Συνέντευξη της Κατερίνας Νίκα – Μάνου στην Ευφροσύνη Λούζη στην εκπομπή «Αλκυονίδες μέρες» για το βιβλίο «Η ανεμώνη της Ανάστασης» των εκδόσεων Νάμα (Μένανδρος)
1.Τι συμβολίζει η ανεμώνη στον τίτλο του βιβλίου και πώς συνδέεται με την Ανάσταση;
Η...
ανεμώνη κρύβει το δικό της μυστικό που καλούνται να ανακαλύψουν τα παιδιά.
Στο τέλος του χειμώνα μαζί με τον ερχομό της Άνοιξης, ανθίζει η ανεμώνη, το όνομα της οποίας προέρχεται από τη λέξη άνεμος. Στο βιβλίο μας η Κλειώ, η οποία έχει πάει στο χωριό για να κάνει Πάσχα με τον παππού και την γιαγιά πριν ακολουθήσει τους γονείς στης στο εξωτερικό όπου έχουν φύγει εκτάκτως για δουλειά, χαίρεται να μαζεύει ανεμώνες και λυπάται όταν χάνουν τα πέταλά τους με το φύσημα του ανέμου.
Από την άλλη, την Ανάσταση την γιορτάζουμε κι αυτήν όταν η φύση ξυπνάει μετά τον παγερό χειμώνα. Με την είσοδό μας στην Μεγάλη Εβδομάδα, το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων βγαίνει στην εκκλησία ο Νυμφίος με το ακάνθινο στεφάνι, το οποίο, όπως προσέχει η Κλειώ, δεν έχει ούτε ένα μικρό πεταλάκι από λουλούδι. Αυτός ο ίδιος ο Νυμφίος κατόπιν θα αναστηθεί, αφού περάσει όμως από το Πάθος.
Η ανεμώνη λοιπόν συμβολίζει την αγαπημένη πατρίδα της Κλειώς, ζυμωμένη με το Πάθος και την Ανάσταση, όπως τα ζει, και τα χαίρεται στο χωριό της.
2.To βιβλίο αναφέρεται σε αυτούς που φεύγουν και σε αυτούς που προσμένουν. Πώς διαχειρίζεστε το θέμα του πένθους μέσα από το πρίσμα της πίστης;
Το βιβλίο αυτό ακριβώς είναι ένα βιβλίο για την ψυχική ενδυνάμωση των παιδιών που τα βοηθάει στην διαχείριση καταστάσεων που ανατρέπουν την καθημερινότητά τους.
Εδώ βέβαια δεν μιλάμε ακριβώς για πένθος, αλλά για τη δυσκολία της Κλειώς να αφήσει πίσω της - φεύγοντας για το εξωτερικό - τα αγαπημένα πρόσωπα του παππού και της γιαγιάς, καθώς και των φίλων της, αλλά και αγαπημένες εικόνες στο χωριό.
Η αγάπη, είναι στην πραγματικότητα μία δύναμη ακατάλυτη. Η δύναμή της φάνηκε με τον Σταυρό του Χριστού και κατόπιν με τον θάνατό Του, που παρά την φαινομενική ήττα, άνθισε στη συνέχεια πιο πολύ, καθώς Εκείνος άφησε για όλους μας το αναστημένο Του Σώμα, ώστε να μπορούμε, όσοι το επιθυμούμε, να μετέχουμε στη Ζωή.
Ας δούμε όμως πώς κλιμακώνεται σταδιακά η αφήγηση. Καθώς η Κλειώ το μεσημέρι της Κυριακής των Βαΐων μαζεύει ανεμώνες στο βουναλάκι του χωριού, το ξαφνικό φύσημα του αγέρα σκορπίζει τα πέταλά τους, πιάνει δυνατή βροχή, εκείνη χάνει τον δρόμο της και φοβάται πολύ. Εκεί όμως που νόμιζε ότι είχε χαθεί, διαπιστώνει πως βρίσκεται πολύ κοντά στο καμπαναριό του χωριού και παίρνει θάρρος.Κι ενώ δεν θέλει πια να ξαναμαζέψει ανεμώνες για να μην χάσουν πάλι τα πέταλά τους, διαπιστώνει πως η αυριανή μέρα είναι μια γαληνεμένη μέρα χωρίς αγέρα.
Τι θέλουμε να πούμε με αυτό στα παιδιά που είναι καθαρά ρεαλιστικό;
Πως αν τη μια μέρα έχει συννεφιά, την άλλη ο ήλιος θα ανατείλει με χαρά· πως αν ο Χριστός πάνω στον Σταυρό φαίνεται να έχει χάσει όλη την ομορφιά Του, όμως αυτήν η ταπείνωση είναι η δόξα και η λαμπρότητά Του· πως αν κάποιες φορές χάσουμε κάτι που αγαπάμε πολύ, ή νομίζουμε στον δρόμο μας ότι έχουμε χαθεί, κάποιο καμπαναριό φωτισμένο εκεί κοντά και για μας θα βρεθεί. Και κυρίως πως μέσα στο Αναστημένο Σώμα του Χριστού που είναι η ίδια η Ζωή, τίποτα δεν πεθαίνει, δεν χάνεται, αλλά ζει.
3. Ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα που θέλετε να αποκομίσει ο αναγνώστης για το Φως που σιγοκαίει δίπλα στην ανεμώνη;
Η Ανάσταση είναι ο θρίαμβος της Ζωής! Είναι το Φως που πλημμυρίζει τα πάντα και φυγαδεύει το σκοτάδι. Ό,τι αγγίζει αυτό το Φως, το μεταμορφώνει.
Η Κλειώ τοποθετεί την αγαπημένη της ανεμώνη δίπλα από το καντήλι με το Άγιο Φως για να παραμένει κι αυτή πάντα ζωντανή. Με το Φως της Ανάστασης παντοτινά αναμμένο, φεύγοντας για το εξωτερικό, θα κρατήσει και αυτή βαθιά μέσα της ό,τι αγαπά κλεισμένο. Αλλά και θα είναι ήσυχη πως η ανεμώνη της, η αγαπημένη πατρίδα που αφήνει πίσω της, θα συνεχίσει να ζει και να θάλλει, ακουμπισμένη ολόκληρη στον αναστημένο Χριστό.
4. Πώς συνδυάζεται η τρυφερότητα της αφήγησης με την βαθιά θεολογική έννοια της Ανάστασης;
Το βιβλίο είναι γραμμένο με απλό, γλυκό και τρυφερό τρόπο έτσι που να μιλάει κατευθείαν στις ψυχές των παιδιών. Μέσα από την αφήγηση ξετυλίγονται όμορφες εικόνες με τον παππού και την γιαγιά στο σπίτι και στην εκκλησία, με τους φίλους μέσα από ομαδικά παιχνίδια στην αλάνα του χωριού, με εξορμήσεις στο βουνό, πασχαλινές προετοιμασίες, κ.α.… Όλες αυτές οι εικόνες μιλούν μυστικά και χρωματίζουν με όμορφα χρώματα την ψυχή της Κλειώς.
Κατά τον ίδιο τρόπο και η θεολογική έννοια της Ανάστασης μυστικά βιώνεται από την ίδια με το να ζει κοντά στον Χριστό όλες τις ημέρες του Πάσχα, συμμετέχοντας στις ακολουθίες στην πέτρινη εκκλησία του χωριού. Ένα παιδί μπορεί να μην γνωρίζει από θεολογία, βιώνει όμως πρακτικά το πανηγύρι της Ανάστασης μέσα από την απλότητα της καρδιάς του και νομίζω ότι αυτή είναι η πιο δυνατή θεολογία, η βίωση της πίστης με απλότητα καρδιάς.
5. Ποιες προκλήσεις αντιμετωπίσατε κατά την συγγραφή ενός έργου που αγγίζει ευαίσθητες χορδές;
Η αφήγηση να κλιμακώνεται έτσι που να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον των παιδιών. Να διαποτίζεται από μήνυμα που να τροφοδοτεί τις ψυχές τους με χαρά, αγάπη και ελπίδα. Να μεταφέρει με αυθεντικότητα εικόνες από τη βίωση ενός αληθινού ελληνικού Πάσχα. Να υπάρχει απαλότητα και ευγένεια στην συγγραφή ώστε να μην βαρυστομαχιάζει τα παιδιά.
Και επιπλέον να αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο για τους εκπαιδευτικούς, ώστε να έχουν υλικό για να δουλέψουν στην τάξη – είτε δημιουργώντας την βαλίτσα των συναισθημάτων, είτε συγκεντρώνοντας υλικό για παραδοσιακά και σύγχρονα παιχνίδια, είτε φτιάχνοντας φυτολόγιο με λουλούδια του αγρού και πολλά άλλα - καθώς στο τέλος υπάρχει εκπαιδευτικό πρόγραμμα μαζί με όμορφες δημιουργίες, αλλά και γεύσεις της γιαγιάς.
6. Σε ποιους απευθύνεται κυρίως αυτό το ανάγνωσμα;
Σε παιδιά ηλικίας 4 έως 10 χρονών, όμως όπως λέει η Σέλμα Λάγκερλεφ, η πρώτη γυναίκα λογοτέχνης που τιμήθηκε με Νόμπελ λογοτεχνίας το 1909, ένα βιβλίο παιδικό είναι αληθινό όταν αρέσει τόσο στους μεγάλους, όσο και στους μικρούς. Μια ευχάριστη αφήγηση με μηνύματα ελπίδας είναι πάντα ελκυστική και ωφέλιμη για κάθε ηλικία.
7. Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδιά σας;
Ήδη έχω γράψει κάποια πράγματα που περιμένουν με ανυπομονησία να πάρουν τον δρόμο τους και να ταξιδέψουν στις αγκαλιές των παιδιών. Χαρά μου είναι με αφορμή κάθε φορά ένα νέο βιβλίο, να συναντιέμαι με γονείς, παιδιά και εκπαιδευτικούς μέσα από δράσεις και διαδραστικές αφηγήσεις που ξυπνούν ό,τι όμορφο κρύβει η παιδική ψυχή, προσφέροντας ταυτόχρονα στους συμμετέχοντες πολλή χαρά και ελπίδα.
