Η...
Δημοτική Αστυνομία έχει συγκεκριμένες αρμοδιότητες στον έλεγχο της κυκλοφορίας, οι οποίες δεν περιορίζονται στην παράνομη στάθμευση. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ελέγχους για συγκεκριμένες παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ οι πρόσφατες αλλαγές επηρεάζουν τόσο το εύρος των αρμοδιοτήτων όσο και τον τρόπο με τον οποίο αυτές ασκούνται στους δήμους.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια λιγότερο γνωστή πτυχή: το νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ειδικό εξοπλισμό, μέσα δέσμευσης, όπως οι χειροπέδες, καθώς και δυνατότητα σύλληψης υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας δημοτικός αστυνομικός μπορεί να χρησιμοποιήσει χειροπέδες σε οποιονδήποτε πολίτη ή απλώς επειδή του βεβαιώνει μια τροχαία παράβαση.
Παράλληλα, η παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2027 διατηρεί σε ισχύ μια μεταβατική ρύθμιση για συγκεκριμένους δημοτικούς υπαλλήλους που ασκούν αρμοδιότητες οι οποίες τους είχαν ανατεθεί βάσει παλαιότερων διατάξεων.
Για ποιες παραβάσεις μπορεί να σε ελέγξει
Το πλαίσιο αρμοδιοτήτων περιλαμβάνει συγκεκριμένες κατηγορίες τροχονομικών παραβάσεων. Ανάλογα με τις διατάξεις που εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση, οι δημοτικοί αστυνομικοί μπορούν να ελέγχουν:
Παράνομη στάση και στάθμευση, καθώς και παραβάσεις που αφορούν θέσεις επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Την τήρηση συγκεκριμένων κανόνων κυκλοφορίας από οδηγούς ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και άλλων κατηγοριών οχημάτων.
Την ισχύ της άδειας οδήγησης, στις περιπτώσεις που προβλέπεται σχετική αρμοδιότητα.
Παραβάσεις που συνδέονται με την ακινητοποίηση οχημάτων, σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις του ΚΟΚ.
Κανόνες που αφορούν την ασφαλή μεταφορά επιβατών, όπου προβλέπεται έλεγχος από τη Δημοτική Αστυνομία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δημοτικός αστυνομικός έχει όλες τις εξουσίες της Ελληνικής Αστυνομίας. Η δυνατότητα ελέγχου και βεβαίωσης μιας παράβασης εξαρτάται από τη συγκεκριμένη νομοθετική διάταξη και τις αρμοδιότητες που ισχύουν για την υπηρεσία.
Μπορεί να σου περάσει χειροπέδες;
Δ. Θεσσαλονίκης: Ξεκινούν οι ηλεκτρονικές κλήσεις της Δημοτικής Αστυνομίας
Το άρθρο 358 του Ν. 5314/2026, που αφορά τον τρόπο άσκησης των αρμοδιοτήτων της Δημοτικής Αστυνομίας, προβλέπει ειδικό εξοπλισμό και μέσα δέσμευσης, στα οποία περιλαμβάνονται οι χειροπέδες. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα σύλληψης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της υπηρεσίας και σύμφωνα με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Η ύπαρξη χειροπεδών στον εξοπλισμό δεν συνεπάγεται ότι μπορούν να χρησιμοποιούνται σε κάθε έλεγχο. Μια συνηθισμένη παράβαση στάθμευσης, για παράδειγμα, δεν δικαιολογεί από μόνη της τη δέσμευση ενός πολίτη.
Η χρήση τους πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με τη συγκεκριμένη περίσταση, τη νομιμότητα της σύλληψης ή άλλης ενέργειας και τις σχετικές εγγυήσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Δεν πρόκειται για γενική εξουσία επιβολής φυσικών περιορισμών χωρίς νόμιμη αιτία.
Επομένως, η απάντηση στο ερώτημα αν η Δημοτική Αστυνομία μπορεί να χρησιμοποιήσει χειροπέδες είναι ναι, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις και όχι ως μέσο τιμωρίας για μια απλή τροχονομική παράβαση.
Τι ισχύει για τις θέσεις φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων
Ένα από τα ζητήματα που αποκτούν μεγαλύτερη σημασία στις πόλεις είναι η παράνομη στάθμευση σε θέσεις που προορίζονται για την επαναφόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι σχετικές διατάξεις προβλέπουν έλεγχο περιπτώσεων κατά τις οποίες ένα όχημα καταλαμβάνει θέση φόρτισης χωρίς να πραγματοποιείται φόρτιση από ηλεκτροκίνητο όχημα, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο ΚΟΚ.
Η πρόβλεψη έχει πρακτική σημασία για τους οδηγούς ηλεκτρικών αυτοκινήτων, καθώς η διαθεσιμότητα των υποδομών φόρτισης αποτελεί βασικό παράγοντα για την καθημερινή χρήση τους.
Οι αρμοδιότητες δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιπτώσεις
Οι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο δεν συνεπάγονται ότι όλες οι τροχονομικές αρμοδιότητες περνούν στη Δημοτική Αστυνομία. Ορισμένοι έλεγχοι υπάγονται σε διαφορετικά όργανα, ενώ για συγκεκριμένες παραβάσεις που αφορούν φορτηγά ισχύουν ειδικές διατάξεις.
Για τον λόγο αυτό, δεν αρκεί να γνωρίζει κάποιος ότι ένας έλεγχος αφορά τον ΚΟΚ· πρέπει να εξετάζεται ποιο όργανο είναι αρμόδιο για τη συγκεκριμένη παράβαση.
Το προσωπικό καθορίζει τις δυνατότητες κάθε δήμου
Η εφαρμογή των αρμοδιοτήτων συνδέεται άμεσα με τη στελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών. Στοιχεία που παρατίθενται στην εγκύκλιο του υπουργείου Εσωτερικών, με ημερομηνία αναφοράς την 31η Μαΐου 2026, καταγράφουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δήμων.
Ενδεικτικά, στον Δήμο Αθηναίων υπηρετούν 522 δημοτικοί αστυνομικοί, ενώ ο υπολογισμός επάρκειας με βάση τον πληθυσμό αντιστοιχεί σε 322 άτομα. Στο Ηράκλειο Κρήτης, για πληθυσμό 179.302 κατοίκων, η υπολογισμένη επάρκεια είναι 90 άτομα, ενώ υπηρετούν 34.
Αντίστοιχα, στην Πάρο, για πληθυσμό 14.520 κατοίκων, η αντίστοιχη επάρκεια υπολογίζεται σε επτά άτομα, ενώ υπηρετούν τρεις.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι η δυνατότητα εφαρμογής των αρμοδιοτήτων εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το διαθέσιμο προσωπικό, την εκπαίδευση και την οργάνωση κάθε υπηρεσίας.
Παράταση έως το 2027 για συγκεκριμένες αρμοδιότητες
Το άρθρο 120 του Ν. 5331/2026 προβλέπει τη συνέχιση της άσκησης συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων από δημοτικούς υπαλλήλους στους οποίους είχαν ανατεθεί στο πλαίσιο παλαιότερων νομοθετικών ρυθμίσεων.
Η δυνατότητα αυτή διατηρείται έως ότου στελεχωθεί η Δημοτική Αστυνομία του οικείου δήμου, με καταληκτική ημερομηνία την 30ή Ιουνίου 2027.
Η παράταση αποτελεί μεταβατική λύση για τις περιπτώσεις που καλύπτει η διάταξη. Δεν σημαίνει ότι όλοι οι δήμοι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση ή ότι εφαρμόζουν ενιαίο μοντέλο ελέγχων.
Για τους οδηγούς, το ουσιαστικό ζήτημα είναι να γνωρίζουν ποιες παραβάσεις ελέγχονται από τη Δημοτική Αστυνομία στην περιοχή τους και ποιες υποχρεώσεις προβλέπει ο ΚΟΚ. Για τις δημοτικές αρχές, αντίστοιχα, η πρόκληση είναι να οργανώσουν τις υπηρεσίες τους έτσι ώστε οι προβλεπόμενοι έλεγχοι να μπορούν να πραγματοποιούνται με συνέπεια.
Το εύρος των αρμοδιοτήτων, η στελέχωση και οι αποφάσεις κάθε δήμου θα καθορίσουν στην πράξη την παρουσία της Δημοτικής Αστυνομίας στους δρόμους. Η παράταση έως το 2027 δίνει χρόνο για την αντιμετώπιση οργανωτικών εκκρεμοτήτων, χωρίς να καταργεί την ανάγκη για σαφή κατανομή ευθυνών και αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας.
Πρώτο θέμα
AIRETOS
