Μετά από 16 χρόνια στην εξουσία, εδώ και 5 ημέρες o πολυσυζητημένος (είναι η αλήθεια) Viktor Orban δεν είναι πια ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας. Και τούτες, λοιπόν, είναι ακριβώς οι ημέρες που, ‘‘ανδρός πεσόντος’’, κατά το ‘‘δρυός πεσούσης’’, πολλοί και δη ετερόκλητοι επικριτές του σπεύδουν να πανηγυρίσουν πομπωδώς. Ορισμένοι, ‘‘αριστεροί’’ κυρίως ως προς...
την ιδεολογία, μιλούν για ήττα των ‘‘ακροδεξιών’’ κινημάτων στην Ευρώπη, ελπίζοντας μάλιστα και σε ‘‘ανάλογη συνέχεια’’ και αλλού, άλλοι κάνουν λόγο για ξεκάθαρη νίκη του ‘‘φιλοευρωπαϊκού πνεύματος’’ κατά των ‘‘εθνικιστικών’’ ρητορειών, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν μέχρι και το ότι η ανά τον κόσμο ακόλουθοι ή ‘‘μιμητές’’ του Trump ήρθε η ώρα που θα ‘‘αποσυρθούν’’.
Δεν είναι δα και ψέμα ότι μια νίκη, και δη μια περιφανής νίκη, όπως αυτή που κατήγαγε ο αντίπαλος του Orban και Πρωθυπουργός πια της Ουγγαρίας, Peter Magyar, επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Όμως εν προκειμένω, κατά την άποψή μου τουλάχιστον, την πιο κρίσιμη σημασία πάνω απ’ όλα, ακόμη και από την πιο βαθυστόχαστη επί του θέματος ανάλυση, έχει η ερμηνεία που έδωσε για την πολιτική πραγματικότητα της χώρας ο απόλυτος πρωταγωνιστής και πραγματικός νικητής των εκλογών που δεν είναι άλλος από τον ουγγρικό λαό.
Τι είδαν και τι εκτίμησαν οι Ούγγροι ψηφοφόροι; Πώς και γιατί, μετά από 16 χρόνια ‘‘παντοκρατορίας’’, έστειλαν ‘‘αδιάβαστο’’ τον μέχρι πρότινος ηγέτη της χώρας; Υπάρχουν ουσιώδη αίτια για την πολιτική απαξίωση, αν όχι πλήρη ‘‘αποκαθήλωσή’’ του; Πώς ένα ‘‘δεξιό’’ κόμμα, το ‘‘Tisza’’ του Peter Magyar, κατατροπώνοντας ένα άλλο ‘‘δεξιό’’ κόμμα, το ‘‘Fidesz’’ του Viktor Orban, κατόρθωσε να κερδίσει τις 132 από τις 199 έδρες του Κοινοβουλίου; Και το κυριότερο: τι ήταν τελικά αυτό που παρακίνησε τους Ούγγρους πολίτες, και ειδικά τους νέους, να συμμετέχουν μαζικά στις εκλογές και δη με ένα ποσοστό που έφτασε στο εντυπωσιακό 80%;
Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι ο ‘‘καταλύτης’’ για την εκλογική αντίδραση του ουγγρικού λαού δεν ήταν ούτε η ‘‘ιδεολογία’’ αλλά ούτε και ο ‘‘ξαφνικός έρωτας’’ για την ‘‘Ευρώπη των γραφειοκρατών’’. Η αλήθεια είναι ότι ‘‘μέτρησε’’, και δη απολύτως αποφασιστικά, στη διαμόρφωση της κρίσης του η γενικευμένη αντίληψη ότι ειδικά τα τελευταία χρόνια η χώρα ‘‘βούλιαζε’’ στον ‘‘βούρκο’’ της ‘‘διαφθοράς’’, τον οποίο περιέβαλε, ‘‘προστάτευε’’ και ‘‘διαιώνιζε’’ το αυταρχικό προφίλ της διακυβέρνησης Orban, παραλύοντας τους θεσμούς και ‘‘ματώνοντας’’ έτσι την ίδια την πεμπτουσία της δημοκρατίας στην Ουγγαρία.
Εγχώριοι επικριτές του ‘‘καθεστώτος’’ και διεθνείς οργανισμοί είχαν επανειλημμένα καταγγείλει τη χειραγώγηση της δικαιοσύνης, τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης και την ευνοιοκρατία προς επιχειρηματίες-συμμάχους της ‘‘Ορμπανικής’’ κυβέρνησης. Μάλιστα, η διαφθορά της χώρας αποτέλεσε κεντρικό ‘‘σημείο τριβής’’ και με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οδηγώντας επανειλημμένα σε ‘‘πάγωμα’’ ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Ουγγαρία λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου και των θεσμικών εγγυήσεων που αυτό απαιτεί να λειτουργούν για να υπάρχει.
Είναι, λοιπόν, απολύτως σημαντικό το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις εδώ και χρόνια ξέσπασαν στην Ουγγαρία στις αρχές Φεβρουαρίου, όταν αποκαλύφθηκε ότι η Πρόεδρος της Δημοκρατίας της χώρας, Katalin Novak, ‘‘έμπιστη’’ του Orban, είχε απονείμει ‘‘χάρη’’ σε έναν άνδρα που φυλακίστηκε για τη συγκάλυψη περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, οι οποίες διαπράχθηκαν από τον διευθυντή κρατικού ορφανοτροφείου(https://www.youtube.com/watch?v=4JZIinRkN68#:~:text=Hungarian%20Prime%20Minister%20Viktor%20Orban%20and%20his,crashing%20end%20on%20Sunday%20after%20an%20electoral). Μετά τη δημόσια κατακραυγή, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας αλλά και η Υπουργός Δικαιοσύνης, Judit Varga, τότε σύζυγος του νικητή των εκλογών Magyar, παραιτήθηκαν άμεσα.
Μάλιστα, ο Magyar έριξε τότε κι άλλο ‘‘λάδι στη φωτιά’’, δημοσιεύοντας σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον ίδιο ηχογραφημένη ομολογία της άνω Υπουργού Δικαιοσύνης περί του γεγονότος ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι προκάλεσαν την αφαίρεση στοιχείων από τα δικαστικά αρχεία για να καλύψουν τον ρόλο τους σε ‘‘διεφθαρμένες’’ επιχειρηματικές συναλλαγές (https://gr.euronews.com/2024/03/26/ouggaria-uxitiko-uliko-feretai-na-apokaluptei-diafthora-stin-kuvernisi-ormpan). Και έτσι, αυτή η παρέμβαση της εκτελεστικής εξουσίας στη δικαστική εξουσία θεωρήθηκε ότι συνιστούσε ‘‘βαρύτατο τσαλάκωμα’’ της δημοκρατίας στη χώρα.
Μόλις δε τον περασμένο μήνα (Μάρτιος 2026), λίγο πριν τις εκλογές, στο ντοκιμαντέρ του BBC "The Price of the Vote" (https://www.bbc.com/news/articles/c36r0068xp2o), αποκαλυπτόταν το πώς το ‘‘Fidesz’’ του Orban εξαγόραζε επί χρόνια ψήφους από ευάλωτες ομάδες, όπως χρήστες ναρκωτικών και φτωχούς πληθυσμούς Ρομά, χρησιμοποιώντας ακόμα και… φθηνά συνθετικά ναρκωτικά ως αντάλλαγμα.
Το μέγα ‘‘πλήγμα’’, ωστόσο, στην πολιτική αξιοπιστία και πρωθυπουργική φερεγγυότητα του Orban υπήρξε το σκάνδαλο ‘‘κατασκοπείας και παρακολούθησης’’. Η κυβέρνησή του κατηγορήθηκε για τη χρήση του λογισμικού ‘‘Pegasus’’ με το οποίο παρακολουθούνταν πολιτικοί αντίπαλοι αλλά και δημοσιογράφοι. Πρόσφατα, αποκαλύφθηκε ότι η Ουγγρική Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας (Alkotmanyvedelmi Hivatal, ή AH), μία από τις πέντε υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας, φέρεται να διείσδυσε στο τότε κόμμα της αντιπολίτευσης, το ‘‘Tisza’’ (είναι αυτό που κέρδισε τις εκλογές), και δη με ενορχηστρωμένη παραβίαση δεδομένων στην εφαρμογή του κόμματος, για να αποτρέψει τη συμμετοχή του στις εκλογές ή τουλάχιστον να ελαχιστοποιήσει σημαντικά τις πιθανότητές του να τις κερδίσει.
Ειδικότερα, η κρατική υπηρεσία πληροφοριών φέρεται να επιχείρησε να ‘‘στρατολογήσει’’ ειδικούς πληροφορικής που διαχειρίζονταν το σύστημα πληροφορικής του κόμματος ‘‘Tisza’’, προκειμένου, μέσω αυτών, να αποκτήσει πρόσβαση σε εσωτερικές πληροφορίες του κόμματος με σκοπό αυτές να χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια από την πλευρά του Orban για εκβιασμό των στελεχών του αντίπαλου κόμματος και χειραγώγηση της κοινής γνώμης. Στον δε σάλο που ξέσπασε, ο Orban ισχυρίστηκε ότι όλα όσα συνέβησαν οφείλονται σε…. ‘‘δάκτυλο της Ουκρανίας’’!
Ο Magyar πάντως είχε καταφερθεί, και δη μετ’ επιτάσεως, και εναντίον του νεποτιστικού συστήματος των ‘‘ολιγαρχών’’ της χώρας, το οποίο, σ’ ένα υπόβαθρο βαθιάς διαφθοράς, τελούσε σε άμεση διαπλοκή με τον Orban και τους εξουσιαστικούς μηχανισμούς του. Η ‘‘ολιγαρχική επιχειρηματική κάστα’’ της Ουγγαρίας πλούτιζε σωρηδόν μέσω αθέμιτων κρατικών συμβάσεων, την ώρα που τα στοιχεία της Eurostat έδειχναν ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ) των Ούγγρων ήταν 30% με 40% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, λίγο πάνω δηλαδή από αυτό των Ελλήνων και των Βουλγάρων (https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Purchasing_power_parities_and_GDP_per_capita_-_preliminary_estimate).
Μάλιστα, την ουγγρική κοινή γνώμη απασχόλησε η είδηση ότι η εταιρία ‘‘Elios Innovatív’’, που ανήκε στον γαμπρό του Orban, István Tiborcz, ‘‘κέρδισε’’ διαγωνισμούς και συνήψε πολυάριθμες δημόσιες συμβάσεις για φωτισμό δρόμων με χρηματοδότηση από την ΕΕ. Έρευνες της OLAF (ήτοι της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης) αποκάλυψαν ‘‘σοβαρές παρατυπίες’’, ενώ φέρεται ότι οι ουγγρικές μυστικές υπηρεσίες ‘‘παρακολουθούσαν’’ ακόμα και τους Ευρωπαίους ειδικούς απεσταλμένους που διεξήγαγαν την έρευνα με στόχο να φέρουν στο φως την…πάσα αλήθεια.
Και δεν ήταν μόνο αυτά. Οι μέχρι εδώ αναφορές είναι απλά ενδεικτικές. Αυτό που έχει σημασία όμως είναι ότι συν τω χρόνω η διακυβέρνηση Orban είχε μετουσιωθεί σε ένα ‘‘σκληρό καθεστώς’’ που δεν θύμιζε και τόσο πολύ τη ‘‘δημοκρατία’’. Οι Ούγγροι, λοιπόν, βοερά και μαζικά, είπαν το ‘‘έως εδώ’’. Δεν είναι ότι ‘‘απετάξαντο’’ (αποκήρυξαν) τον Πούτιν, χωρίς να λέω – αντιθέτως - ότι τον ‘‘λατρεύουν’’ βεβαίως, ούτε ότι προσδοκούν ότι η ενεργότερη συμμετοχή τους στην ‘‘Ευρώπη της Ursula von de Leyen’’ θα τους εξασφαλίσει ένα ‘‘λαμπρότερο μέλλον’’. Είναι η συνειδητοποίηση ότι στη χώρα τους, επί Orban, η δημοκρατία είχε παραλύσει και η (εξ’ αυτής της συνειδητοποίησης) ισχυρή θέλησή τους, που μετατράπηκε σε τρανή παλλαϊκή απαίτηση, η χώρα να επανέλθει στις ‘‘ορίζουσες’’ της πραγματικής δημοκρατίας….
Συνιστούν όμως όλα αυτά ένα προμήνυμα και για τα μελλούμενα στην Ελλάδα; Και το ρωτώ αυτό διότι οι συγκρίσεις ανάμεσα στην Ουγγαρία του Orban και την Ελλάδα του Μητσοτάκη είναι αναπόφευκτες για όλους. Ίσως μόνο ένας ‘‘Μακάριος Λαζαρίδης’’ να τις απέφευγε. Το ‘‘Predatorgate’’ της Ελλάδος αντιπαραβάλλεται με το σκάνδαλο κατασκοπείας και παρακολουθήσεων στην Ουγγαρία, για τις θρυλούμενες ‘‘παρεμβάσεις’’ στο έργο της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία ‘‘βοά’’ ένα μεγάλο κομμάτι της κοινής γνώμης και εδώ, όπως ‘‘βοούσε’’ και στην Ουγγαρία, στην Ελλάδα, όπως συνέβαινε και στην Ουγγαρία, οι ‘‘ολιγάρχες’’ και οι ‘‘εκλεκτοί φιλοκυβερνητικοί’’ ευημερούν ενώ οι πολλοί στενάζουν (είμαστε για το 2025 προτελευταίοι στην ΕΕ, πάνω μόνο από τους Βούλγαρους, ως προς την αγοραστική δύναμη), και όπως και στην Ουγγαρία η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης έχει ‘‘πιάσει δουλειά’’, έτσι και στην Ελλάδα διερευνώνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με προεξέχον το μέγα σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, απάτες ύψους 2,68 δισ. ευρώ (!) που αφορούν τη δόλια υφαρπαγή από το ‘‘κύκλωμα των ευνοημένων’’ ευρωπαϊκών πόρων (ίδετε το απόσπασμα από την έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το 2025 που αφορά τη χώρα μας στο τέλος του κειμένου, η δε έκθεση βρίσκεται στη διεύθυνση https://www.eppo.europa.eu/assets/annual-report-2025/pdfs/EPPO_Annual_Report_2025_en.pdf)….
Οι εδώ συνθήκες, συνεπώς, θα μπορούσε να διαπιστώσει κάποιος, μοιάζουν, mutatis mutandis, με όλο το πολιτικο-κοινωνικό υπόστρωμα που έφερε την ανατροπή Orban στην Ουγγαρία. Μόνο ‘‘τυφλωμένοι’’ από τον ‘‘κομματικό οπαδισμό’’ και οι ‘‘βολεμένοι του συστήματος εξουσίας’’ δεν καταφάσκουν, ή έστω σκοπίμως αγνοούν, τις θεσμικές εκτροπές που έλαβαν χώρα επί της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, τα σκάνδαλα διαφθοράς και διαπλοκής που είναι τα σοβαρότερα στη σύγχρονη μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας, τη καταρράκωση του κράτους δικαίου και τη μεγέθυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, υπό ένα κλίμα ‘‘οικονομικής ευνοιοκρατίας των ημετέρων’’.
Αυτές, όμως, οι συνθήκες συνιστούν, από την άλλη πλευρά, και τη σπάνια στα χρονικά της ελληνικής πραγματικότητας ‘‘ιστορικο-πολιτική μήτρα’’ για την έλευση του ‘‘καινούργιου’’ στη χώρα. Από τη μια, η καταρρέουσα, όλο και πιο ‘‘αλγεινή’’, εικόνα ενός ‘‘ανεπιθύμητου’’ για τους πολλούς Πρωθυπουργού και από την άλλη η ‘‘ανήμπορη’’, δυστυχώς (και το ‘‘δυστυχώς’’ είναι για τη χώρα και το μέλλον της), υπάρχουσα αντιπολίτευση ‘‘παράγουν’’ και έχουν ‘‘μονιμοποιήσει’’ την αίσθηση σ’ όλη την ελληνική κοινωνία ότι το εν Ελλάδι πολιτικό σύστημα βρίσκεται, αν όχι σε ‘‘αδιέξοδο’’, τουλάχιστον σε ‘‘συνθλιπτική στενωπό’’. Είναι η ώρα, λοιπόν, που το πολιτικά ‘‘καινούργιο’’ θα εκφράσει το ‘‘έως εδώ’’ και των Ελλήνων (όπως εξέφρασε το ‘‘Tisza’’ το ‘‘έως εδώ’’ των Ούγγρων). Δεν χωρεί άλλη αναβολή, δεν αντέχει άλλο η χώρα, δεν θα τα καταφέρουμε αν δεν έρθει τώρα η μεγάλη κοινωνικο-πολιτική ‘‘στροφή’’….
Η έλευση του ‘‘καινούργιου’’ όμως ούτε ‘‘εύκολη υπόθεση’’ είναι ούτε – πολύ περισσότερο – απροϋπόθετη. Διότι αφενός δεν ‘‘εκθεμελιώνεται’’ χωρίς αγώνα η ‘‘συστημική γάγγραινα’’, τη χειρότερη εκδοχή της οποίας ζούμε τα τελευταία χρόνια, και αφετέρου το ‘‘καινούργιο’’ κομίζει την ελπίδα και την προοπτική της αλλαγής μόνο όταν είναι ‘‘αποφασιστικό’’ και ως ‘‘άξιο και ικανό’’ δυνητικά ‘‘αποτελεσματικό’’.
Στις προϋποθέσεις επιβολής και επιτυχίας του ‘‘καινούργιου’’, για τις οποίες ομιλώ, θα αναφερθώ λίαν συντόμως. Αυτό που προέχει όμως να τονίσω, ‘‘κλείνοντας’’, είναι το ότι, όπως έχω ξαναγράψει και θα το γράφω συνεχώς από εδώ και πέρα, την ευθύνη για τη μεγάλη και ριζική αλλαγή έχει πλέον ο ελληνικός λαός. Το μέγα ‘‘στοίχημα’’, που όπως έχουν τα πράγματα δεν είναι απλώς ‘‘στοίχημα’’ αλλά εθνικό διακύβευμα θα έλεγα, είναι η συμμετοχή του κόσμου στις επόμενες εκλογές, μια συμμετοχή που στην Ουγγαρία, θυμίζω, έφτασε στο 80%. Η δύναμη, λοιπόν, η αύρα και η ορμή του ‘‘καινούργιου’’ είναι αυτή που μπορεί (και στην Ελλάδα) να παρακινήσει αυτό το 60% του εκλογικού σώματος που προτιμά την αποχή από την ψήφο, να συμμετέχει τελικά στις εκλογές, να εκφραστεί πολιτικά και να παρέξει στο ‘‘καινούργιο’’, μαζί με όλους, όσοι πηγαίνουν στις κάλπες, τη ‘‘ρητή εντολή’’ της ‘‘αναστύλωσης’’ της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου και της ανάκτησης της εθνικής μας αξιοπρέπειας…
Κατερίνη, 17/4/2026
ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW
LLM IN EUROPEAN LAW
Cer. LSE in Business, International
Relations and the political science
Σημείωση: Δείτε στη διεύθυνση https://www.eppo.europa.eu/assets/annual-report-2025/pdfs/EPPO_Annual_Report_2025_en.pdf την έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το 2025. Στη σελίδα 30 τα υπό διερεύνηση … ‘‘κατορθώματα’’ της Ελλάδας.
Δεν είναι δα και ψέμα ότι μια νίκη, και δη μια περιφανής νίκη, όπως αυτή που κατήγαγε ο αντίπαλος του Orban και Πρωθυπουργός πια της Ουγγαρίας, Peter Magyar, επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Όμως εν προκειμένω, κατά την άποψή μου τουλάχιστον, την πιο κρίσιμη σημασία πάνω απ’ όλα, ακόμη και από την πιο βαθυστόχαστη επί του θέματος ανάλυση, έχει η ερμηνεία που έδωσε για την πολιτική πραγματικότητα της χώρας ο απόλυτος πρωταγωνιστής και πραγματικός νικητής των εκλογών που δεν είναι άλλος από τον ουγγρικό λαό.
Τι είδαν και τι εκτίμησαν οι Ούγγροι ψηφοφόροι; Πώς και γιατί, μετά από 16 χρόνια ‘‘παντοκρατορίας’’, έστειλαν ‘‘αδιάβαστο’’ τον μέχρι πρότινος ηγέτη της χώρας; Υπάρχουν ουσιώδη αίτια για την πολιτική απαξίωση, αν όχι πλήρη ‘‘αποκαθήλωσή’’ του; Πώς ένα ‘‘δεξιό’’ κόμμα, το ‘‘Tisza’’ του Peter Magyar, κατατροπώνοντας ένα άλλο ‘‘δεξιό’’ κόμμα, το ‘‘Fidesz’’ του Viktor Orban, κατόρθωσε να κερδίσει τις 132 από τις 199 έδρες του Κοινοβουλίου; Και το κυριότερο: τι ήταν τελικά αυτό που παρακίνησε τους Ούγγρους πολίτες, και ειδικά τους νέους, να συμμετέχουν μαζικά στις εκλογές και δη με ένα ποσοστό που έφτασε στο εντυπωσιακό 80%;
Η αλήθεια, λοιπόν, είναι ότι ο ‘‘καταλύτης’’ για την εκλογική αντίδραση του ουγγρικού λαού δεν ήταν ούτε η ‘‘ιδεολογία’’ αλλά ούτε και ο ‘‘ξαφνικός έρωτας’’ για την ‘‘Ευρώπη των γραφειοκρατών’’. Η αλήθεια είναι ότι ‘‘μέτρησε’’, και δη απολύτως αποφασιστικά, στη διαμόρφωση της κρίσης του η γενικευμένη αντίληψη ότι ειδικά τα τελευταία χρόνια η χώρα ‘‘βούλιαζε’’ στον ‘‘βούρκο’’ της ‘‘διαφθοράς’’, τον οποίο περιέβαλε, ‘‘προστάτευε’’ και ‘‘διαιώνιζε’’ το αυταρχικό προφίλ της διακυβέρνησης Orban, παραλύοντας τους θεσμούς και ‘‘ματώνοντας’’ έτσι την ίδια την πεμπτουσία της δημοκρατίας στην Ουγγαρία.
Εγχώριοι επικριτές του ‘‘καθεστώτος’’ και διεθνείς οργανισμοί είχαν επανειλημμένα καταγγείλει τη χειραγώγηση της δικαιοσύνης, τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης και την ευνοιοκρατία προς επιχειρηματίες-συμμάχους της ‘‘Ορμπανικής’’ κυβέρνησης. Μάλιστα, η διαφθορά της χώρας αποτέλεσε κεντρικό ‘‘σημείο τριβής’’ και με την Ευρωπαϊκή Ένωση, οδηγώντας επανειλημμένα σε ‘‘πάγωμα’’ ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Ουγγαρία λόγω παραβιάσεων του κράτους δικαίου και των θεσμικών εγγυήσεων που αυτό απαιτεί να λειτουργούν για να υπάρχει.
Είναι, λοιπόν, απολύτως σημαντικό το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις εδώ και χρόνια ξέσπασαν στην Ουγγαρία στις αρχές Φεβρουαρίου, όταν αποκαλύφθηκε ότι η Πρόεδρος της Δημοκρατίας της χώρας, Katalin Novak, ‘‘έμπιστη’’ του Orban, είχε απονείμει ‘‘χάρη’’ σε έναν άνδρα που φυλακίστηκε για τη συγκάλυψη περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, οι οποίες διαπράχθηκαν από τον διευθυντή κρατικού ορφανοτροφείου(https://www.youtube.com/watch?v=4JZIinRkN68#:~:text=Hungarian%20Prime%20Minister%20Viktor%20Orban%20and%20his,crashing%20end%20on%20Sunday%20after%20an%20electoral). Μετά τη δημόσια κατακραυγή, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας αλλά και η Υπουργός Δικαιοσύνης, Judit Varga, τότε σύζυγος του νικητή των εκλογών Magyar, παραιτήθηκαν άμεσα.
Μάλιστα, ο Magyar έριξε τότε κι άλλο ‘‘λάδι στη φωτιά’’, δημοσιεύοντας σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης από τον ίδιο ηχογραφημένη ομολογία της άνω Υπουργού Δικαιοσύνης περί του γεγονότος ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι προκάλεσαν την αφαίρεση στοιχείων από τα δικαστικά αρχεία για να καλύψουν τον ρόλο τους σε ‘‘διεφθαρμένες’’ επιχειρηματικές συναλλαγές (https://gr.euronews.com/2024/03/26/ouggaria-uxitiko-uliko-feretai-na-apokaluptei-diafthora-stin-kuvernisi-ormpan). Και έτσι, αυτή η παρέμβαση της εκτελεστικής εξουσίας στη δικαστική εξουσία θεωρήθηκε ότι συνιστούσε ‘‘βαρύτατο τσαλάκωμα’’ της δημοκρατίας στη χώρα.
Μόλις δε τον περασμένο μήνα (Μάρτιος 2026), λίγο πριν τις εκλογές, στο ντοκιμαντέρ του BBC "The Price of the Vote" (https://www.bbc.com/news/articles/c36r0068xp2o), αποκαλυπτόταν το πώς το ‘‘Fidesz’’ του Orban εξαγόραζε επί χρόνια ψήφους από ευάλωτες ομάδες, όπως χρήστες ναρκωτικών και φτωχούς πληθυσμούς Ρομά, χρησιμοποιώντας ακόμα και… φθηνά συνθετικά ναρκωτικά ως αντάλλαγμα.
Το μέγα ‘‘πλήγμα’’, ωστόσο, στην πολιτική αξιοπιστία και πρωθυπουργική φερεγγυότητα του Orban υπήρξε το σκάνδαλο ‘‘κατασκοπείας και παρακολούθησης’’. Η κυβέρνησή του κατηγορήθηκε για τη χρήση του λογισμικού ‘‘Pegasus’’ με το οποίο παρακολουθούνταν πολιτικοί αντίπαλοι αλλά και δημοσιογράφοι. Πρόσφατα, αποκαλύφθηκε ότι η Ουγγρική Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας (Alkotmanyvedelmi Hivatal, ή AH), μία από τις πέντε υπηρεσίες πληροφοριών της χώρας, φέρεται να διείσδυσε στο τότε κόμμα της αντιπολίτευσης, το ‘‘Tisza’’ (είναι αυτό που κέρδισε τις εκλογές), και δη με ενορχηστρωμένη παραβίαση δεδομένων στην εφαρμογή του κόμματος, για να αποτρέψει τη συμμετοχή του στις εκλογές ή τουλάχιστον να ελαχιστοποιήσει σημαντικά τις πιθανότητές του να τις κερδίσει.
Ειδικότερα, η κρατική υπηρεσία πληροφοριών φέρεται να επιχείρησε να ‘‘στρατολογήσει’’ ειδικούς πληροφορικής που διαχειρίζονταν το σύστημα πληροφορικής του κόμματος ‘‘Tisza’’, προκειμένου, μέσω αυτών, να αποκτήσει πρόσβαση σε εσωτερικές πληροφορίες του κόμματος με σκοπό αυτές να χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια από την πλευρά του Orban για εκβιασμό των στελεχών του αντίπαλου κόμματος και χειραγώγηση της κοινής γνώμης. Στον δε σάλο που ξέσπασε, ο Orban ισχυρίστηκε ότι όλα όσα συνέβησαν οφείλονται σε…. ‘‘δάκτυλο της Ουκρανίας’’!
Ο Magyar πάντως είχε καταφερθεί, και δη μετ’ επιτάσεως, και εναντίον του νεποτιστικού συστήματος των ‘‘ολιγαρχών’’ της χώρας, το οποίο, σ’ ένα υπόβαθρο βαθιάς διαφθοράς, τελούσε σε άμεση διαπλοκή με τον Orban και τους εξουσιαστικούς μηχανισμούς του. Η ‘‘ολιγαρχική επιχειρηματική κάστα’’ της Ουγγαρίας πλούτιζε σωρηδόν μέσω αθέμιτων κρατικών συμβάσεων, την ώρα που τα στοιχεία της Eurostat έδειχναν ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (ΜΑΔ) των Ούγγρων ήταν 30% με 40% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, λίγο πάνω δηλαδή από αυτό των Ελλήνων και των Βουλγάρων (https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Purchasing_power_parities_and_GDP_per_capita_-_preliminary_estimate).
Μάλιστα, την ουγγρική κοινή γνώμη απασχόλησε η είδηση ότι η εταιρία ‘‘Elios Innovatív’’, που ανήκε στον γαμπρό του Orban, István Tiborcz, ‘‘κέρδισε’’ διαγωνισμούς και συνήψε πολυάριθμες δημόσιες συμβάσεις για φωτισμό δρόμων με χρηματοδότηση από την ΕΕ. Έρευνες της OLAF (ήτοι της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης) αποκάλυψαν ‘‘σοβαρές παρατυπίες’’, ενώ φέρεται ότι οι ουγγρικές μυστικές υπηρεσίες ‘‘παρακολουθούσαν’’ ακόμα και τους Ευρωπαίους ειδικούς απεσταλμένους που διεξήγαγαν την έρευνα με στόχο να φέρουν στο φως την…πάσα αλήθεια.
Και δεν ήταν μόνο αυτά. Οι μέχρι εδώ αναφορές είναι απλά ενδεικτικές. Αυτό που έχει σημασία όμως είναι ότι συν τω χρόνω η διακυβέρνηση Orban είχε μετουσιωθεί σε ένα ‘‘σκληρό καθεστώς’’ που δεν θύμιζε και τόσο πολύ τη ‘‘δημοκρατία’’. Οι Ούγγροι, λοιπόν, βοερά και μαζικά, είπαν το ‘‘έως εδώ’’. Δεν είναι ότι ‘‘απετάξαντο’’ (αποκήρυξαν) τον Πούτιν, χωρίς να λέω – αντιθέτως - ότι τον ‘‘λατρεύουν’’ βεβαίως, ούτε ότι προσδοκούν ότι η ενεργότερη συμμετοχή τους στην ‘‘Ευρώπη της Ursula von de Leyen’’ θα τους εξασφαλίσει ένα ‘‘λαμπρότερο μέλλον’’. Είναι η συνειδητοποίηση ότι στη χώρα τους, επί Orban, η δημοκρατία είχε παραλύσει και η (εξ’ αυτής της συνειδητοποίησης) ισχυρή θέλησή τους, που μετατράπηκε σε τρανή παλλαϊκή απαίτηση, η χώρα να επανέλθει στις ‘‘ορίζουσες’’ της πραγματικής δημοκρατίας….
Συνιστούν όμως όλα αυτά ένα προμήνυμα και για τα μελλούμενα στην Ελλάδα; Και το ρωτώ αυτό διότι οι συγκρίσεις ανάμεσα στην Ουγγαρία του Orban και την Ελλάδα του Μητσοτάκη είναι αναπόφευκτες για όλους. Ίσως μόνο ένας ‘‘Μακάριος Λαζαρίδης’’ να τις απέφευγε. Το ‘‘Predatorgate’’ της Ελλάδος αντιπαραβάλλεται με το σκάνδαλο κατασκοπείας και παρακολουθήσεων στην Ουγγαρία, για τις θρυλούμενες ‘‘παρεμβάσεις’’ στο έργο της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία ‘‘βοά’’ ένα μεγάλο κομμάτι της κοινής γνώμης και εδώ, όπως ‘‘βοούσε’’ και στην Ουγγαρία, στην Ελλάδα, όπως συνέβαινε και στην Ουγγαρία, οι ‘‘ολιγάρχες’’ και οι ‘‘εκλεκτοί φιλοκυβερνητικοί’’ ευημερούν ενώ οι πολλοί στενάζουν (είμαστε για το 2025 προτελευταίοι στην ΕΕ, πάνω μόνο από τους Βούλγαρους, ως προς την αγοραστική δύναμη), και όπως και στην Ουγγαρία η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης έχει ‘‘πιάσει δουλειά’’, έτσι και στην Ελλάδα διερευνώνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με προεξέχον το μέγα σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, απάτες ύψους 2,68 δισ. ευρώ (!) που αφορούν τη δόλια υφαρπαγή από το ‘‘κύκλωμα των ευνοημένων’’ ευρωπαϊκών πόρων (ίδετε το απόσπασμα από την έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το 2025 που αφορά τη χώρα μας στο τέλος του κειμένου, η δε έκθεση βρίσκεται στη διεύθυνση https://www.eppo.europa.eu/assets/annual-report-2025/pdfs/EPPO_Annual_Report_2025_en.pdf)….
Οι εδώ συνθήκες, συνεπώς, θα μπορούσε να διαπιστώσει κάποιος, μοιάζουν, mutatis mutandis, με όλο το πολιτικο-κοινωνικό υπόστρωμα που έφερε την ανατροπή Orban στην Ουγγαρία. Μόνο ‘‘τυφλωμένοι’’ από τον ‘‘κομματικό οπαδισμό’’ και οι ‘‘βολεμένοι του συστήματος εξουσίας’’ δεν καταφάσκουν, ή έστω σκοπίμως αγνοούν, τις θεσμικές εκτροπές που έλαβαν χώρα επί της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, τα σκάνδαλα διαφθοράς και διαπλοκής που είναι τα σοβαρότερα στη σύγχρονη μεταπολιτευτική ιστορία της χώρας, τη καταρράκωση του κράτους δικαίου και τη μεγέθυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, υπό ένα κλίμα ‘‘οικονομικής ευνοιοκρατίας των ημετέρων’’.
Αυτές, όμως, οι συνθήκες συνιστούν, από την άλλη πλευρά, και τη σπάνια στα χρονικά της ελληνικής πραγματικότητας ‘‘ιστορικο-πολιτική μήτρα’’ για την έλευση του ‘‘καινούργιου’’ στη χώρα. Από τη μια, η καταρρέουσα, όλο και πιο ‘‘αλγεινή’’, εικόνα ενός ‘‘ανεπιθύμητου’’ για τους πολλούς Πρωθυπουργού και από την άλλη η ‘‘ανήμπορη’’, δυστυχώς (και το ‘‘δυστυχώς’’ είναι για τη χώρα και το μέλλον της), υπάρχουσα αντιπολίτευση ‘‘παράγουν’’ και έχουν ‘‘μονιμοποιήσει’’ την αίσθηση σ’ όλη την ελληνική κοινωνία ότι το εν Ελλάδι πολιτικό σύστημα βρίσκεται, αν όχι σε ‘‘αδιέξοδο’’, τουλάχιστον σε ‘‘συνθλιπτική στενωπό’’. Είναι η ώρα, λοιπόν, που το πολιτικά ‘‘καινούργιο’’ θα εκφράσει το ‘‘έως εδώ’’ και των Ελλήνων (όπως εξέφρασε το ‘‘Tisza’’ το ‘‘έως εδώ’’ των Ούγγρων). Δεν χωρεί άλλη αναβολή, δεν αντέχει άλλο η χώρα, δεν θα τα καταφέρουμε αν δεν έρθει τώρα η μεγάλη κοινωνικο-πολιτική ‘‘στροφή’’….
Η έλευση του ‘‘καινούργιου’’ όμως ούτε ‘‘εύκολη υπόθεση’’ είναι ούτε – πολύ περισσότερο – απροϋπόθετη. Διότι αφενός δεν ‘‘εκθεμελιώνεται’’ χωρίς αγώνα η ‘‘συστημική γάγγραινα’’, τη χειρότερη εκδοχή της οποίας ζούμε τα τελευταία χρόνια, και αφετέρου το ‘‘καινούργιο’’ κομίζει την ελπίδα και την προοπτική της αλλαγής μόνο όταν είναι ‘‘αποφασιστικό’’ και ως ‘‘άξιο και ικανό’’ δυνητικά ‘‘αποτελεσματικό’’.
Στις προϋποθέσεις επιβολής και επιτυχίας του ‘‘καινούργιου’’, για τις οποίες ομιλώ, θα αναφερθώ λίαν συντόμως. Αυτό που προέχει όμως να τονίσω, ‘‘κλείνοντας’’, είναι το ότι, όπως έχω ξαναγράψει και θα το γράφω συνεχώς από εδώ και πέρα, την ευθύνη για τη μεγάλη και ριζική αλλαγή έχει πλέον ο ελληνικός λαός. Το μέγα ‘‘στοίχημα’’, που όπως έχουν τα πράγματα δεν είναι απλώς ‘‘στοίχημα’’ αλλά εθνικό διακύβευμα θα έλεγα, είναι η συμμετοχή του κόσμου στις επόμενες εκλογές, μια συμμετοχή που στην Ουγγαρία, θυμίζω, έφτασε στο 80%. Η δύναμη, λοιπόν, η αύρα και η ορμή του ‘‘καινούργιου’’ είναι αυτή που μπορεί (και στην Ελλάδα) να παρακινήσει αυτό το 60% του εκλογικού σώματος που προτιμά την αποχή από την ψήφο, να συμμετέχει τελικά στις εκλογές, να εκφραστεί πολιτικά και να παρέξει στο ‘‘καινούργιο’’, μαζί με όλους, όσοι πηγαίνουν στις κάλπες, τη ‘‘ρητή εντολή’’ της ‘‘αναστύλωσης’’ της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου και της ανάκτησης της εθνικής μας αξιοπρέπειας…
Κατερίνη, 17/4/2026
ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΚΟΥΓΚΟΥΡΕΛΑΣ
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ
LLM IN INTERNATIONAL COMMERCIAL LAW
LLM IN EUROPEAN LAW
Cer. LSE in Business, International
Relations and the political science
Σημείωση: Δείτε στη διεύθυνση https://www.eppo.europa.eu/assets/annual-report-2025/pdfs/EPPO_Annual_Report_2025_en.pdf την έκθεση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για το 2025. Στη σελίδα 30 τα υπό διερεύνηση … ‘‘κατορθώματα’’ της Ελλάδας.
