Η τελευταία είσοδος του Μελά στη Μακεδονία
Σαν σήμερα το 1904, ο αξιωματικός του ελληνικού στρατού Παύλος Μελάς, μαζί με ομάδα περίπου 35 ανδρών, περνά κρυφά τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Με...
το ψευδώνυμο «Μίκης Ζέζας», αρχίζει την τρίτη και τελευταία αποστολή του στην οθωμανική τότε Μακεδονία, με στόχο τον συντονισμό των ελληνικών ένοπλων ομάδων και την αντιμετώπιση των βουλγαρικών σωμάτων των κομιτατζήδων.
Η Μακεδονία των αρχών του 20ού αιώνα βρισκόταν στο επίκεντρο ανταγωνιστικών εθνικών διεκδικήσεων. Η Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (ΕΜΕΟ) είχε ιδρυθεί το 1893, ενώ λίγα χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν ένοπλες βουλγαρικές ομάδες, οι γνωστοί κομιτατζήδες. Παράλληλα, ελληνικές ομάδες και δίκτυα επιχειρούσαν να προστατεύσουν τους πληθυσμούς που παρέμεναν συνδεδεμένοι με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι συγκρούσεις ήταν βίαιες και συνοδεύονταν από πιέσεις, δολοφονίες και αντίποινα, ενώ στην περιοχή επιχειρούσε και ο οθωμανικός στρατός.
Ο Μελάς είχε ήδη επισκεφθεί δύο φορές τη Μακεδονία μέσα στο 1904, αρχικά για να διερευνήσει την κατάσταση και να έρθει σε επαφή με τοπικούς παράγοντες. Η αποστολή του Αυγούστου ήταν διαφορετική: αυτή τη φορά περνούσε τα σύνορα ως επικεφαλής ένοπλου σώματος και κατευθυνόταν προς τις περιοχές της Καστοριάς και της Φλώρινας.
Την ίδια ημέρα, από το Μακροβούνι, έγραψε στη σύζυγό του Ναταλία. Μετά τη Θεία Κοινωνία λίγο πριν από την είσοδό του στη Μακεδονία, σημείωνε: «Αισθάνομαι τώρα ισχυρός, γενναίος και καλύτερος». Η επιστολή περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Ναταλίας Μελά για τη ζωή του.
Η δράση του θα διαρκούσε λιγότερο από δύο μήνες. Στις 13 Οκτωβρίου 1904, ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε στη Στάτιστα της Καστοριάς, το σημερινό χωριό Μελάς, κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικό απόσπασμα.
Ο θάνατός του προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση στην Ελλάδα και συνέβαλε στην εντονότερη συμμετοχή αξιωματικών και ένοπλων σωμάτων στη Μακεδονία.
Η Μακεδονία των αρχών του 20ού αιώνα βρισκόταν στο επίκεντρο ανταγωνιστικών εθνικών διεκδικήσεων. Η Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (ΕΜΕΟ) είχε ιδρυθεί το 1893, ενώ λίγα χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν ένοπλες βουλγαρικές ομάδες, οι γνωστοί κομιτατζήδες. Παράλληλα, ελληνικές ομάδες και δίκτυα επιχειρούσαν να προστατεύσουν τους πληθυσμούς που παρέμεναν συνδεδεμένοι με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Οι συγκρούσεις ήταν βίαιες και συνοδεύονταν από πιέσεις, δολοφονίες και αντίποινα, ενώ στην περιοχή επιχειρούσε και ο οθωμανικός στρατός.
Ο Μελάς είχε ήδη επισκεφθεί δύο φορές τη Μακεδονία μέσα στο 1904, αρχικά για να διερευνήσει την κατάσταση και να έρθει σε επαφή με τοπικούς παράγοντες. Η αποστολή του Αυγούστου ήταν διαφορετική: αυτή τη φορά περνούσε τα σύνορα ως επικεφαλής ένοπλου σώματος και κατευθυνόταν προς τις περιοχές της Καστοριάς και της Φλώρινας.
Την ίδια ημέρα, από το Μακροβούνι, έγραψε στη σύζυγό του Ναταλία. Μετά τη Θεία Κοινωνία λίγο πριν από την είσοδό του στη Μακεδονία, σημείωνε: «Αισθάνομαι τώρα ισχυρός, γενναίος και καλύτερος». Η επιστολή περιλαμβάνεται στο βιβλίο της Ναταλίας Μελά για τη ζωή του.
Η δράση του θα διαρκούσε λιγότερο από δύο μήνες. Στις 13 Οκτωβρίου 1904, ο Παύλος Μελάς σκοτώθηκε στη Στάτιστα της Καστοριάς, το σημερινό χωριό Μελάς, κατά τη διάρκεια σύγκρουσης με οθωμανικό απόσπασμα.
Ο θάνατός του προκάλεσε μεγάλη συγκίνηση στην Ελλάδα και συνέβαλε στην εντονότερη συμμετοχή αξιωματικών και ένοπλων σωμάτων στη Μακεδονία.
