Πρόκειται για ένα Ηρώο αφιερωμένο στα θύματα των πολεμικών συγκρούσεων, το οποίο φέρει το επίγραμμα:
«ΕΛΑΧΙΣΤΟΝ ΤΕΚΜΗΡΙΟΝ ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΕΣΟΝΤΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΕΜΟΥΣ 1912–1922 ΗΡΩΙΚΑ ΤΕΚΝΑ ΤΗΣ».
Στις τρεις ενεπίγραφες πλευρές της επιτύμβιας στήλης μνημονεύονται οι φονευθέντες, οι εξαφανισθέντες και οι θανόντες πολίτες της Κατερίνης κατά την περίοδο της απελευθέρωσης της πόλης, στις 16 Οκτωβρίου 1912, καθώς και στα χρόνια που ακολούθησαν.
Προς...
τιμήν των αδικοχαμένων, περί το 1924, η τότε Κοινότητα Αικατερίνης ανήγειρε το συγκεκριμένο Ηρώο, το οποίο για δεκαετίες αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την ιστορική μνήμη της πόλης.
Η πρώτη δεκαετία
Η πρώτη δεκαετία μετά την απελευθέρωση αυτής της μακεδονικής γης, που διατηρούσε ακόμη την παλαιότερη λόγια ονομασία της, Αικατερίνη, σημαδεύτηκε από τα δεινά των πολέμων, αλλά και από τις οδυνηρές συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής και της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Οι Έλληνες που έφτασαν από τις αλησμόνητες πατρίδες εγκαταστάθηκαν στη νέα τους γη και, μαζί με τους ντόπιους κατοίκους, προσπάθησαν να επουλώσουν τις πληγές που άφησαν πίσω τους οι πολεμικές συγκρούσεις και οι τραγικές ιστορικές εξελίξεις.
Η πρώτη δεκαετία
Η πρώτη δεκαετία μετά την απελευθέρωση αυτής της μακεδονικής γης, που διατηρούσε ακόμη την παλαιότερη λόγια ονομασία της, Αικατερίνη, σημαδεύτηκε από τα δεινά των πολέμων, αλλά και από τις οδυνηρές συνέπειες της Μικρασιατικής Καταστροφής και της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Οι Έλληνες που έφτασαν από τις αλησμόνητες πατρίδες εγκαταστάθηκαν στη νέα τους γη και, μαζί με τους ντόπιους κατοίκους, προσπάθησαν να επουλώσουν τις πληγές που άφησαν πίσω τους οι πολεμικές συγκρούσεις και οι τραγικές ιστορικές εξελίξεις.
Μέσα σε αυτό το δύσκολο ιστορικό περιβάλλον, το Ηρώο του Δημοτικού Κήπου αποτέλεσε έμπρακτη έκφραση ευγνωμοσύνης και συλλογικής μνήμης προς εκείνους που χάθηκαν στους αγώνες της εποχής.
Λησμονώντας την ιστορία
Το Μνημείο του Δημοτικού Κήπου Κατερίνης έχει, εδώ και αρκετά χρόνια, περιέλθει στη λήθη και την απαξίωση, καθώς απουσιάζει και φέτος από το επίσημο πρόγραμμα των εορταστικών εκδηλώσεων για την απελευθέρωση της πόλης. Στις τελετές κατάθεσης στεφάνων, οι τιμές αποδίδονται πλέον σε νεότερο Μνημείο, αφήνοντας εκτός του επίσημου εορτασμού τα «Ηρωικά Τέκνα της Κατερίνης», παρά το γεγονός ότι επί δεκαετίες το συγκεκριμένο Ηρώο αποτελούσε το κατεξοχήν μνημειακό σημείο αναφοράς της πόλης.
Πρόκειται, κατά την άποψή μας, για μια απόφαση που δεν συνάδει με την ιστορική διαδρομή της Κατερίνης και την ανάγκη διαφύλαξης της συλλογικής της μνήμης.
Τόσο προσωπικά όσο και μέσω παρεμβάσεων φορέων της πόλης και κατοίκων της περιοχής, έχουν διατυπωθεί επί σειρά ετών εκκλήσεις προς κάθε αρμόδιο, προκειμένου να αποδοθεί η δέουσα τιμή σε αυτό το παλαιό μνημειακό τοπόσημο. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές προσέκρουαν, μέχρι πρόσφατα, σε πλήρη αδιαφορία.
Όσοι σέβονται την ιστορία
Ευτυχώς, στον τόπο μας υπάρχουν άνθρωποι που ευαισθητοποιούνται σε ζητήματα ιστορικής μνήμης. Άνθρωποι που δεν λησμονούν την ιστορική πορεία του τόπου τους, τις μεταβολές που σημάδεψαν την εξέλιξή του και τα ίχνη που αφήνει ο χρόνος.
Με γνώμονα τον σεβασμό στην ιστορική διαδρομή της Κατερίνης, πέρυσι, ύστερα από εισήγηση του διευθυντή του 2ου Δημοτικού Σχολείου Κατερίνης και διδάκτορα Τοπικής Ιστορίας, Νικολάου Ναχόπουλου, ο Δήμος Κατερίνης προχώρησε στη θεσμοθέτηση της τιμητικής τελετής, με την άμεση αποδοχή της πρότασης από τον δήμαρχο Ιωάννη Ντούμο.
Η πρωτοβουλία αυτή έδωσε νέα πνοή στην απόδοση φόρου τιμής στα «Ηρωικά Τέκνα της Κατερίνης», καθιερώνοντας την πραγματοποίηση της εκδήλωσης στις 15 Οκτωβρίου κάθε έτους. Μάλιστα, ο δήμαρχος, ως πρώτος πολίτης της πρωτεύουσας της Πιερίας, ζήτησε η τελετή να οργανώνεται με τη μεγαλύτερη δυνατή αρτιότητα και τον προσήκοντα σεβασμό.
Πρόκειται για μια εκδήλωση που περιλαμβάνει καταθέσεις στεφάνων, ιστορική αφήγηση, χορωδιακά ακούσματα και δρώμενα, δίνοντας την ευκαιρία στις νεότερες γενιές να γνωρίσουν πτυχές της ιστορίας του τόπου τους και να συνδεθούν με την ιστορική του μνήμη.
Αξίζουν συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία αυτή στον δήμαρχο Ιωάννη Ντούμο και στον διευθυντή του 2ου Δημοτικού Σχολείου, Νικόλαο Ναχόπουλο, καθώς και στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές του σχολείου, που συμβάλλουν ενεργά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της Κατερίνης.
Ανοιχτή εκδήλωση για όλους
Η φετινή εκδήλωση, η οποία θα πραγματοποιηθεί το πρωί της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου 2026, είναι ανοιχτή στη συμμετοχή και άλλων φορέων, καθώς και σχολείων της Κατερίνης, ώστε να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη συμβολική και τιμητική βαρύτητα.
Η παρουσία, βεβαίως, των πολιτών που επιθυμούν να παραστούν θα αποτελέσει έμπρακτη έκφραση σεβασμού προς τους ανθρώπους που μνημονεύονται στο ιστορικό Ηρώο, αλλά και προς την ίδια την ιστορία της πόλης.
Γιατί η ιστορική μνήμη δεν διατηρείται μόνο μέσα από τα μνημεία, αλλά και μέσα από τις πράξεις με τις οποίες κάθε γενιά επιλέγει να τα τιμά.
Ρεπορτάζ – Σχόλιο: Περικλής Χατζηγιάννης
\
