Ο Ιστορικός Ποντιακός Σύλλογος Νεοκαισάρειας "Κοτζά Αναστάς" με αφορμή την επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, στην Αρμενία και την κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο Γενοκτονίας των Αρμενίων, αποτίοντας φόρο τιμής στα 1,5 εκατομμύρια θύματα, επισημαίνει τα εξής:
Η πράξη τιμής και μνήμης είναι αυτονόητη και απολύτως ορθή. Ωστόσο, την...
ίδια στιγμή αναδεικνύεται μια διαχρονική αντίφαση της ελληνικής πολιτείας. Στην Ελλάδα, παρά την ύπαρξη δεκάδων μνημείων σε όλη την επικράτεια, αφιερωμένων στη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων και ανεγερμένων με πρωτοβουλίες ποντιακών σωματείων και τοπικών φορέων, δεν υπάρχει ένα επίσημο, κεντρικό εθνικό μνημείο.
Για δεκαετίες, η θεσμική ανάδειξη της γενοκτονίας και η δημιουργία ενός κρατικού μνημείου αποφεύγονταν, υπό τον φόβο επιδείνωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ακόμη και σήμερα, το αίτημα για ένα ενιαίο εθνικό σημείο αναφοράς παραμένει ανεκπλήρωτο.
Πώς μπορεί η Ελλάδα να διεκδικήσει με αξιοπιστία τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, όταν το ίδιο το ελληνικό κράτος δεν έχει προχωρήσει στη θεσμική κατοχύρωση της μνήμης με ένα εθνικό μνημείο; Πώς θα επιτευχθεί η ουσιαστική διεθνοποίηση ενός ιστορικού εγκλήματος, όταν η εσωτερική του ανάδειξη παραμένει αποσπασματική;
Ένα κεντρικό εθνικό μνημείο καθιστά τη μνήμη σταθερά παρούσα στη δημόσια ζωή, πέρα από επετειακές αναφορές, και αποδεικνύει ότι η ίδια η χώρα έχει κατοχυρώσει έμπρακτα την ιστορική της μνήμη. Δείχνει ότι η μνήμη δεν εξαρτάται από συγκυρίες ή φόβους, αλλά αποτελεί διαχρονική και αδιαπραγμάτευτη αξία.
Η μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Είναι δικαίωμα και υποχρέωση. Δεν μπορεί να υπόκειται σε διπλωματικές σκοπιμότητες ή πολιτικούς δισταγμούς.
Ένα κράτος φοβικό, που συχνά ακολουθεί τις συγκυρίες αντί να πορεύεται με ιστορική πυξίδα και συνείδηση, πλήττει τον ίδιο τον πυρήνα της ιστορικής του ύπαρξης.
Η Ελλάδα οφείλει να τιμήσει τους νεκρούς της με τρόπο επίσημο, ενιαίο και διαρκή. Για να διεκδικήσει με αξιώσεις τη διεθνή αναγνώριση, οφείλει πρώτα να διαθέτει και να επιδεικνύει τη δική της εθνική αυτοσυνειδησία.
Γιατί η ελευθερία απαιτεί αρετή και τόλμη.
Και η μνήμη απαιτεί πράξεις — όχι σιωπή.
Όχι άλλες εκπτώσεις στην ιστορική μας μνήμη.
Για δεκαετίες, η θεσμική ανάδειξη της γενοκτονίας και η δημιουργία ενός κρατικού μνημείου αποφεύγονταν, υπό τον φόβο επιδείνωσης των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ακόμη και σήμερα, το αίτημα για ένα ενιαίο εθνικό σημείο αναφοράς παραμένει ανεκπλήρωτο.
Πώς μπορεί η Ελλάδα να διεκδικήσει με αξιοπιστία τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, όταν το ίδιο το ελληνικό κράτος δεν έχει προχωρήσει στη θεσμική κατοχύρωση της μνήμης με ένα εθνικό μνημείο; Πώς θα επιτευχθεί η ουσιαστική διεθνοποίηση ενός ιστορικού εγκλήματος, όταν η εσωτερική του ανάδειξη παραμένει αποσπασματική;
Ένα κεντρικό εθνικό μνημείο καθιστά τη μνήμη σταθερά παρούσα στη δημόσια ζωή, πέρα από επετειακές αναφορές, και αποδεικνύει ότι η ίδια η χώρα έχει κατοχυρώσει έμπρακτα την ιστορική της μνήμη. Δείχνει ότι η μνήμη δεν εξαρτάται από συγκυρίες ή φόβους, αλλά αποτελεί διαχρονική και αδιαπραγμάτευτη αξία.
Η μνήμη δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Είναι δικαίωμα και υποχρέωση. Δεν μπορεί να υπόκειται σε διπλωματικές σκοπιμότητες ή πολιτικούς δισταγμούς.
Ένα κράτος φοβικό, που συχνά ακολουθεί τις συγκυρίες αντί να πορεύεται με ιστορική πυξίδα και συνείδηση, πλήττει τον ίδιο τον πυρήνα της ιστορικής του ύπαρξης.
Η Ελλάδα οφείλει να τιμήσει τους νεκρούς της με τρόπο επίσημο, ενιαίο και διαρκή. Για να διεκδικήσει με αξιώσεις τη διεθνή αναγνώριση, οφείλει πρώτα να διαθέτει και να επιδεικνύει τη δική της εθνική αυτοσυνειδησία.
Γιατί η ελευθερία απαιτεί αρετή και τόλμη.
Και η μνήμη απαιτεί πράξεις — όχι σιωπή.
Όχι άλλες εκπτώσεις στην ιστορική μας μνήμη.
