Δεν έχει μία απόλυτα αντίστοιχη απόδοση στα αγγλικά
Μία και μόνο λέξη από την πρώτη κιόλας σειρά της «Οδύσσειας» έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση για τους μεταφραστές.
Πρόκειται για...
Πρόκειται για...
το «πολύτροπος», τον χαρακτηρισμό με τον οποίο ο Όμηρος περιγράφει τον Οδυσσέα, μια λέξη που δεν έχει μία απόλυτα αντίστοιχη απόδοση στα αγγλικά.
Η λέξη εμφανίζεται μόλις στην πέμπτη θέση του αρχαίου κειμένου, όμως συμπυκνώνει πολλές διαφορετικές έννοιες. Ανάλογα με την ερμηνεία, μπορεί να παραπέμπει στην πολυμήχανη φύση του Οδυσσέα, στην ευστροφία του, στην ικανότητά του να προσαρμόζεται ή ακόμα και στην πολυτάραχη και περιπετειώδη ζωή του.
Όπως επισημαίνει η πλατφόρμα Timeless Book Club, που ασχολείται με κλασικά έργα, οι διαφορετικοί μεταφραστές της «Οδύσσειας» έχουν επιλέξει διαφορετικές αγγλικές λέξεις για να αποδώσουν τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό. Ο λόγος είναι ότι καμία μεμονωμένη αγγλική λέξη δεν φαίνεται να μπορεί να αποδώσει ταυτόχρονα όλες τις αποχρώσεις του αρχαιοελληνικού όρου.
Έτσι, κάθε μεταφραστική επιλογή αναδεικνύει και μια διαφορετική πλευρά της προσωπικότητας του Οδυσσέα. Η απόδοση μιας λέξης αντί κάποιας άλλης δεν αφορά επομένως μόνο τη γλώσσα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε μεταφραστής αντιλαμβάνεται τον ομηρικό ήρωα.
Στην αγγλική απόδοση που παρουσιάζει το Timeless Book Club, το «πολύτροπος» αποδίδεται ως «agacious», λέξη που παραπέμπει σε έναν άνθρωπο οξυδερκή, διορατικό και ικανό να αντιλαμβάνεται γρήγορα τις καταστάσεις.
Η δυσκολία της μετάφρασης αναδεικνύει έτσι κάτι που συχνά χάνεται όταν ένα αρχαίο κείμενο μεταφέρεται σε μια σύγχρονη γλώσσα: μία μόνο λέξη μπορεί να κουβαλά πολλαπλές σημασίες, αφήνοντας κάθε μεταφραστή να αποφασίσει ποια από αυτές θα αναδείξει.
Η λέξη εμφανίζεται μόλις στην πέμπτη θέση του αρχαίου κειμένου, όμως συμπυκνώνει πολλές διαφορετικές έννοιες. Ανάλογα με την ερμηνεία, μπορεί να παραπέμπει στην πολυμήχανη φύση του Οδυσσέα, στην ευστροφία του, στην ικανότητά του να προσαρμόζεται ή ακόμα και στην πολυτάραχη και περιπετειώδη ζωή του.
Όπως επισημαίνει η πλατφόρμα Timeless Book Club, που ασχολείται με κλασικά έργα, οι διαφορετικοί μεταφραστές της «Οδύσσειας» έχουν επιλέξει διαφορετικές αγγλικές λέξεις για να αποδώσουν τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό. Ο λόγος είναι ότι καμία μεμονωμένη αγγλική λέξη δεν φαίνεται να μπορεί να αποδώσει ταυτόχρονα όλες τις αποχρώσεις του αρχαιοελληνικού όρου.
Έτσι, κάθε μεταφραστική επιλογή αναδεικνύει και μια διαφορετική πλευρά της προσωπικότητας του Οδυσσέα. Η απόδοση μιας λέξης αντί κάποιας άλλης δεν αφορά επομένως μόνο τη γλώσσα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε μεταφραστής αντιλαμβάνεται τον ομηρικό ήρωα.
Στην αγγλική απόδοση που παρουσιάζει το Timeless Book Club, το «πολύτροπος» αποδίδεται ως «agacious», λέξη που παραπέμπει σε έναν άνθρωπο οξυδερκή, διορατικό και ικανό να αντιλαμβάνεται γρήγορα τις καταστάσεις.
Η δυσκολία της μετάφρασης αναδεικνύει έτσι κάτι που συχνά χάνεται όταν ένα αρχαίο κείμενο μεταφέρεται σε μια σύγχρονη γλώσσα: μία μόνο λέξη μπορεί να κουβαλά πολλαπλές σημασίες, αφήνοντας κάθε μεταφραστή να αποφασίσει ποια από αυτές θα αναδείξει.
