Του Ανδρέα Μπούκα,
Χρειάστηκε χρόνος, αγώνας, συνεργασίες και πολιτική στήριξη για να επιτευχθεί η αναγνώριση της Γενοκτονίας από τη Σουηδική Βουλή.
Αδιαμφισβήτητα πρωταρχική σημασία είχαν και έχουν οι παππούδες και οι γονείς ποντίων της παροικίας που εμφύσησαν στις νέες γενιές την ιστορία, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό των ποντίων[1].
Οι ...
Αδιαμφισβήτητα πρωταρχική σημασία είχαν και έχουν οι παππούδες και οι γονείς ποντίων της παροικίας που εμφύσησαν στις νέες γενιές την ιστορία, τις παραδόσεις και τον πολιτισμό των ποντίων[1].
Οι ...
πρώτοι Πόντιοι μετανάστευσαν στη Σουηδία στα μέσα της 10-ετίας του 1950. Στη συνέχεια, τη δεκαετία του 1960 μετανάστευσε ένας μεγάλος αριθμός Ποντίων, σχεδόν μαζικά, από χωριά κυρίως του Κιλκίς και των Σερρών. Στα χρόνια της δικτατορίας αυξήθηκε ο αριθμός τους με άτομα ποντιακής καταγωγής που ζήτησαν πολιτικό άσυλο στη Σουηδία.
Στα σπίτια τους δεν έλειπε η ποντιακή μουσική και οι παλαιότεροι μάθαιναν παιδιά και εγγόνια να χορεύουν στους ρυθμούς της ποντιακής λύρας. Συχνά-πυκνά οι μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις σε συλλόγους και κοινότητες της παροικίας είχαν ποντιακή σφραγίδα.
Το 1981 και το 1984 αντίστοιχα δημιουργήθηκαν δύο ποντιακοί σύλλογοι στη Σουηδία. Ένας στη νότια Σουηδία και ο άλλος στη Στοκχόλμη. Οργανωμένα πια ανέλαβαν να συντονίσουν δράσεις που προέβαλαν, προβάλλουν και διατηρούν την ποντιακή ιστορία, παράδοση και ταυτότητα. Πριν ακόμη το 1994 και με κύριο άξονα δράσης τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” κάθε χρόνο σε εκδηλώσεις τιμούσαν με ευλάβεια τις μνήμες από τον Πόντο και τιμούσαν τα θύματα της γενοκτονίας. Αντιστάθηκαν έτσι στην αφομοίωση τους σε ξένα πολιτιστικά πλαίσια και στη λήθη της ιστορίας.
Φυσικά με την αναγνώριση της γενοκτονίας από την Ελληνική Βουλή στις 24 Φεβρουαρίου 1994 το θέμα πήρε άλλες διαστάσεις[2]. Από τότε η «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο» στις 19 Μαίου άρχισε να τιμάται και επίσημα από τον ελληνισμό της Σουηδίας.
Την πρωτοβουλία των εκδηλώσεων είχε ο «Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης».
Ωστόσο οι εκδηλώσεις μνήμης περιορίστηκαν απευθυνόμενες κυρίως σε Έλληνες της παροικίας.
Η πρώτη υπέρβαση έγινε ουσιαστικά το 2002. Ήταν τότε 80 χρόνια μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Με πρωτοβουλία του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Σουηδίας (ΚΕΠΣ) προγραμματίστηκε -με σύμφωνη γνώμη του “Εύξεινου Πόντου Στοκχόλμης»- και διοργανώθηκε ένα σεμινάριο με θέμα «Γενοκτονία και εθνική κάθαρση».
Άποψη από το πρώτο σεμινάριο στη σουηδική γλώσσα που διοργανώθηκε το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2002. Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε χάρη στις επαφές και τη συνεργασία που προηγήθηκε με οργανώσεις Αρμενίων, Ασσυρίων αλλά και Κούρδων στη Σουηδία για την κοινή προώθηση θεμάτων που αφορούσαν την αναγνώριση των γενοκτονιών.
Προσκλήσεις για το σεμινάριο στάλθηκαν σε οργανώσεις/ομοσπονδίες Αρμενίων, Ασσυρίων, Κούρδων και Τούρκων στη Σουηδία. Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκαν οι οργανώσεις Αρμενίων, Ασσυρίων και Κούρδων[3]. Το σεμινάριο έλαβε χώρα στο ΚΕΠΣ, το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2002. Οι εισηγήσεις και η συζήτηση έγιναν στη σουηδική γλώσσα.
Για πρώτη φορά τότε συζητήθηκε η κοινή προώθηση θεμάτων που αφορούσαν την αναγνώριση των γενοκτονιών από τη σουηδική πολιτεία.
Θερμό ήταν το ενδιαφέρον των Ασσυρίων και Αρμενίων.
Από ελληνικής πλευράς -πλην του ΚΕΠΣ- το θέμα αντιμετωπίστηκε σχεδόν με αδιαφορία.
Σημαντική ήταν στην όλη πορεία η προσφορά της Ελληνικής Κοινότητα Β. Στοκχόλμης που άμεσα συνεργαζόμενη με τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” συμμετείχε στη διοργάνωση και προβολή των εκδηλώσεων μνήμης της γενοκτονίας. Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή ποντίων προέδρων και μελών του ΔΣ της εν λόγω κοινότητας.
Άξιο μνείας είναι και η γενική δράση του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Σουηδίας (ΚΕΠΣ[4], 1995-2015) που από το 1994 δημιούργησε τμήμα βιβλιοθήκης αφιερωμένο στον Ποντιακό ελληνισμό. Λόγω της θέσης του τότε -στο κέντρο της Στοκχόλμης- και συγκεκριμένων δράσεων (διαλέξεις, σεμινάρια, εκθέσεις) συνέβαλλε στο να γίνει γνωστή η υπόθεση και στο σουηδικό κοινό. Μετά το σεμινάριο του 2002 το ΚΕΠΣ στάθηκε μόνιμος αρωγός στοιχείων που χρειάστηκαν οργανώσεις και βουλευτές που προωθούσαν το θέμα γενικά στο σουηδικό κοινό και ειδικά στη σουηδική βουλή.
Καθοριστικής σημασίας ήταν η επίσκεψη του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη στη Σουηδία το Μάιο του 2006. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του λειτούργησε καταλυτικά στη διαμόρφωση της ιδέας προώθησης του θέματος της αναγνώρισης της γενοκτονίας του Ποντικού ελληνισμού από τη σουηδική Βουλή.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης ζήτησε και συνάντησε τον Τάσο Σταφυλίδη βουλευτή[5] τότε στο σουηδικό κοινοβούλιο, που αμέσως μετά –το 2006- κατέθεσε και ένθερμα υπερασπίστηκε την πρώτη επερώτηση προς τον τότε Υπουργό εξωτερικών με αίτημα την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων αλλά και την προστασία του ποντιακού πληθυσμού στην Τουρκία που ακόμη καταπιέζεται από το τουρκικό κράτος.
Ακολούθησε η στροφή του “Ευξείνου Πόντου Στοκχόλμης” προς τις συνεργασίες με οργανώσεις Αρμενίων και Ασσυρίων για την κοινή προβολή του θέματος στο σουηδικό κοινό και προς τα μέλη του σουηδικού κοινοβουλίου, με βασικό εκφραστή και κινητήριο μοχλό τον τότε πρόεδρο κ. Κώστα Φραγγίδη.
Στις 12 Ιουνίου 2008 το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας έφτασε για πρώτη φορά επίσημα προς ψήφιση στη σουηδική Βουλή. Απορρίφθηκε όμως με μεγάλη διαφορά (245 βουλευτές ψήφισαν υπέρ της απόρριψης και 37 κατά). Ακολούθησαν ανακοινώσεις τύπου και διαμαρτυρίες από τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” αλλά και αντιδράσεις από Αρμένιους και Ασσύριους. Οι σουηδοί πολιτικοί άρχισαν να βλέπουν το θέμα με διαφορετικό μάτι και να αναζητούν πληροφορίες και στοιχεία.
Προς την ανατροπή
Τον Οκτώβριο του 2008 κατέθεσε ο Νίκος Παπαδόπουλος (βουλευτής τότε στο σουηδικό κοινοβούλιο) νέα πρόταση για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, προσυπογράφοντας στη συνέχεια και μια κοινή πρόταση για την αναγνώριση της γενοκτονίας όλων των χριστιανικών εθνών της Μικράς Ασίας που έπεσαν θύματα της τουρκικής θηριωδίας[6].
Το θέμα απασχόλησε και τις εσωκομματικές διεργασίες των σουηδικών κομμάτων. Έλληνες και φίλοι Σουηδοί τον Οκτώβριο του 2009, συνέβαλλαν στην υιοθέτηση πρότασης για την αναγνώριση της γενοκτονίας από το συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Σύμφωνα με απόφαση συνεδρίου, το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών Σουηδίας θα προέβαινε σε ενέργειες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας τόσο από την Σουηδία, την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και τα Ηνωμένα Έθνη.
Μοχλός πίεσης πάντα και οι οργανώσεις και οι εκπρόσωποι οργανώσεων Αρμενίων και Ασσυρίων, που χρόνια ολόκληρα εργάστηκαν αδιάκοπα και συνεργάστηκαν με τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” για να επιτευχθεί η αναγνώριση της γενοκτονίας από τη σουηδική Βουλή.
Στο σουηδικό κοινοβούλιο οι βουλευτές: Hans Linde, Max Andersson, Esabelle Dingizian, Yilmaz Kerimo, Helena Leander, Lars Ohly, Mats Pertoft, Alice Åström, Bodil Ceballos, Annelie Enochson, Kalle Larsson, Fredrik Malm, Nikos Papadopoulos, Lennart Sacrédeus, Christopher Ödmann, Carina Hägg, Kent Härstedt, Kenneth G Forslund, Kerstin Engle , Olle Thorell, Ameer Sachet, ενστερνίστηκαν την υπόθεση, κατέθεσαν κοινή πρόταση και ένθερμα την υπερασπίστηκαν φέροντας και το ποθητό αποτέλεσμα: Την αναγνώριση της γενοκτονίας από τη σουηδική Βουλή.
Όλοι οι παραπάνω αναφερόμενοι, ως βασικοί συντελεστές, πρωτοστάτησαν και έφεραν εις πέρας μια δική μας εθνική υπόθεση δικαίωσης, πρώτιστα του Ποντιακού Ελληνισμού και ευρύτερα του οικουμενικού ελληνισμού.
Έτσι λοιπόν φτάσαμε στην, πρώτη πιο επίσημη, αναγνώριση από κράτος-πλην Ελλάδας και Κύπρου- της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού στις 11 Μαρτίου 2010.
Η απόφαση της σουηδικής Βουλής αναγνώριζε επίσημα την εξόντωση και τις σφαγές Αρμενίων, Ασσυρίων, Σύριων, Χαλδαίων και Ελλήνων του Πόντου που ξεκίνησαν το 1915 στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ως γενοκτονία.
Η απόφαση λήφθηκε με οριακή διαφορά: 131 ψήφοι έναντι 130!
Ακολούθησαν αναγνωρίσεις από την Αρμενία και την Ολλανδία το 2015. Επίσης 12 πολιτείες των ΗΠΑ και δύο πολιτείες της Αυστραλίας έχουν αναγνωρίσει τη γενοκτονία.
Στις 31 Μαρτίου 2010 ο “Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης”, σε ειδική εορταστική εκδήλωση, απένειμε τον τίτλο του επίτιμου μέλους σε μια σειρά άτομα που με τη δράση τους συνέβαλλαν καθοριστικά στην επιτυχία της αναγνώρισης της Γενοκτονίας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Ελληνικής Κοινότητας Β. Στοκχόλμης μέσα σε μια συγκινητική ατμόσφαιρα.
Οι τιμώμενοι ήταν:
Vahagn Avedian, γραμματέας της Αρμένικης Ομοσπονδίας
Pierre Karatzian, από την Αρμένική Ομοσπονδία
Sait Yildiz, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ασσυρίων
Rachel Hadodo, από την Ομοσπονδία Ασσυρίων
Özcan Kaldoyo, πρόεδρος του Χαλδαϊκού συλλόγου
Fredrik Malm, βουλευτής του Λαϊκού κόμματος
Nikos Papadopoulos (Νίκος Παπαδόπουλος), Βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος
Mats Pertoft, Βουλευτής του Οικολογικού κόμματος
Ulla Hoffman, πρ. πρόεδρος του Αριστερού κόμματος
Tasso Stafilidis (Τάσος Σταφιλίδης), πρ. βουλευτής του Αριστερού κόμματος
Hans Linde, βουλευτής του Αριστερού κόμματος
Kalle Larsson, βουλευτής του Αριστερού κόμματος
Annelie Enochsson, βουλευτής του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος
Carina Hägg, βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος
Yilmaz Kerimo, βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος.
Ας μην ξεχνάμε τους αγώνες που προηγήθηκαν της απόφασης κι ας μην ξεχνάμε όλους αυτούς που αγωνίστηκαν για να τελεσφορήσει η αναγνώριση της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από το κοινοβούλιο της Σουηδίας στις 11 Μαρτίου 2010.
Πηγές:
*Συμμετοχή, παρακολούθηση και καταγραφή γεγονότων εκ του σύνεγγυς.
*”Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης”, ανακοίνωση τύπου, 23/6/2008.
*ΚΕΠΣ/ΑΜ, Το χρονικό του αγώνα που οδήγησε στην αναγνώριση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τη Σουηδική Βουλή. Στοκχόλμη Μάρτιος 2010, αμέσως μετά την αναγνώριση από τη σουηδική Βουλή.
*”Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης”, ανακοίνωση τύπου, 31/3/2010.
[1] Επισημαίνουμε ότι οι Πόντιοι της παροικίας είναι μία εκ των δύο, αριθμητικά σημαντικότερων, ομάδων με ακμαία εθνικοτοπική συνείδηση στην παροικία.
[2] Αμέσως μετά αναγνωρίστηκε η γενοκτονία με απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου στις 19 Μαΐου 1994.
[3] Στη διάρκεια του σεμιναρίου ζητήθηκε «συγνώμη» από τον εκπρόσωπο των Κούρδων για την συμμετοχή τους στους διωγμούς (και σφαγές) χριστιανικών πληθυσμών που κατευθύνονταν από την τουρκική ηγεσία. Και όταν τελείωσαν οι Τούρκοι με του Έλληνες, Αρμένιους και Ασσύριους ακολούθησε η σειρά των Κούρδων…
[4] Το ΚΕΠΣ ήταν πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ελληνική Βιβλιοθήκη, Αρχείο και Μουσείο Σουηδίας (ΕΒΑΜΣ) και τελούσε υπό την αιγίδα του. Ο «Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης» και η Ελληνική Κοινότητα Β. Στοκχόλμης συγκαταλέγονταν μεταξύ των ιδρυτών του Ιδρύματος ΕΒΑΜΣ.
[5] Πρώτος Έλληνας βουλευτής στη Σουηδική Βουλή ήταν ο Αλέκος Χρυσόπουλος. Ο κ. Χρυσόπουλος ήδη στη 10-ετία του 1980 δεν έχανε την ευκαιρία να τονίσει, τόσο στη Σουηδική Βουλή όσο και σε συνεντεύξεις, την ιδιαίτερη Ποντιακή του καταγωγή.
[6] Οι προτάσεις αυτές έγιναν μετά την ατυχή απόφαση της Σουηδικής Βουλής για την απόρριψη της πρότασης αναγνώρισης της γενοκτονίας τον Ιούνιο του 2008.
Πηγή: greekworldwideculturalcenter.com
Στα σπίτια τους δεν έλειπε η ποντιακή μουσική και οι παλαιότεροι μάθαιναν παιδιά και εγγόνια να χορεύουν στους ρυθμούς της ποντιακής λύρας. Συχνά-πυκνά οι μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις σε συλλόγους και κοινότητες της παροικίας είχαν ποντιακή σφραγίδα.
Το 1981 και το 1984 αντίστοιχα δημιουργήθηκαν δύο ποντιακοί σύλλογοι στη Σουηδία. Ένας στη νότια Σουηδία και ο άλλος στη Στοκχόλμη. Οργανωμένα πια ανέλαβαν να συντονίσουν δράσεις που προέβαλαν, προβάλλουν και διατηρούν την ποντιακή ιστορία, παράδοση και ταυτότητα. Πριν ακόμη το 1994 και με κύριο άξονα δράσης τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” κάθε χρόνο σε εκδηλώσεις τιμούσαν με ευλάβεια τις μνήμες από τον Πόντο και τιμούσαν τα θύματα της γενοκτονίας. Αντιστάθηκαν έτσι στην αφομοίωση τους σε ξένα πολιτιστικά πλαίσια και στη λήθη της ιστορίας.
Φυσικά με την αναγνώριση της γενοκτονίας από την Ελληνική Βουλή στις 24 Φεβρουαρίου 1994 το θέμα πήρε άλλες διαστάσεις[2]. Από τότε η «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στον Μικρασιατικό Πόντο» στις 19 Μαίου άρχισε να τιμάται και επίσημα από τον ελληνισμό της Σουηδίας.
Την πρωτοβουλία των εκδηλώσεων είχε ο «Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης».
Ωστόσο οι εκδηλώσεις μνήμης περιορίστηκαν απευθυνόμενες κυρίως σε Έλληνες της παροικίας.
Η πρώτη υπέρβαση έγινε ουσιαστικά το 2002. Ήταν τότε 80 χρόνια μετά τη Μικρασιατική καταστροφή. Με πρωτοβουλία του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Σουηδίας (ΚΕΠΣ) προγραμματίστηκε -με σύμφωνη γνώμη του “Εύξεινου Πόντου Στοκχόλμης»- και διοργανώθηκε ένα σεμινάριο με θέμα «Γενοκτονία και εθνική κάθαρση».
Άποψη από το πρώτο σεμινάριο στη σουηδική γλώσσα που διοργανώθηκε το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2002. Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε χάρη στις επαφές και τη συνεργασία που προηγήθηκε με οργανώσεις Αρμενίων, Ασσυρίων αλλά και Κούρδων στη Σουηδία για την κοινή προώθηση θεμάτων που αφορούσαν την αναγνώριση των γενοκτονιών.
Προσκλήσεις για το σεμινάριο στάλθηκαν σε οργανώσεις/ομοσπονδίες Αρμενίων, Ασσυρίων, Κούρδων και Τούρκων στη Σουηδία. Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκαν οι οργανώσεις Αρμενίων, Ασσυρίων και Κούρδων[3]. Το σεμινάριο έλαβε χώρα στο ΚΕΠΣ, το Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2002. Οι εισηγήσεις και η συζήτηση έγιναν στη σουηδική γλώσσα.
Για πρώτη φορά τότε συζητήθηκε η κοινή προώθηση θεμάτων που αφορούσαν την αναγνώριση των γενοκτονιών από τη σουηδική πολιτεία.
Θερμό ήταν το ενδιαφέρον των Ασσυρίων και Αρμενίων.
Από ελληνικής πλευράς -πλην του ΚΕΠΣ- το θέμα αντιμετωπίστηκε σχεδόν με αδιαφορία.
Σημαντική ήταν στην όλη πορεία η προσφορά της Ελληνικής Κοινότητα Β. Στοκχόλμης που άμεσα συνεργαζόμενη με τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” συμμετείχε στη διοργάνωση και προβολή των εκδηλώσεων μνήμης της γενοκτονίας. Ιδιαίτερη ήταν η συμβολή ποντίων προέδρων και μελών του ΔΣ της εν λόγω κοινότητας.
Άξιο μνείας είναι και η γενική δράση του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Σουηδίας (ΚΕΠΣ[4], 1995-2015) που από το 1994 δημιούργησε τμήμα βιβλιοθήκης αφιερωμένο στον Ποντιακό ελληνισμό. Λόγω της θέσης του τότε -στο κέντρο της Στοκχόλμης- και συγκεκριμένων δράσεων (διαλέξεις, σεμινάρια, εκθέσεις) συνέβαλλε στο να γίνει γνωστή η υπόθεση και στο σουηδικό κοινό. Μετά το σεμινάριο του 2002 το ΚΕΠΣ στάθηκε μόνιμος αρωγός στοιχείων που χρειάστηκαν οργανώσεις και βουλευτές που προωθούσαν το θέμα γενικά στο σουηδικό κοινό και ειδικά στη σουηδική βουλή.
Καθοριστικής σημασίας ήταν η επίσκεψη του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη στη Σουηδία το Μάιο του 2006. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του λειτούργησε καταλυτικά στη διαμόρφωση της ιδέας προώθησης του θέματος της αναγνώρισης της γενοκτονίας του Ποντικού ελληνισμού από τη σουηδική Βουλή.
Ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης ζήτησε και συνάντησε τον Τάσο Σταφυλίδη βουλευτή[5] τότε στο σουηδικό κοινοβούλιο, που αμέσως μετά –το 2006- κατέθεσε και ένθερμα υπερασπίστηκε την πρώτη επερώτηση προς τον τότε Υπουργό εξωτερικών με αίτημα την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων αλλά και την προστασία του ποντιακού πληθυσμού στην Τουρκία που ακόμη καταπιέζεται από το τουρκικό κράτος.
Ακολούθησε η στροφή του “Ευξείνου Πόντου Στοκχόλμης” προς τις συνεργασίες με οργανώσεις Αρμενίων και Ασσυρίων για την κοινή προβολή του θέματος στο σουηδικό κοινό και προς τα μέλη του σουηδικού κοινοβουλίου, με βασικό εκφραστή και κινητήριο μοχλό τον τότε πρόεδρο κ. Κώστα Φραγγίδη.
Στις 12 Ιουνίου 2008 το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας έφτασε για πρώτη φορά επίσημα προς ψήφιση στη σουηδική Βουλή. Απορρίφθηκε όμως με μεγάλη διαφορά (245 βουλευτές ψήφισαν υπέρ της απόρριψης και 37 κατά). Ακολούθησαν ανακοινώσεις τύπου και διαμαρτυρίες από τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” αλλά και αντιδράσεις από Αρμένιους και Ασσύριους. Οι σουηδοί πολιτικοί άρχισαν να βλέπουν το θέμα με διαφορετικό μάτι και να αναζητούν πληροφορίες και στοιχεία.
Προς την ανατροπή
Τον Οκτώβριο του 2008 κατέθεσε ο Νίκος Παπαδόπουλος (βουλευτής τότε στο σουηδικό κοινοβούλιο) νέα πρόταση για την αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων, προσυπογράφοντας στη συνέχεια και μια κοινή πρόταση για την αναγνώριση της γενοκτονίας όλων των χριστιανικών εθνών της Μικράς Ασίας που έπεσαν θύματα της τουρκικής θηριωδίας[6].
Το θέμα απασχόλησε και τις εσωκομματικές διεργασίες των σουηδικών κομμάτων. Έλληνες και φίλοι Σουηδοί τον Οκτώβριο του 2009, συνέβαλλαν στην υιοθέτηση πρότασης για την αναγνώριση της γενοκτονίας από το συνέδριο του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Σύμφωνα με απόφαση συνεδρίου, το κόμμα των Σοσιαλδημοκρατών Σουηδίας θα προέβαινε σε ενέργειες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας τόσο από την Σουηδία, την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και τα Ηνωμένα Έθνη.
Μοχλός πίεσης πάντα και οι οργανώσεις και οι εκπρόσωποι οργανώσεων Αρμενίων και Ασσυρίων, που χρόνια ολόκληρα εργάστηκαν αδιάκοπα και συνεργάστηκαν με τον “Εύξεινο Πόντο Στοκχόλμης” για να επιτευχθεί η αναγνώριση της γενοκτονίας από τη σουηδική Βουλή.
Στο σουηδικό κοινοβούλιο οι βουλευτές: Hans Linde, Max Andersson, Esabelle Dingizian, Yilmaz Kerimo, Helena Leander, Lars Ohly, Mats Pertoft, Alice Åström, Bodil Ceballos, Annelie Enochson, Kalle Larsson, Fredrik Malm, Nikos Papadopoulos, Lennart Sacrédeus, Christopher Ödmann, Carina Hägg, Kent Härstedt, Kenneth G Forslund, Kerstin Engle , Olle Thorell, Ameer Sachet, ενστερνίστηκαν την υπόθεση, κατέθεσαν κοινή πρόταση και ένθερμα την υπερασπίστηκαν φέροντας και το ποθητό αποτέλεσμα: Την αναγνώριση της γενοκτονίας από τη σουηδική Βουλή.
Όλοι οι παραπάνω αναφερόμενοι, ως βασικοί συντελεστές, πρωτοστάτησαν και έφεραν εις πέρας μια δική μας εθνική υπόθεση δικαίωσης, πρώτιστα του Ποντιακού Ελληνισμού και ευρύτερα του οικουμενικού ελληνισμού.
Έτσι λοιπόν φτάσαμε στην, πρώτη πιο επίσημη, αναγνώριση από κράτος-πλην Ελλάδας και Κύπρου- της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού στις 11 Μαρτίου 2010.
Η απόφαση της σουηδικής Βουλής αναγνώριζε επίσημα την εξόντωση και τις σφαγές Αρμενίων, Ασσυρίων, Σύριων, Χαλδαίων και Ελλήνων του Πόντου που ξεκίνησαν το 1915 στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ως γενοκτονία.
Η απόφαση λήφθηκε με οριακή διαφορά: 131 ψήφοι έναντι 130!
Ακολούθησαν αναγνωρίσεις από την Αρμενία και την Ολλανδία το 2015. Επίσης 12 πολιτείες των ΗΠΑ και δύο πολιτείες της Αυστραλίας έχουν αναγνωρίσει τη γενοκτονία.
Στις 31 Μαρτίου 2010 ο “Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης”, σε ειδική εορταστική εκδήλωση, απένειμε τον τίτλο του επίτιμου μέλους σε μια σειρά άτομα που με τη δράση τους συνέβαλλαν καθοριστικά στην επιτυχία της αναγνώρισης της Γενοκτονίας.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Ελληνικής Κοινότητας Β. Στοκχόλμης μέσα σε μια συγκινητική ατμόσφαιρα.
Οι τιμώμενοι ήταν:
Vahagn Avedian, γραμματέας της Αρμένικης Ομοσπονδίας
Pierre Karatzian, από την Αρμένική Ομοσπονδία
Sait Yildiz, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ασσυρίων
Rachel Hadodo, από την Ομοσπονδία Ασσυρίων
Özcan Kaldoyo, πρόεδρος του Χαλδαϊκού συλλόγου
Fredrik Malm, βουλευτής του Λαϊκού κόμματος
Nikos Papadopoulos (Νίκος Παπαδόπουλος), Βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος
Mats Pertoft, Βουλευτής του Οικολογικού κόμματος
Ulla Hoffman, πρ. πρόεδρος του Αριστερού κόμματος
Tasso Stafilidis (Τάσος Σταφιλίδης), πρ. βουλευτής του Αριστερού κόμματος
Hans Linde, βουλευτής του Αριστερού κόμματος
Kalle Larsson, βουλευτής του Αριστερού κόμματος
Annelie Enochsson, βουλευτής του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος
Carina Hägg, βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος
Yilmaz Kerimo, βουλευτής του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος.
Ας μην ξεχνάμε τους αγώνες που προηγήθηκαν της απόφασης κι ας μην ξεχνάμε όλους αυτούς που αγωνίστηκαν για να τελεσφορήσει η αναγνώριση της γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από το κοινοβούλιο της Σουηδίας στις 11 Μαρτίου 2010.
Πηγές:
*Συμμετοχή, παρακολούθηση και καταγραφή γεγονότων εκ του σύνεγγυς.
*”Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης”, ανακοίνωση τύπου, 23/6/2008.
*ΚΕΠΣ/ΑΜ, Το χρονικό του αγώνα που οδήγησε στην αναγνώριση της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από τη Σουηδική Βουλή. Στοκχόλμη Μάρτιος 2010, αμέσως μετά την αναγνώριση από τη σουηδική Βουλή.
*”Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης”, ανακοίνωση τύπου, 31/3/2010.
[1] Επισημαίνουμε ότι οι Πόντιοι της παροικίας είναι μία εκ των δύο, αριθμητικά σημαντικότερων, ομάδων με ακμαία εθνικοτοπική συνείδηση στην παροικία.
[2] Αμέσως μετά αναγνωρίστηκε η γενοκτονία με απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου στις 19 Μαΐου 1994.
[3] Στη διάρκεια του σεμιναρίου ζητήθηκε «συγνώμη» από τον εκπρόσωπο των Κούρδων για την συμμετοχή τους στους διωγμούς (και σφαγές) χριστιανικών πληθυσμών που κατευθύνονταν από την τουρκική ηγεσία. Και όταν τελείωσαν οι Τούρκοι με του Έλληνες, Αρμένιους και Ασσύριους ακολούθησε η σειρά των Κούρδων…
[4] Το ΚΕΠΣ ήταν πρωτοβουλία του Ιδρύματος Ελληνική Βιβλιοθήκη, Αρχείο και Μουσείο Σουηδίας (ΕΒΑΜΣ) και τελούσε υπό την αιγίδα του. Ο «Εύξεινος Πόντος Στοκχόλμης» και η Ελληνική Κοινότητα Β. Στοκχόλμης συγκαταλέγονταν μεταξύ των ιδρυτών του Ιδρύματος ΕΒΑΜΣ.
[5] Πρώτος Έλληνας βουλευτής στη Σουηδική Βουλή ήταν ο Αλέκος Χρυσόπουλος. Ο κ. Χρυσόπουλος ήδη στη 10-ετία του 1980 δεν έχανε την ευκαιρία να τονίσει, τόσο στη Σουηδική Βουλή όσο και σε συνεντεύξεις, την ιδιαίτερη Ποντιακή του καταγωγή.
[6] Οι προτάσεις αυτές έγιναν μετά την ατυχή απόφαση της Σουηδικής Βουλής για την απόρριψη της πρότασης αναγνώρισης της γενοκτονίας τον Ιούνιο του 2008.
Πηγή: greekworldwideculturalcenter.com
