το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αποκάλυψε τη συζήτηση με τον Ντόναλντ Τραμπ για την επιστροφή της Τουρκίας στα F-35, αναφέρθηκε στα KAAN και Eurofighter και ανέπτυξε τη σκληρή του γραμμή για τη Γάζα
Τις ελληνικές εκλογές έφερε στο προσκήνιο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απαντώντας σε δημοσιογράφους στο Turkish House της Νέας Υόρκης μετά την παρουσία του στην 81η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Η ερώτηση αφορούσε τις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας και τις ελληνικές τοποθετήσεις γύρω από τα F-35, όμως ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε να ανοίξει περισσότερο το κάδρο και να μιλήσει ευθέως για την επόμενη ελληνική κάλπη, ακόμη και για το ενδεχόμενο αλλαγής κυβέρνησης ή αντιπολίτευσης. Η βασική του γραμμή ήταν ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ως πεδίο που ξεπερνά την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση στην Ελλάδα. Η αναφορά του στις επερχόμενες ελληνικές εκλογές καταγράφεται και στο πλήρες ρεπορτάζ του Anadolu για τις δηλώσεις του στη Νέα Υόρκη.
«Μπορεί να αλλάξει η κυβέρνηση, μπορεί να αλλάξει η αντιπολίτευση»
«Δεν έχουμε κανένα ενδιαφέρον για την εσωτερική πολιτική της Ελλάδας ή οποιουδήποτε άλλου γείτονά μας. Μπορεί να διεξαχθούν εκλογές στην Ελλάδα, μπορεί να αλλάξει η κυβέρνηση, μπορεί να αλλάξει η αντιπολίτευση. Αυτές δεν είναι οι ανησυχίες μας. Η ανησυχία μας είναι τα δικαιώματα και η ασφάλεια της Τουρκίας, καθώς και η διατήρηση της ειρήνης και της ηρεμίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Θέλω να το δηλώσω ξεκάθαρα: Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας, είναι γείτονας, σύμμαχος υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι πολύ ευαίσθητες και σημαντικές για να χρησιμοποιούνται ως προεκλογική εκστρατεία. Βλέπουμε αυτές τις συζητήσεις από αυτή την οπτική γωνία. Εστιάζουμε στην δική μας ατζέντα και τώρα ασχολούμαστε με τις δικές μας υποθέσεις».
Το μήνυμα έχει δύο καθαρά σκέλη. Από τη μία, ο Ερντογάν επιχειρεί να κρατήσει τις σχέσεις Αθήνας – Άγκυρας έξω από την ελληνική προεκλογική σύγκρουση. Από την άλλη, επαναφέρει με σαφήνεια την τουρκική ατζέντα περί «δικαιωμάτων και ασφάλειας της Τουρκίας» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δείχνοντας ότι η περίοδος χαμηλότερων τόνων συνοδεύεται από πλήρη διατήρηση των θέσεων της Άγκυρας. Το Anadolu επιβεβαιώνει ότι η απάντηση δόθηκε συγκεκριμένα σε ερώτηση για τις ελληνικές εκλογές και τις συζητήσεις γύρω από τις τουρκικές ανάγκες για F-35.
Ο Τραμπ, τα F-35 και η πίεση της Άγκυρας
Από το ελληνικό μέτωπο ο Ερντογάν πέρασε ευθέως στη μεγάλη εξοπλιστική εκκρεμότητα της Τουρκίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Τούρκος πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι το θέμα της επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 συζητήθηκε με τον Ντόναλντ Τραμπ στο ΝΑΤΟ και παρουσίασε την αμερικανική στάση ως θετική σε πολιτικό επίπεδο, περιμένοντας πλέον συγκεκριμένες κινήσεις. Το Anadolu επιβεβαιώνει ότι ο Ερντογάν μίλησε για θετική θέση του Τραμπ και για συνέχιση των επαφών γύρω από το πρόγραμμα.
«Συζητήσαμε αυτό το θέμα και με τον κ. Τραμπ στο ΝΑΤΟ. Επέδειξε θετική βούληση σχετικά με την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35. Τώρα περιμένουμε αυτή η βούληση να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα βήματα. Συνεχίζουμε τις επαφές μας για αυτό το θέμα. Πιστεύω ότι θα επιτύχουμε αποτελέσματα».
Ο Ερντογάν συνέδεσε μάλιστα την υπόθεση των μαχητικών με το συνολικό επίπεδο των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, υποστηρίζοντας ότι η προσωπική του σχέση με τον Τραμπ έχει δώσει νέα ώθηση στον άξονα Άγκυρας – Ουάσιγκτον. Η Τουρκία επενδύει ανοιχτά σε αυτή τη σχέση για να ξεμπλοκάρει μία υπόθεση που αποτελεί εδώ και χρόνια βασική εκκρεμότητα της αμυντικής της στρατηγικής.
KAAN και Eurofighter στο ίδιο εξοπλιστικό παζλ
Ο Τούρκος πρόεδρος φρόντισε ταυτόχρονα να δείξει ότι η Άγκυρα κρατά περισσότερα από ένα χαρτιά πάνω στο τραπέζι. Έβαλε δίπλα στα F-35 το εγχώριο μαχητικό KAAN, τα συστήματα αεράμυνας και συνολικά την ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας, ενώ επιβεβαίωσε ότι οι επαφές με τη βρετανική πλευρά για τα Eurofighter συνεχίζονται. Οι δύο αυτές κατευθύνσεις καταγράφονται επίσης στο πλήρες ρεπορτάζ του Anadolu.
«Θέλουμε να παράγουμε τα δικά μας μαχητικά αεροσκάφη, συστήματα αεράμυνας και δυνατότητες αμυντικής βιομηχανίας, ξεκινώντας από το KAAN. Εν τω μεταξύ, είχαμε και μια συνάντηση με τον Βρετανό Πρωθυπουργό. Τα βήματά μας και η εργασία μας στο θέμα του Eurofighter συνεχίζονται και με αυτούς. Η Τουρκία έχει ανάγκες ασφάλειας, άμυνας και στρατηγικούς στόχους. Θα εργαστούμε για την επίτευξη των στόχων μας και, αν θέλει ο Θεός, δεν θα κάνουμε βήμα πίσω».
Η Άγκυρα εμφανίζει έτσι μια πολυεπίπεδη αμυντική στρατηγική. Επιστροφή στα F-35 μέσω Ουάσιγκτον, Eurofighter μέσω Λονδίνου και ανάπτυξη του KAAN στο εσωτερικό. Ο Ερντογάν συμπύκνωσε την εκτίμησή του για τις διαπραγματεύσεις στη φράση ότι «η διαδικασία προχωρά και θα καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον».
Σκληρή παρέμβαση για τη Γάζα
Μεγάλο μέρος της παρέμβασης Ερντογάν στη Νέα Υόρκη αφορούσε και τη Γάζα, με τον Τούρκο πρόεδρο να επαναλαμβάνει ότι η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή περνά μέσα από μόνιμη εκεχειρία, ανοικοδόμηση και πολιτικό μέλλον για τους Παλαιστινίους. Το Anadolu επιβεβαιώνει ότι έθεσε ως προϋποθέσεις για διαρκή ειρήνη τον τερματισμό της αιματοχυσίας, τη μονιμοποίηση της εκεχειρίας και ένα αξιοπρεπές μέλλον των Παλαιστινίων στη γη τους.
«Χωρίς να σταματήσει η αιματοχυσία στη Γάζα, χωρίς να γίνει η εκεχειρία μόνιμη και χωρίς να διασφαλιστεί ένα αξιοπρεπές μέλλον για τους Παλαιστίνιους στη γη τους, δεν θα υπάρξει διαρκής ειρήνη στη Μέση Ανατολή», ανέφερε, ζητώντας παράλληλα από τη διεθνή κοινότητα και ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες να ασκήσουν πίεση προς το Ισραήλ.
Ο Ερντογάν έβαλε επίσης στο τραπέζι την ανάγκη δημιουργίας μηχανισμών που θα αποτρέπουν νέα ανάφλεξη, θα επιταχύνουν την ανοικοδόμηση της Γάζας και θα διασφαλίζουν πολιτική προοπτική για τους Παλαιστινίους. Από την ελληνική κάλπη και το Αιγαίο μέχρι τα F-35, το KAAN, τα Eurofighter και τη Γάζα, ο Τούρκος πρόεδρος χρησιμοποίησε τη Νέα Υόρκη για να απλώσει ολόκληρη την περιφερειακή ατζέντα της Άγκυρας. Στην Αθήνα, όμως, η φράση που κρατά περισσότερο βάρος είναι εκείνη με την οποία έβαλε για πρώτη φορά τόσο καθαρά μέσα στην ίδια απάντηση τις ελληνικές εκλογές, την κυβέρνηση, την αντιπολίτευση και την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
