Ο Στέφανος Ληναίος, μια από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες του ελληνικού θεάτρου, άφησε την τελευταία του πνοή, φεύγοντας ήρεμος και χαμογελαστός, πιασμένος από το χέρι της αγαπημένης του συζύγου Έλλης Φωτίου. Γεννημένος ως Διονύσιος...
Ληναίος-Μυτιληναίος, η πορεία του στην τέχνη εκτείνεται σε περισσότερες από επτά δεκαετίες, κατά τη διάρκεια των οποίων υπηρέτησε ως ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας και θεατρικός επιχειρηματίας, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στον πολιτισμό και την κοινωνία.
Το μήνυμα της κόρης του
Η κόρη του, Μαργαρίτα Μυτιληναίου, μοιράστηκε δημόσια την θλίψη της μέσω των κοινωνικών δικτύων, γράφοντας: “Καλό σου ταξίδι, πατέρα. Έφυγες πλήρης και πλήρης ημερών, χαμογελαστός και γεμάτος αγάπη. Μεγάλο πράγμα. Όλη σου τη ζωή πάλεψες για αυτό που θεωρούσες έντιμο, δίκαιο και Δημοκρατικό.” Τα λόγια της αναδεικνύουν τη διαδρομή του, που περιλάμβανε αγώνες, εξορίες, αλλά και νίκες, καθώς και τη συμβολή του στο θέατρο, το ραδιόφωνο, και τη συγγραφή.
Βιογραφικό και καλλιτεχνική πορεία
Ο Στέφανος Ληναίος γεννήθηκε στις 6 Αυγούστου 1928 στη Μεσσήνη και από νωρίς αφοσιώθηκε στο θέατρο, σπουδάζοντας στη Σχολή Θεάτρου του Σωκράτη Καραντινού και στη συνέχεια στη Βασιλική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης (RADA) στο Λονδίνο. Πραγματοποίησε την πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο το 1954 και γρήγορα καθιερώθηκε ως ενεργός καλλιτέχνης, συνεργαζόμενος με πολλούς αθηναϊκούς θιάσους και συμμετέχοντας σε πολλές παραστάσεις.
Η σύνδεσή του με πρωτοποριακές κινήσεις, όπως η «Δωδέκατη Αυλαία» και το «Άρμα Θεάτρου», τον καθόρισε ως σημαντική φιγούρα. Διετέλεσε γενικός γραμματέας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών από το 1965 έως το 1967, πριν η χούντα διαλύσει το σωματείο και τον αναγκάσει σε αυτοεξορία στο Λονδίνο (1967-1970).
Πολιτική και δημόσια δράση
Κατά τη διάρκεια της αυτοεξορίας του, ο Ληναίος συμμετείχε σε αντιδικτατορικές δράσεις και εργάστηκε σε διεθνή ραδιοφωνικά μέσα, ενώ επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1970, ίδρυσε το «Σύγχρονο Ελληνικό Θέατρο» στο Θέατρο Άλφα μαζί με τη σύζυγό του, Έλλη Φωτίου. Ο χώρος αυτός έγινε γνωστός για την παρουσίαση σημαντικών έργων.
Ως σκηνοθέτης και ηθοποιός, υπηρέτησε τη θεατρική τέχνη μέσω δεκάδων παραστάσεων που άφησαν το στίγμα τους στο ελληνικό κοινό. Παράλληλα, η πολιτική του δράση τον οδήγησε στην εκλογή ως βουλευτής Α΄ Αθηνών την περίοδο 1989-1990 και στη συμμετοχή του σε διεθνείς πολιτιστικές διασκέψεις.
Η κληρονομιά του και οι τιμές
Η προσφορά του στο θέατρο αναγνωρίστηκε το 2004, όταν βραβεύτηκε με το βραβείο «Αιμίλιος Βεάκης» από το Θεατρικό Μουσείο. Ακόμα και στα τελευταία του χρόνια, παρέμεινε ενεργός με παρεμβάσεις και ανάπτυξη ενδιαφέροντος για την τέχνη και την κοινωνία. Το Θέατρο Άλφα, που ίδρυσε, αποτέλεσε θεμέλιο της καλλιτεχνικής του ταυτότητας και διατηρεί τη λειτουργία του μέχρι σήμερα.
Ο Στέφανος Ληναίος αφήνει πίσω του μια αξιοσημείωτη και πλούσια διαδρομή, όπου το θέατρο υπήρξε όχι μόνο επάγγελμα αλλά και τρόπος ζωής.
Η ζωή και το έργο του Στέφανου Ληναίου αποδεικνύουν την αντοχή και την επιρροή της τέχνης σε δύσκολες εποχές. Η συνεισφορά του στο ελληνικό θέατρο και η δέσμευσή του για την προάσπιση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναδεικνύουν την αξία του ως καλλιτέχνη και πολίτη. Η απώλειά του είναι ένα ισχυρό πλήγμα για τον πολιτισμό, αφήνοντας ένα κενό που δύσκολα θα αναπληρωθεί.
