Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026

Οι Ευρωπαίοι «στοκάρουν» μετρητά στα σπίτια τους: Ανησυχία για πόλεμο, πυρκαγιές και κυβερνοεπιθέσεις


    Ένα παράδοξο φαινόμενο παρατηρείται στην Ευρώπη σχετικά με τη χρήση των μετρητών, καθώς, παρά την επέλαση των ψηφιακών πληρωμών, ο συνολικός όγκος των χαρτονομισμάτων που κυκλοφορούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει θεαματική αύξηση. Οι ... 

 

 

Ευρωπαίοι, αν και χρησιμοποιούν λιγότερο τα μετρητά στις καθημερινές συναλλαγές, αποταμιεύουν ολοένα και περισσότερα χαρτονομίσματα στα σπίτια τους. Αυτή η πρακτική λειτουργεί ως ένα «μαξιλάρι» εκτάκτου ανάγκης, αντανακλώντας μια ευρύτερη ανησυχία. 


Η αποκάλυψη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

Την αποκάλυψη αυτή έκανε ο Φίλιπ Λέιν, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), κατά τη διάρκεια του θερινού συνεδρίου MacGill στην Ιρλανδία. Ο κ. Λέιν σημείωσε χαρακτηριστικά ότι «ο συνολικός όγκος των χαρτονομισμάτων συνεχίζει να αυξάνεται».


Πρόσθεσε πως «στις καθημερινές συναλλαγές ο αριθμός τους πέφτει, αλλά ως απόθεμα αυξάνεται», σύμφωνα με όσα μετέδωσε η βρετανική εφημερίδα «The Guardian». 


Οι λόγοι πίσω από την επιστροφή στα μετρητά

Ειδικοί αναλυτές συνδέουν την επιστροφή στο «ρευστό στο στρώμα» με την έντονη ανησυχία που επικρατεί για τις πολεμικές συρράξεις. Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και η απειλή παραλύσεως των online τραπεζικών συστημάτων, η οποία μπορεί να προκληθεί από κυβερνοεπιθέσεις.

Η μνήμη από την εκτεταμένη κυβερνοεπίθεση που υπέστη πέρσι η βρετανική αλυσίδα Marks & Spencer παραμένει νωπή. Η επίθεση αυτή είχε ως αποτέλεσμα να αχρηστευτούν οι online παραγγελίες της εταιρείας για αρκετές εβδομάδες, αναδεικνύοντας την ευπάθεια των ψηφιακών συστημάτων.
 

Επίσημες οδηγίες και το «κιτ επιβίωσης»

Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν ήδη λάβει επίσημες οδηγίες, οι οποίες τίθενται σε ισχύ από το 2025. Οι οδηγίες αυτές συστήνουν τη διατήρηση στο σπίτι προμηθειών, όπως νερό, κονσερβοποιημένα τρόφιμα και ραδιόφωνο, για τουλάχιστον 72 ώρες.

Αυτό γίνεται στο πλαίσιο της προετοιμασίας για ακραία φαινόμενα, όπως οι καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τη Γαλλία και την Ισπανία, οι πλημμύρες ή τυχόν εχθρικές ενέργειες. Στο πλαίσιο αυτού του «κιτ επιβίωσης», η παρουσία μετρητών κρίνεται απολύτως απαραίτητη. 


Οι συστάσεις κρατών μελών και τα στοιχεία της ΕΚΤ

Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τα οποία παρακολουθούν την κυκλοφορία του χρήματος από το 2002, αποτυπώνουν το μέγεθος του φαινομένου. Χώρες όπως η Αυστρία, η Φινλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία συνιστούν ήδη στους πολίτες τους να κρατούν ένα συγκεκριμένο ποσό μετρητών.

Συγκεκριμένα, προτείνεται η διατήρηση 70 έως 100 ευρώ ανά νοικοκυριό, ποσό το οποίο θεωρείται ικανό να καλύψει τα βασικά έξοδα για ένα 72ωρο. Αυτή η σύσταση γίνεται για την περίπτωση που «πέσουν» οι τραπεζικές εφαρμογές και τα συστήματα POS. 


Η προειδοποίηση ειδικού για τη χρήση των μετρητών

Η Όλιβ ΜακΚάρθι, καθηγήτρια στο University College Cork, η οποία ειδικεύεται στη χρηματοοικονομική ενσωμάτωση, προειδοποιεί ότι τα μετρητά δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται απλώς ως λύση ανάγκης. Όπως δήλωσε, «ενώ οι συμβουλές για τη διατήρηση μετρητών για έκτακτες ανάγκες είναι καλογραμμένες και χρησιμεύουν στο να μας υπενθυμίζουν σε όλους να είμαστε προετοιμασμένοι όταν τα ψηφιακά συστήματα μας απογοητεύουν, είναι απαραίτητο τα μετρητά να μην θεωρούνται απλώς ως εφεδρικό μέτρο».

Η καθηγήτρια υπογράμμισε ότι «αν σταματήσουμε να τα χρησιμοποιούμε όταν δεν υπάρχει κρίση, μπορεί να μην είναι εύκολο να τα χρησιμοποιήσουμε όταν ξεσπάσει μία». Η ΕΚΤ, από την πλευρά της, χαρακτηρίζει τα μετρητά ως θεμέλιο της «εθνικής ετοιμότητας για κρίσεις», αποκαλώντας «παράδοξο» το γεγονός ότι η χρήση τους στις καθημερινές αγορές μειώνεται, ενώ η φύλαξή τους αυξάνεται.

Με πληροφορίες από: Ieidiseis