61 νεκροί και 450 κατεστραμμένα σπίτια
Σαν σήμερα το 1896, στις 14 Νοεμβρίου, η Αθήνα και ο Πειραιάς ζουν μία από τις φονικότερες πλημμύρες στην ιστορία της Ελλάδας. Μέσα σε λίγες ώρες, ορμητικοί χείμαρροι παρασύρουν ανθρώπους, γκρεμίζουν περισσότερα από 450 σπίτια και αφήνουν πίσω τους περίπου 60 νεκρούς. Η καταστροφή μένει στην ιστορία ως...
«η πλημμύρα του Αγίου Φιλίππου», καθώς σημειώνεται ανήμερα της γιορτής του.
Μόλις επτά μήνες νωρίτερα, η Αθήνα είχε φιλοξενήσει τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πίσω όμως από την εικόνα μιας πρωτεύουσας που εκσυγχρονιζόταν, υπήρχαν χωμάτινοι δρόμοι, ανεπαρκές αποχετευτικό δίκτυο και φτωχικές κατοικίες χτισμένες δίπλα σε ποτάμια και ρέματα.
Η βροχή είχε αρχίσει από τις 9 Νοεμβρίου και συνεχιζόταν με διακοπές. Στις 14 Νοεμβρίου, όμως, η κακοκαιρία κορυφώνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Θησείο καταγράφονται 116,5 χιλιοστά βροχής, από τα οποία τα 71 πέφτουν μέσα σε μόλις δύο ώρες. Ακολουθεί ισχυρή χαλαζόπτωση.
Στον Πειραιά, η νύχτα μετατρέπεται σε εφιάλτη. Οι κάτοικοι ξυπνούν από τις καμπάνες των εκκλησιών, τα σφυρίγματα των εργοστασίων και τις φωνές ανθρώπων που έχουν εγκλωβιστεί στις στέγες. Τα νερά εισβάλλουν στα σπίτια, παρασύρουν έπιπλα, δέντρα, ακόμη και ολόκληρες κατασκευές.
«Μας έφαγε με μπαμπεσιά το άτιμο. Ήρθε σα κλέφτης», αφηγείται στην εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ» ο εργάτης Κώστας Κοντουδάκης, περιγράφοντας πώς το νερό πλημμύρισε το σπίτι του ενώ είχε σταματήσει η βροχή. «Δεν παρήλθον πέντε λεπτά και η στέγη του σπητιού έπεσε», θυμάται. ProtoThema
Στην Αθήνα, ο Κηφισός, ο Ιλισός και μικρότερα ρέματα υπερχειλίζουν. Καταστρέφονται γέφυρες και τμήματα της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας – Πειραιά, ενώ πλημμυρίζει το εργοστάσιο φωταερίου. Τα νερά φτάνουν μέχρι τον Φαληρικό Όρμο, παρασύροντας πτώματα ανθρώπων και ζώων.
Ιδιαίτερα πλήττεται το Βατραχονήσι, κοντά στο Καλλιμάρμαρο, όπου χάνουν τη ζωή τους τουλάχιστον 12 άνθρωποι. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο, εκτιμάται ότι οι παρεμβάσεις στην κοίτη του Ιλισού ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων είχαν επιδεινώσει τον πλημμυρικό κίνδυνο στην περιοχή.
Η εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ», στο φύλλο της 16ης Νοεμβρίου, περιγράφει την τραγωδία με τη φράση «Ηνοίχθησαν οι καταρράκται του ουρανού», κάνοντας λόγο για ολόκληρες συνοικίες που μετατράπηκαν σε ερείπια.
Ο τελικός απολογισμός υπολογίζεται σε 60 έως 62 νεκρούς και χιλιάδες αστέγους. Η καταστροφή αναδεικνύει με δραματικό τρόπο τις ελλείψεις στην αντιπλημμυρική προστασία, όμως τα μεγάλα έργα στις κοίτες των ποταμών θα καθυστερήσουν για δεκαετίες.
Η ημερομηνία της 14ης Νοεμβρίου αναφέρεται στο Ιουλιανό ημερολόγιο που χρησιμοποιούσε τότε η Ελλάδα και αντιστοιχεί στις 26 Νοεμβρίου με το σημερινό ημερολόγιο.
Μόλις επτά μήνες νωρίτερα, η Αθήνα είχε φιλοξενήσει τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πίσω όμως από την εικόνα μιας πρωτεύουσας που εκσυγχρονιζόταν, υπήρχαν χωμάτινοι δρόμοι, ανεπαρκές αποχετευτικό δίκτυο και φτωχικές κατοικίες χτισμένες δίπλα σε ποτάμια και ρέματα.
Η βροχή είχε αρχίσει από τις 9 Νοεμβρίου και συνεχιζόταν με διακοπές. Στις 14 Νοεμβρίου, όμως, η κακοκαιρία κορυφώνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Θησείο καταγράφονται 116,5 χιλιοστά βροχής, από τα οποία τα 71 πέφτουν μέσα σε μόλις δύο ώρες. Ακολουθεί ισχυρή χαλαζόπτωση.
Στον Πειραιά, η νύχτα μετατρέπεται σε εφιάλτη. Οι κάτοικοι ξυπνούν από τις καμπάνες των εκκλησιών, τα σφυρίγματα των εργοστασίων και τις φωνές ανθρώπων που έχουν εγκλωβιστεί στις στέγες. Τα νερά εισβάλλουν στα σπίτια, παρασύρουν έπιπλα, δέντρα, ακόμη και ολόκληρες κατασκευές.
«Μας έφαγε με μπαμπεσιά το άτιμο. Ήρθε σα κλέφτης», αφηγείται στην εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ» ο εργάτης Κώστας Κοντουδάκης, περιγράφοντας πώς το νερό πλημμύρισε το σπίτι του ενώ είχε σταματήσει η βροχή. «Δεν παρήλθον πέντε λεπτά και η στέγη του σπητιού έπεσε», θυμάται. ProtoThema
Στην Αθήνα, ο Κηφισός, ο Ιλισός και μικρότερα ρέματα υπερχειλίζουν. Καταστρέφονται γέφυρες και τμήματα της σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνας – Πειραιά, ενώ πλημμυρίζει το εργοστάσιο φωταερίου. Τα νερά φτάνουν μέχρι τον Φαληρικό Όρμο, παρασύροντας πτώματα ανθρώπων και ζώων.
Ιδιαίτερα πλήττεται το Βατραχονήσι, κοντά στο Καλλιμάρμαρο, όπου χάνουν τη ζωή τους τουλάχιστον 12 άνθρωποι. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο, εκτιμάται ότι οι παρεμβάσεις στην κοίτη του Ιλισού ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων είχαν επιδεινώσει τον πλημμυρικό κίνδυνο στην περιοχή.
Η εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ», στο φύλλο της 16ης Νοεμβρίου, περιγράφει την τραγωδία με τη φράση «Ηνοίχθησαν οι καταρράκται του ουρανού», κάνοντας λόγο για ολόκληρες συνοικίες που μετατράπηκαν σε ερείπια.
Ο τελικός απολογισμός υπολογίζεται σε 60 έως 62 νεκρούς και χιλιάδες αστέγους. Η καταστροφή αναδεικνύει με δραματικό τρόπο τις ελλείψεις στην αντιπλημμυρική προστασία, όμως τα μεγάλα έργα στις κοίτες των ποταμών θα καθυστερήσουν για δεκαετίες.
Η ημερομηνία της 14ης Νοεμβρίου αναφέρεται στο Ιουλιανό ημερολόγιο που χρησιμοποιούσε τότε η Ελλάδα και αντιστοιχεί στις 26 Νοεμβρίου με το σημερινό ημερολόγιο.
