Όταν η κυβέρνηση που επικαλούνταν την "αριστεία" βρίσκεται αντιμέτωπη με αλλεπάλληλες υποθέσεις και αναπάντητα ερωτήματα, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό και θεσμικό.
Η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας προβάλλοντας την αξιοκρατία, την αποτελεσματικότητα και την "αριστεία" ως βασικά χαρακτηριστικά της. Σήμερα όμως, το ίδιο αυτό αφήγημα δοκιμάζεται από μια διαρκή ακολουθία υποθέσεων αποκαλύψεων και ερωτημάτων που αφορούν κυβερνητικά στελέχη, τη λειτουργία των θεσμών και την αξιοπιστία της πολιτικής εξουσίας.
Οι...
υποθέσεις που απασχολούν καθημερινά την επικαιρότητα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υποκλοπές μέχρι τα ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας, συντηρούν ένα κλίμα δυσπιστίας στην ελληνική κοινωνία. Και κάθε νέα υπόθεση προστίθεται σε μια ήδη επιβαρυμένη εικόνα ενισχύοντας την απογοήτευση των πολιτών.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η δημόσια τοποθέτηση του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Καλογερόπουλου για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο μετά την έγκρισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Η χαρακτηριστική φράση που χρησιμοποίησε, σε συνδυασμό με την κριτική του για τους προηγούμενους χειρισμούς αναδεικνύει ερωτήματα που η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με σοβαρότητα. Όταν ακόμη και βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας εκφράζουν επιφυλάξεις για τους χειρισμούς της εξωτερικής πολιτικής, η ανάγκη για ουσιαστική ενημέρωση και υπεύθυνες εξηγήσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Αντίστοιχα, η δημόσια συζήτηση γύρω από τον ρόλο του Μιχάλη Μπεκίρη στο πρωθυπουργικό γραφείο και τα ερωτήματα για το καθεστώς της παρουσίας του απαιτούν σαφείς απαντήσεις. Η διαφάνεια στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης δεν μπορεί να είναι επιλεκτική ούτε να εξαρτάται από το πόσο κοντά βρίσκεται κάποιος στο Μέγαρο Μαξίμου.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της πολιτικής ευθύνης. Το νόμιμο πρέπει να συμβαδίζει με το ηθικό και το τίμιο. Η αξιοκρατία δεν μπορεί να αποτελεί σύνθημα για τους άλλους και εξαίρεση για τους στενούς συνεργάτες της εξουσίας. Ούτε η κυβερνητική ιδιότητα μπορεί να λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην κριτική.
Την ίδια στιγμή, η επιθετική αντιμετώπιση πολιτικών αντιπάλων και η απαξίωση στελεχών της αντιπολίτευσης δεν απαντούν στα πραγματικά προβλήματα. Αντίθετα, καλλιεργούν την εντύπωση ότι για ορισμένους το σημαντικότερο είναι η διατήρηση της εξουσίας και όχι η αντιμετώπιση των δυσκολιών που βιώνουν οι πολίτες.
Και ενώ η πολιτική αντιπαράθεση επικεντρώνεται συχνά στην επικοινωνιακή διαχείριση των κρίσεων, η κοινωνία εξακολουθεί να πιέζεται από την ακρίβεια, το κόστος της ενέργειας, τη στεγαστική δυσκολία, την ανασφάλεια στην εργασία και τις αδυναμίες των δημόσιων υπηρεσιών. Αυτή είναι η καθημερινότητα που απαιτεί λύσεις, όχι άλλη μία προσπάθεια να αλλάξει η ατζέντα.
Το μεγαλύτερο τίμημα, ωστόσο, είναι η απαξίωση της ίδιας της πολιτικής. Όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι οι κανόνες δεν ισχύουν για όλους με τον ίδιο τρόπο, απομακρύνονται από τους θεσμούς και χάνουν την εμπιστοσύνη τους στη δυνατότητα της πολιτικής να βελτιώσει τη ζωή τους. Και αυτή η εξέλιξη αφορά ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, ανεξάρτητα από κομματικές προτιμήσεις.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ και ο Πρόεδρός του Νίκος Ανδρουλάκης υποστηρίζουν μια διαφορετική αντίληψη διακυβέρνησης: ισχυρούς και ανεξάρτητους θεσμούς, διαφάνεια, αξιοκρατία, λογοδοσία και ένα κράτος που λειτουργεί προς όφελος της κοινωνίας και όχι ως μηχανισμός εξυπηρέτησης της εκάστοτε εξουσίας. Η πολιτική αλλαγή που διεκδικεί δεν μπορεί να περιορίζεται στην εναλλαγή προσώπων. Πρέπει να σηματοδοτεί αλλαγή νοοτροπίας, προτεραιοτήτων και τρόπου άσκησης της εξουσίας.
Η χώρα χρειάζεται μια κυβέρνηση που να σέβεται την κριτική, να απαντά στα δύσκολα ερωτήματα και να αναλαμβάνει τις ευθύνες της. Χρειάζεται μια πολιτική που να αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών και να δίνει προοπτική σε όσους σήμερα αισθάνονται ότι μένουν πίσω.
Η αλαζονεία δεν είναι απόδειξη ισχύος. Η επίκληση της "αριστείας" δεν αποτελεί πιστοποιητικό αξιοπιστίας. Και η παραμονή στην εξουσία δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός.
Η πραγματική πολιτική "αριστεία" κρίνεται από το ήθος, τη συνέπεια, τη διαφάνεια και το αποτέλεσμα για την κοινωνία. Και η πολιτική αλλαγή αποκτά νόημα όταν ξανακάνει τον πολίτη πρωταγωνιστή και όχι θεατή των εξελίξεων.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και η δημόσια τοποθέτηση του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρη Καλογερόπουλου για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο μετά την έγκρισή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Η χαρακτηριστική φράση που χρησιμοποίησε, σε συνδυασμό με την κριτική του για τους προηγούμενους χειρισμούς αναδεικνύει ερωτήματα που η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με σοβαρότητα. Όταν ακόμη και βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας εκφράζουν επιφυλάξεις για τους χειρισμούς της εξωτερικής πολιτικής, η ανάγκη για ουσιαστική ενημέρωση και υπεύθυνες εξηγήσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Αντίστοιχα, η δημόσια συζήτηση γύρω από τον ρόλο του Μιχάλη Μπεκίρη στο πρωθυπουργικό γραφείο και τα ερωτήματα για το καθεστώς της παρουσίας του απαιτούν σαφείς απαντήσεις. Η διαφάνεια στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης δεν μπορεί να είναι επιλεκτική ούτε να εξαρτάται από το πόσο κοντά βρίσκεται κάποιος στο Μέγαρο Μαξίμου.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της πολιτικής ευθύνης. Το νόμιμο πρέπει να συμβαδίζει με το ηθικό και το τίμιο. Η αξιοκρατία δεν μπορεί να αποτελεί σύνθημα για τους άλλους και εξαίρεση για τους στενούς συνεργάτες της εξουσίας. Ούτε η κυβερνητική ιδιότητα μπορεί να λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην κριτική.
Την ίδια στιγμή, η επιθετική αντιμετώπιση πολιτικών αντιπάλων και η απαξίωση στελεχών της αντιπολίτευσης δεν απαντούν στα πραγματικά προβλήματα. Αντίθετα, καλλιεργούν την εντύπωση ότι για ορισμένους το σημαντικότερο είναι η διατήρηση της εξουσίας και όχι η αντιμετώπιση των δυσκολιών που βιώνουν οι πολίτες.
Και ενώ η πολιτική αντιπαράθεση επικεντρώνεται συχνά στην επικοινωνιακή διαχείριση των κρίσεων, η κοινωνία εξακολουθεί να πιέζεται από την ακρίβεια, το κόστος της ενέργειας, τη στεγαστική δυσκολία, την ανασφάλεια στην εργασία και τις αδυναμίες των δημόσιων υπηρεσιών. Αυτή είναι η καθημερινότητα που απαιτεί λύσεις, όχι άλλη μία προσπάθεια να αλλάξει η ατζέντα.
Το μεγαλύτερο τίμημα, ωστόσο, είναι η απαξίωση της ίδιας της πολιτικής. Όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι οι κανόνες δεν ισχύουν για όλους με τον ίδιο τρόπο, απομακρύνονται από τους θεσμούς και χάνουν την εμπιστοσύνη τους στη δυνατότητα της πολιτικής να βελτιώσει τη ζωή τους. Και αυτή η εξέλιξη αφορά ολόκληρη την ελληνική κοινωνία, ανεξάρτητα από κομματικές προτιμήσεις.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ και ο Πρόεδρός του Νίκος Ανδρουλάκης υποστηρίζουν μια διαφορετική αντίληψη διακυβέρνησης: ισχυρούς και ανεξάρτητους θεσμούς, διαφάνεια, αξιοκρατία, λογοδοσία και ένα κράτος που λειτουργεί προς όφελος της κοινωνίας και όχι ως μηχανισμός εξυπηρέτησης της εκάστοτε εξουσίας. Η πολιτική αλλαγή που διεκδικεί δεν μπορεί να περιορίζεται στην εναλλαγή προσώπων. Πρέπει να σηματοδοτεί αλλαγή νοοτροπίας, προτεραιοτήτων και τρόπου άσκησης της εξουσίας.
Η χώρα χρειάζεται μια κυβέρνηση που να σέβεται την κριτική, να απαντά στα δύσκολα ερωτήματα και να αναλαμβάνει τις ευθύνες της. Χρειάζεται μια πολιτική που να αποκαθιστά την εμπιστοσύνη των πολιτών και να δίνει προοπτική σε όσους σήμερα αισθάνονται ότι μένουν πίσω.
Η αλαζονεία δεν είναι απόδειξη ισχύος. Η επίκληση της "αριστείας" δεν αποτελεί πιστοποιητικό αξιοπιστίας. Και η παραμονή στην εξουσία δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός.
Η πραγματική πολιτική "αριστεία" κρίνεται από το ήθος, τη συνέπεια, τη διαφάνεια και το αποτέλεσμα για την κοινωνία. Και η πολιτική αλλαγή αποκτά νόημα όταν ξανακάνει τον πολίτη πρωταγωνιστή και όχι θεατή των εξελίξεων.
Γιώργος Καλαμάτας
