αυτομάτων όπλων, όλμων και χειροβομβίδων. Οι Χωροφύλακες και ο Εθνοφύλακες, αν και αιφνιδιάστηκαν, αντέταξαν ηρωική άμυνα, με αποτέλεσμα να επακολουθήσει αγώνας, ο οποίος διήρκεσε πλέον των δύο ωρών. Οι Κ/Σ, κατόρθωσαν να πλησιάσουν το οίκημα των αμυνομένων και με εμπρηστικές χειροβομβίδες, να προκαλέσουν πυρκαγιά σ’ αυτό, ενώ στη συνέχεια αποχώρησαν και εξαφανίσθηκαν στην ορεινή και δασώδη περιοχή του Ολύμπου.

Κατά τη δολοφονική αυτή επίθεση των Κ/Σ, φονεύθηκαν συνολικώς 9 Χωροφύλακες και τραυματίσθηκε 1. Από τους Εθνοφύλακες φονεύθηκαν 1 Λοχίας και 1 Στρατιώτης, ενώ τραυματίσθηκε 1 Οπλίτης.

Οι απώλειες των επιτεθέντων, δεν εξακριβώθηκαν διότι αυτοί, κατά τη συνήθειά τους, παρέλαβαν τους νεκρούς και τραυματίες τους, κατά την αποχώρησή τους.

Επί τόπου κατέφθασαν ισχυρές δυνάμεις Στρατού και Χωροφυλακής για να καταδιώξουν τους Κ/Σ.

Από συλλεγείσες εξακριβωμένες πληροφορίες οι Κ/Σ είχαν σχεδιάσει μετά την κατάληψη του Λιτοχώρου, να σφαγιάσουν (προσφιλής μέθοδός τους) τους ιδεολογικούς αντιπάλους τους της περιοχής.

Απόδειξη των παραπάνω αναφερθέντων για τις προθέσεις των κομμουνιστών, είναι το απόσπασμα από το Ημερολόγιο του «Στρατηγού» των Κ/Σ Κίκιτσα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Δημοκρατικός Στρατός» και λέει τα εξής: «Και φθάνωμεν στις 31 του Μάρτη 1946. Τις κάλπικες εκλογές που ενεργεί ο μοναρχοφασισμός, τις συνοδεύουν οι αστραπές του Λιτοχώρου. Στην επιχείρηση του Λιτοχώρου παίρνουν μέρος οι αγωνιστές Αλέκος Ρόσιος (Υψηλάντης), Παλάσκας (Παππούς Τζαβέλας), Γιώργος Ελευθερίου (Φωτεινός), Κοκοτάσιος (Ανδρεάδης), Βαγγέλης Μυλωνάς (Κωστάκης) και άλλοι. Το Λιτόχωρο είναι ειδοποίηση του αδάμαστου λαού μας προς τον μοναρχοφασισμό, ότι δεν θα δεχθεί πλαστογράφηση της θέλησής του. Έτσι ανοίγουν οι νέες λαμπρές σελίδες της ένοπλης πάλης του λαού μας».

Την ίδια εποχή (25 Μαρτίου 1946), ο Αρχηγός του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, τόνιζε σε ομιλία του προς τους Έλληνες κομμουνιστές του Μπούλκες: «Πρέπει να είμαστε έτοιμοι, είναι ανάγκη να εκπαιδευτείτε στρατιωτικά και μορφωθείτε πολιτικά. Στην Ελλάδα θα γυρίσετε με το ντουφέκι. Άλλη λύση δεν χωρεί».

Το ίδιο θα επαναληφθεί και στις 16 Οκτωβρίου του 1949 με τη δήλωση: «Ο Δημοκρατικός Στρατός δεν κατέθεσε τα όπλα, μα μονάχα τα έθεσε παρά πόδα. Παραμένει ισχυρός και με ακέραιες τις δυνάμεις του».

Για την επίθεση στο Λιτόχωρο, αλλά και τον εν γένει τρόπο αναπτύξεως των Κ/Σ κατά το αρχικό στάδιο, στο κομμουνιστικό έντυπο «Το χρονικό δράσης του δημοκρατικού στρατού» διαβάζουμε τα εξής: «Ξεκινώντας στην αρχή με περιορισμένους σκοπούς, συγκροτήσαμε τις Ομάδες Δημοκρατικών Ενόπλων Καταδιωκομένων (ΟΔΕΚ). Στο Λιτόχωρο είμαστε μόνο 33. Μετά την πρώτη όμως αυτή νίκη μας, αρχίσαμε να πληθαίνουμε. Οι ΟΔΕΚ σε λίγο δίνουν αρκετά χτυπήματα στους μοναρχοφασίστες».

Όπως είδαμε βέβαια στον ΣΧΛ επετέθησαν 80 κομμουνιστές, ενώ η ανακοίνωση του υπουργείου αναφέρει εκατό και πλέον, αλλά αυτό δεν έχει και πολύ μεγάλη σημασία για το «τιμημένο»…