Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική που οι εξελίξεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για δικαιολογίες.
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα είναι μία από αυτές.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ επέμενε ότι απέναντι στην ακρίβεια και στην εκτίναξη του κόστους ενέργειας και μετακίνησης, η κυβέρνηση οφείλει να εξετάσει ουσιαστικές και άμεσες παρεμβάσεις. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και η προσωρινή μείωση του ΕΦΚ για όσο διαρκεί η κρίση.
Δεν μιλούσαμε για μια μόνιμη και χωρίς όρους φορολογική αλλαγή. Μιλούσαμε για ένα έκτακτο, προσωρινό μέτρο ανακούφισης της κοινωνίας.
Και όμως, η πρόταση αυτή...
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στα καύσιμα είναι μία από αυτές.
Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ επέμενε ότι απέναντι στην ακρίβεια και στην εκτίναξη του κόστους ενέργειας και μετακίνησης, η κυβέρνηση οφείλει να εξετάσει ουσιαστικές και άμεσες παρεμβάσεις. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και η προσωρινή μείωση του ΕΦΚ για όσο διαρκεί η κρίση.
Δεν μιλούσαμε για μια μόνιμη και χωρίς όρους φορολογική αλλαγή. Μιλούσαμε για ένα έκτακτο, προσωρινό μέτρο ανακούφισης της κοινωνίας.
Και όμως, η πρόταση αυτή...
αντιμετωπίστηκε επίμονα με επιφυλακτικότητα και απαξιωτικά επιχειρήματα. Ακόμη και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, είχε εκφράσει την αντίθεσή του στη μείωση του ΕΦΚ, υποστηρίζοντας ότι το μέτρο δεν θα περνούσε στον καταναλωτή.
Σήμερα, όμως, το σκηνικό αλλάζει.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι θα θέσει μετ’ επιτάσεως σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ζήτημα της προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, υπό την προϋπόθεση μιας ευρωπαϊκής εξαίρεσης από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό ζήτημα.
Όταν το πρότεινε το ΠΑ.ΣΟ.Κ ήταν λαϊκισμός.
Όταν το εξετάζει σήμερα η κυβέρνηση, είναι αναγκαία παρέμβαση;
Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Είναι απολύτως πολιτικό.
Γιατί οι πολίτες δεν μπορούν να ξεχάσουν όσα άκουγαν όλο το προηγούμενο διάστημα. Δεν μπορούν να ξεχάσουν ότι κάθε πρόταση για ουσιαστική μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στα καύσιμα συνοδευόταν από το επιχείρημα ότι «δεν γίνεται», ότι «δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος» ή ότι η μείωση δεν θα έφτανε στην αντλία.
Τώρα ακούμε ότι, εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκή δυνατότητα, η κυβέρνηση θα μπορούσε να προχωρήσει προσωρινά σε μείωση.
Ακριβώς αυτό έλεγε το ΠΑ. ΣΟ.Κ.
Και μάλιστα το είχε θέσει ως μέρος μιας ευρύτερης πρότασης για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Τον Μάρτιο του 2026 το ΠΑ.ΣΟ.Κ επανέφερε επίσημα την πρόταση για μείωση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ στα καύσιμα για όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση.
Δεν είναι λοιπόν ότι ξαφνικά ανακαλύφθηκε το πρόβλημα.
Το πρόβλημα ήταν γνωστό.
Η πρόταση ήταν γνωστή.
Η κοινωνική ανάγκη ήταν γνωστή.
Αυτό που άλλαξε είναι η κυβερνητική στάση.
Και αυτή η αλλαγή στάσης αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: ότι πολλές φορές η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται την ανάγκη για μέτρα μόνο όταν η κοινωνική πίεση και η πραγματικότητα δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν.
Γιατί η ακρίβεια δεν είναι αριθμός σε έναν πίνακα. Είναι ο οδηγός που γεμίζει το ρεζερβουάρ, ο επαγγελματίας που πληρώνει το πετρέλαιο, ο εργαζόμενος που μετακινείται καθημερινά, ο αγρότης που βλέπει το κόστος παραγωγής να αυξάνεται, η οικογένεια που πρέπει να θερμάνει το σπίτι της.
Και ειδικά στην Πιερία, σε έναν νομό όπου η καθημερινότητα των ανθρώπων συνδέεται άμεσα με τις μετακινήσεις, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και το αυξημένο ενεργειακό κόστος, γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει η ακρίβεια στην πράξη.
Γι’ αυτό και το ζητούμενο δεν είναι να πανηγυρίσουμε επειδή η κυβέρνηση συζητά σήμερα κάτι που το ΠΑ.ΣΟ.Κ πρότεινε χθες.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει επιτέλους αποτέλεσμα.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις και επιμένει ότι η πολιτεία πρέπει να χρησιμοποιεί τα διαθέσιμα δημοσιονομικά εργαλεία όταν οι έκτακτες συνθήκες το απαιτούν. Και σήμερα επαναφέρει με σαφήνεια το ερώτημα: ποιος εμποδίζει την κυβέρνηση να μειώσει προσωρινά τον ΕΦΚ όσο διαρκεί η έκτακτη κατάσταση;
Η πολιτική αξιοπιστία, όμως, δεν κρίνεται από το ποιος θα ανακοινώσει τελευταίος ένα μέτρο.
Κρίνεται από το ποιος τολμά να προτείνει λύσεις όταν αυτές χρειάζονται και από το αν υπάρχει συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις.
Γιατί οι πολίτες έχουν μνήμη.
Και στην Πιερία, οι άνθρωποι δεν περιμένουν άλλες εξηγήσεις για το γιατί κάτι «δεν γίνεται».
Περιμένουν λύσεις που να φαίνονται στην τσέπη τους.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ δεν ζητά να δικαιωθεί επειδή μια πρότασή του επανέρχεται σήμερα στο κυβερνητικό τραπέζι. Ζητά να εφαρμοστεί μια ουσιαστική πολιτική ανακούφισης για την κοινωνία.
Και αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην επικοινωνιακή διαχείριση μιας κρίσης και σε μια πραγματική πολιτική πρόταση διακυβέρνησης.
Σήμερα, όμως, το σκηνικό αλλάζει.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι θα θέσει μετ’ επιτάσεως σε ευρωπαϊκό επίπεδο το ζήτημα της προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, υπό την προϋπόθεση μιας ευρωπαϊκής εξαίρεσης από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό ζήτημα.
Όταν το πρότεινε το ΠΑ.ΣΟ.Κ ήταν λαϊκισμός.
Όταν το εξετάζει σήμερα η κυβέρνηση, είναι αναγκαία παρέμβαση;
Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Είναι απολύτως πολιτικό.
Γιατί οι πολίτες δεν μπορούν να ξεχάσουν όσα άκουγαν όλο το προηγούμενο διάστημα. Δεν μπορούν να ξεχάσουν ότι κάθε πρόταση για ουσιαστική μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στα καύσιμα συνοδευόταν από το επιχείρημα ότι «δεν γίνεται», ότι «δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος» ή ότι η μείωση δεν θα έφτανε στην αντλία.
Τώρα ακούμε ότι, εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκή δυνατότητα, η κυβέρνηση θα μπορούσε να προχωρήσει προσωρινά σε μείωση.
Ακριβώς αυτό έλεγε το ΠΑ. ΣΟ.Κ.
Και μάλιστα το είχε θέσει ως μέρος μιας ευρύτερης πρότασης για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Τον Μάρτιο του 2026 το ΠΑ.ΣΟ.Κ επανέφερε επίσημα την πρόταση για μείωση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ στα καύσιμα για όσο διαρκεί η ενεργειακή κρίση.
Δεν είναι λοιπόν ότι ξαφνικά ανακαλύφθηκε το πρόβλημα.
Το πρόβλημα ήταν γνωστό.
Η πρόταση ήταν γνωστή.
Η κοινωνική ανάγκη ήταν γνωστή.
Αυτό που άλλαξε είναι η κυβερνητική στάση.
Και αυτή η αλλαγή στάσης αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: ότι πολλές φορές η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται την ανάγκη για μέτρα μόνο όταν η κοινωνική πίεση και η πραγματικότητα δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν.
Γιατί η ακρίβεια δεν είναι αριθμός σε έναν πίνακα. Είναι ο οδηγός που γεμίζει το ρεζερβουάρ, ο επαγγελματίας που πληρώνει το πετρέλαιο, ο εργαζόμενος που μετακινείται καθημερινά, ο αγρότης που βλέπει το κόστος παραγωγής να αυξάνεται, η οικογένεια που πρέπει να θερμάνει το σπίτι της.
Και ειδικά στην Πιερία, σε έναν νομό όπου η καθημερινότητα των ανθρώπων συνδέεται άμεσα με τις μετακινήσεις, την αγροτική παραγωγή, τον τουρισμό και το αυξημένο ενεργειακό κόστος, γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνει η ακρίβεια στην πράξη.
Γι’ αυτό και το ζητούμενο δεν είναι να πανηγυρίσουμε επειδή η κυβέρνηση συζητά σήμερα κάτι που το ΠΑ.ΣΟ.Κ πρότεινε χθες.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει επιτέλους αποτέλεσμα.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις και επιμένει ότι η πολιτεία πρέπει να χρησιμοποιεί τα διαθέσιμα δημοσιονομικά εργαλεία όταν οι έκτακτες συνθήκες το απαιτούν. Και σήμερα επαναφέρει με σαφήνεια το ερώτημα: ποιος εμποδίζει την κυβέρνηση να μειώσει προσωρινά τον ΕΦΚ όσο διαρκεί η έκτακτη κατάσταση;
Η πολιτική αξιοπιστία, όμως, δεν κρίνεται από το ποιος θα ανακοινώσει τελευταίος ένα μέτρο.
Κρίνεται από το ποιος τολμά να προτείνει λύσεις όταν αυτές χρειάζονται και από το αν υπάρχει συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις.
Γιατί οι πολίτες έχουν μνήμη.
Και στην Πιερία, οι άνθρωποι δεν περιμένουν άλλες εξηγήσεις για το γιατί κάτι «δεν γίνεται».
Περιμένουν λύσεις που να φαίνονται στην τσέπη τους.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ δεν ζητά να δικαιωθεί επειδή μια πρότασή του επανέρχεται σήμερα στο κυβερνητικό τραπέζι. Ζητά να εφαρμοστεί μια ουσιαστική πολιτική ανακούφισης για την κοινωνία.
Και αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην επικοινωνιακή διαχείριση μιας κρίσης και σε μια πραγματική πολιτική πρόταση διακυβέρνησης.
Γιώργος Καλαμάτας
